Zelfstandige moeders met kinderen op de basisschool geven hun ondernemerschap gemiddeld een 8,4 als rapportcijfer. Bijna de helft waardeert het werken als zzp’er zelfs met een 9 of 10. Uit onderzoek van Knab onder ruim 2.000 zzp’ers blijkt dat deze groep opvallend positief is over hun werkstatus, meer dan andere groepen zelfstandigen.
Zelfstandigheid waardevol voor werkende moeders
Zelfstandige moeders met kinderen op de basisschool (4-12 jaar) geven hun ondernemerschap gemiddeld een 8,4 als rapportcijfer, duidelijk hoger dan het gemiddelde van 8,2 onder alle zzp’ers. Dit blijkt uit onderzoek van Knab onder ruim 2.000 zelfstandigen. De basisschoolperiode combineert vaste patronen met voortdurende afstemming tussen werk en gezin, wat volgens de bank goed aansluit bij de flexibiliteit van zelfstandig ondernemerschap.
Voor ondernemers die overwegen zelfstandig ondernemer te worden met jonge kinderen, wijst dit onderzoek op een belangrijk voordeel: de vrijheid om werk en gezinsverantwoordelijkheden beter in te delen dan in traditionele dienstverbanden. Zzp-moeders in deze levensfase rapporteren hoog tevredenheid, wat suggereert dat zelfstandigheid geen obstakel vormt voor gezinsplanning, maar juist meer mogelijkheden biedt voor het managen van school- en werkschema’s.
Zzp-moeders met basisschoolkinderen ervaren meeste voordelen
Het gemiddelde rapportcijfer dat zzp’ers aan hun ondernemerschap geven ligt op 8,2. Moeders met kinderen tussen de 4 en 12 jaar scoren daar met een 8,4 boven. Volgens de bank past het zelfstandig ondernemerschap goed bij het dagelijkse gezinsleven in deze fase. De basisschoolperiode kent weliswaar vaste patronen, maar vraagt tegelijk om voortdurende afstemming. Schooltijden, studiedagen, vakanties en zieke kinderen zorgen ervoor dat geen enkele week hetzelfde verloopt.
Casper Zwart, onderzoeker bij Knab, legt uit waar de tevredenheid vandaan komt. Daarnaast benadrukt hij het belang van flexibiliteit. Voor veel moeders draait het om ruimte om te kunnen schakelen wanneer dat nodig is. Het zelfstandig ondernemerschap geeft hen de mogelijkheid om werk en gezin rondom die momenten te organiseren. Een moeder die ondernemer is in media en communicatie vertelt dat zij het waardevol vindt om er voor de kinderen te kunnen zijn als het nodig is, ook al vraagt dat soms om duidelijke grenzen in haar werk.
Positieve invloed op gezinsband en werkplezier
De manier van werken heeft volgens veel respondenten positieve effecten op het gezinsleven. Van de zzp-moeders met thuiswonende kinderen vindt 78 procent dat het ondernemerschap een positieve invloed heeft op de band met hun kinderen. Dat percentage ligt nog hoger bij gezinnen met jongere kinderen. In de toelichtingen gaat het vaak over nabijheid en aandacht op momenten die ertoe doen. Ook het plezier in ondernemen wordt regelmatig genoemd als voordeel.
Een moeder die actief is in de persoonlijke dienstverlening zegt dat haar kinderen er veel aan hebben als hun ouders met plezier werken. Zij wil ze laten zien dat werk iets kan zijn waar je energie van krijgt. Bovendien benadrukt zij het belang van een positief voorbeeld. Dit patroon komt in het onderzoek vaker naar voren bij moeders die hun werk als inspirerend ervaren.
Werkuren verschuiven, maar blijven vaak gelijk
Het onderzoek laat zien dat moederschap bij zzp’ers niet automatisch leidt tot minder werkuren. Een kwart van de moeders met thuiswonende kinderen is inderdaad minder uren gaan werken. Tegelijkertijd blijft een groot deel evenveel werken als daarvoor, of wisselt dat per periode. Wat vooral verandert is het moment waarop er gewerkt wordt. Veel moeders geven aan dat hun werk meer verweven is geraakt met schooltijden en het ritme van het gezin.
Avonden, vroege ochtenden en schooluren worden vaker benut om werkzaamheden te doen. Ter vergelijking wijst de Emancipatiemonitor van het CBS uit dat bijna de helft van de vrouwen in loondienst na het krijgen van kinderen structureel minder gaat werken. Onder zzp-moeders komt die verschuiving minder vaak tot uiting in minder uren, maar vaker in een andere indeling van de werkweek. Deze flexibiliteit wordt door veel respondenten als belangrijkste voordeel genoemd.
