Zes op de tien Nederlandse consumenten bezuinigen op horeca, vakanties en vrijetijdsbesteding door de aanhoudend hoge energie- en brandstofprijzen. Toch verwacht ING dat het aantal hotelovernachtingen dit jaar met vier procent groeit. De leisure sector kampt met tegengestelde krachten: enerzijds prijsgevoelige consumenten, anderzijds structurele vraag naar accommodaties en beleving.
Leisure sector groeit ondanks consumentenbezuinigingen
De Nederlandse leisure sector staat voor een paradoxale situatie: terwijl zes op de tien consumenten bezuinigen op horeca, vakanties en vrijetijdsbesteding door hoge energie- en brandstofkosten, verwacht ING dat hotelovernachtingen dit jaar met vier procent zullen groeien. Dit spanningsveld tussen prijsgevoeligheid en structurele vraag naar beleving bepaalt de toekomst van de sector. Grootbanken als ING en ABN Amro signaleren voorzichtige groei, maar waarschuwen voor aanhoudende onzekerheid.
Voor ondernemers in horeca en toerisme betekent dit dat consumentenkeuzes steeds selectiever worden: goedkopere accommodaties en ervaringen scoren beter, terwijl luxe segmenten onder druk staan. Bedrijven die nu hun kostenbasis optimaliseren en zich positioneren in het middenbudget of value-segment, kunnen deze groei beter benutten. Investering in automatisering (zoals AI-agents voor boekingen en klantenservice) helpt operationele kosten te drukken en de marge te vergroten.
Leisure uitgaven eerste slachtoffer van bezuinigingen consumenten
Onderzoek van ING toont aan dat 84 procent van de huishoudens financiële druk ervaart door prijsstijgingen. Daarnaast geeft 59 procent aan te willen besparen op uitgaven. Consumenten verwachten dat de inflatie hoog blijft, waardoor zij voorzichtig omgaan met hun besteedbaar inkomen. Volgens de ING Vraag van Vandaag korten consumenten vooral in op horecabezoek, vakanties en vrijetijdsactiviteiten. Bezuinigen op energie en mobiliteit blijkt veel lastiger, waardoor deze sectoren minder getroffen worden.
De bezuinigingsgolf remt de economische groei in Nederland. Hoewel consumenten de hand op de knip houden, blijft de vraag naar leisure voorzieningen bestaan. Daardoor ontstaat een tweedeling in de markt: degenen die wel blijven besteden, kiezen bewuster en kritischer waar zij hun geld aan uitgeven.
Hotelovernachtingen groeien ondanks btw-verhoging en onzekerheid
ING verwacht voor dit jaar een groei van vier procent in het aantal hotelovernachtingen in Nederland. Tegelijkertijd zorgt de btw-verhoging op logies voor hogere prijzen, wat vooral de onderkant van de markt raakt. Sjuk Akkerman, sector banker Services & Leisure bij ING, ziet dat prijsgevoelige gasten mogelijk uitwijken naar goedkopere locaties of accommodaties. Desondanks blijven de vooruitzichten op lange termijn positiv.
Bovendien investeert de sector volop in nieuwbouw, renovatie en verduurzaming. Hotelondernemers focussen op kostenbeheersing, slimme technologie en sterke gastbeleving. Door kritisch naar het aanbod te kijken en te sturen op producten met hogere marges, proberen zij grip te houden op hun rendement. Ook kleinere porties en efficiëntere processen dragen bij aan het beheersen van kosten.
Nederlandse kust verliest toeristen door stijgende prijzen
De Nederlandse kustplaatsen zien het aantal bezoekers dalen. Een dagje strand kost gemiddeld al snel 100 euro, wat vooral Duitse toeristen afschrikt. Het aantal boekingen vanuit Duitsland daalde de afgelopen drie maanden met tien procent, in sommige regio’s zelfs met twintig procent. Toeristen die wel komen, blijven korter of kiezen goedkopere periodes buiten het hoogseizoen.