Zorgtaken komen vaak bij flexibele ouder terecht
De flexibiliteit heeft in de praktijk ook gevolgen voor de verdeling van zorgtaken. In gezinnen met jonge kinderen waarin de moeder zzp’er is en de partner in loondienst werkt, geeft 69 procent van de moeders aan dat zij overdag meestal degene zijn die iets regelt wanneer dat nodig is. Dit kan bijvoorbeeld gaan om een ziek kind of een onverwachte schoolmelding. Bij zzp-vaders met een partner in loondienst ligt dat aandeel op 33 procent.
Dit verschil laat zien dat flexibiliteit vaak samenkomt met verwachtingen over beschikbaarheid. Zorg komt in de praktijk nog regelmatig bij moeders terecht, ongeacht hun werkstatus. Echter betekent dit niet dat zzp-moeders daar negatief over zijn. Veel respondenten geven juist aan dat zij bewust voor deze combinatie hebben gekozen. De mogelijkheid om er te zijn wordt zwaarder gewogen dan de nadelen van de scheve verdeling.
Inkomensonzekerheid blijft belangrijkste uitdaging
Zzp-moeders zijn zich wel bewust van de spanningen die het ondernemerschap met zich meebrengt. Inkomensonzekerheid wordt het vaakst genoemd als uitdaging, door 26 procent van de respondenten. Ook het door elkaar lopen van werk en gezin komt regelmatig terug als knelpunt, bij 20 procent. Daarnaast geeft 15 procent aan moeite te hebben om echt vrij te zijn en los te komen van het werk.
Tegelijk laten de resultaten zien dat veel moeders, vooral in de basisschoolfase, bewust kiezen voor deze manier van werken. De uitdagingen wegen volgens hen niet op tegen de voordelen. De ruimte om zelf te sturen, aanwezig te zijn en mee te bewegen met het gezin wordt als waardevol ervaren. Tot slot blijkt uit het onderzoek dat deze tevredenheid vooral hoog is in de periode dat kinderen tussen de 4 en 12 jaar oud zijn, wanneer de combinatie van structuur en flexibiliteit het meest van belang is.
Het volledige onderzoek is uitgevoerd in april 2026 onder 2.038 zelfstandigen, waarvan 968 met thuiswonende kinderen. Meer informatie is te vinden op de website van Knab.
Kernfeiten
- Zzp-moeders met basisschoolkinderen geven hun ondernemerschap een 8,4, hoger dan het gemiddelde van 8,2
- Bijna de helft van deze groep waardeert zelfstandigheid zelfs met een 9 of 10
- Onderzoek onder meer dan 2.000 zzp’ers toont aan dat deze groep opvallend positief is over hun werkstatus
Veelgestelde vragen
Is zelfstandig ondernemen haalbaar met kinderen op de basisschool?
Ja, volgens het Knab-onderzoek waarderen zzp-moeders in deze fase juist de flexibiliteit van zelfstandigheid. De combinatie van vaste schoolpatronen en de mogelijkheid om zelf je werktijden in te delen wordt positief ervaren, wat resulteert in hoge tevredenheidscijfers.
Hoe ervaren zzp-moeders hun werk-gezinsbalans?
Bijna de helft van de zzp-moeders met basisschoolkinderen geeft hun ondernemerschap zelfs een 9 of 10. Dit duidt erop dat de combinatie van zelfstandigheid en gezinsverantwoordelijkheden voor veel vrouwen goed werkbaar is, vooral in de periode van 4 tot 12 jaar.
Wat maakt deze levensfase geschikt voor zzp-werk?
De basisschoolperiode kent weliswaar vaste patronen (schooltijden, vakanties), maar vraagt tegelijk om voortdurende afstemming. Dit sluit goed aan bij de flexibiliteit die zelfstandig ondernemerschap biedt, waardoor moeders beter kunnen inspelen op wisselende behoeften van werk en gezin.
Waar kunnen zzp-moeders ondersteuning vinden?
Knab biedt inzicht in de tevredenheid van zzp’ers en kan als bank diensten leveren die speciaal op zelfstandigen gericht zijn. Sluit je ook aan bij lokale zzp-netwerken en communities voor praktische uitwisseling met collega-ondernemers in vergelijkbare situaties.