Volgens Akkerman komt de prijsstijging door meerdere factoren. Naast de btw-verhoging spelen hogere toeristenbelastingen, inflatie, duurdere inkoop en stijgende lonen een rol. Horecaprijzen stegen vorig jaar al met vier procent en zullen dit jaar naar verwachting verder stijgen. Deze ontwikkeling zet niet alleen de horeca onder druk, maar raakt ook de lokale economie breed.
Daarom pleit de sector banker voor een betere prijs-kwaliteitverhouding. Toeristen zijn bereid te betalen, maar verwachten gastvrijheid, service en beleving terug. Transparante prijzen, vaste menu’s en duidelijke communicatie over extra kosten helpen daarbij. Ook gemeenten kunnen bijdragen door parkeer- en toeristenbelastingbeleid te herzien. Zonder actie dreigt verlies van toeristen, met omzetdruk en mogelijke sluitingen tot gevolg.
Hotels pakken voedselverspilling aan met ontbijtbuffetmonitor
Stichting Samen Tegen Voedselverspilling ontwikkelde een hotelmonitor die voedselverspilling bij ontbijtbuffetten meet. Uit data van 24 hotels en 850.000 gasten blijkt dat gemiddeld 62,2 gram voedsel per gast op het buffet blijft liggen. Daarnaast laten gasten 53,9 gram op hun bord achter. Met name brood en warme gerechten blijven vaak over.
Door te meten krijgen hotels inzicht in verspillingspatronen en kunnen zij gericht verbeteringen doorvoeren. Kennisdeling, interne challenges en communicatie naar gasten ondersteunen dit proces. Het doel is een sectorbenchmark te creëren en structureel minder verspilling te realiseren, zonder dat dit de gastbeleving aantast. De hotelmonitor helpt ondernemers concreet stappen te zetten richting verduurzaming.
Meer sectornieuws en inzichten zijn te vinden op de ING sector updates pagina.
Kernfeiten
- Zes op de tien Nederlandse consumenten bezuinigen op horeca, vakanties en vrijetijdsbesteding door hoge energie- en brandstofprijzen
- ING verwacht dat het aantal hotelovernachtingen dit jaar met vier procent groeit ondanks consumentenbezuinigingen
- 84 procent van Nederlandse huishoudens ervaart financiële druk door prijsstijgingen
Veelgestelde vragen
Hoe kan ik als horecaondernemer profiteren van de groei in hotelovernachtingen terwijl consumenten bezuinigen?
Focus op waardepropositie en kostenefficiëntie: werk aan middensegmentaanbiedingen die prijs en kwaliteit balanceren. Consumenten kijken kritischer naar besteedbaar inkomen, dus duidelijke value-proposities en transparante prijsstelling werken beter dan premium-positionering. Automatisering van operaties kan helpen kosten te drukken zonder service in te leveren.
Welke gevolgen heeft consumenten-voorzichtigheid voor mijn boeking- en reserveringssystemen?
Consumenten boeken later en voorzichtiger, dus flexibele annulerings- en wijzigingsbeleid kunnen je concurrentieel voordeel zijn. AI-gestuurde boekingssystemen (zoals tools van Destinatie.ai) helpen real-time capaciteits-optimalisatie en dynamische pricing—wat essentieel is wanneer vraag onzeker is.
Wat betekent deze tegengestelde groei voor mijn strategie in 2024 en verder?
De leisure sector groeit structureel, maar alleen bedrijven die consumenten-voorzichtigheid omarmen en hun kosten optimaliseren, zullen winstmarges handhaven. Dit is het juiste moment om in kostenbesparing en digitalisering te investeren—niet in capaciteitsexpansie.
Hoe kunnen leisure-bedrijven zich onderscheiden in deze fase van selectieve vraag?
Maak gebruik van data en personalisatie: AI-tools kunnen gasten betere ervaringen bieden op basis van budgetprofiel en voorkeur. Bedrijven die vroeg in digitalisering en klantgegevens investeren, kunnen differentiatie bereiken zonder prijsverkoop te hoeven doen.