De provincie Utrecht maakt het Ontwerp-Utrechts Programma Landelijk Gebied openbaar. Dit plan bevat een samenhangend pakket maatregelen voor de periode 2026–2035 op het gebied van natuurherstel, waterkwaliteit, bodem, klimaat en landbouw. Utrecht is daarmee de eerste provincie die een volledig uitgewerkt pakket presenteert dat voldoet aan landelijke doelen én de vergunningverlening vanaf 2027 weer op gang kan brengen.
Het programma is ontwikkeld na drie jaar intensieve samenwerking met agrariërs, natuurorganisaties, waterschappen, gemeenten, inwoners en deskundigen. Het moet een einde maken aan de langdurige impasse waarin natuurherstel achterblijft en ondernemers vastlopen door stilstaande vergunningprocedures.
“Niets doen betekent achteruitgang”
Gedeputeerde Mirjam Sterk benadrukt dat de provincie voor lastige, maar noodzakelijke keuzes staat. “We zien dat agrariërs, bedrijven en inwoners al jaren vastlopen. Zonder natuurherstel kunnen we geen vergunningen verlenen, geen woningen bouwen en ondernemers geen perspectief bieden. Daarom moeten we nu keuzes maken. Niets doen betekent achteruitgang.”
De gedeputeerde erkent dat de veranderingen impact zullen hebben, ook op individuele boeren. “Niet iedereen kan het bedrijf voortzetten zoals hij of zij wil. Daarom ondersteunen we waar mogelijk en geven we boeren ruimte om zelf te bepalen hoe zij de doelen bereiken.”
Plan vraagt inzet van alle betrokken partijen
Het UPLG vraagt inspanningen van iedereen die actief is in het landelijk gebied: natuurorganisaties, waterschappen, gemeenten en de provincie zelf. Door natuur te herstellen, kunnen vergunningen weer worden verleend en ontstaat perspectief voor agrariërs en ondernemers.
Voor boeren betekent het programma vooral duidelijkheid. Eén kader geeft richting voor investeringen, innovatie en bedrijfsvoering. Sterk hoopt dat via doelsturingsvergunningen de vergunningverlening op korte termijn kan worden versneld en dat PAS-melders eindelijk duidelijkheid krijgen.
Ruimte voor eigen invulling, maar met bindende afspraken
Het plan combineert bindende maatregelen met flexibiliteit. Agrariërs krijgen de mogelijkheid om zelf aan te geven hoe zij de stikstofuitstoot willen terugbrengen. De provincie monitort de resultaten en stuurt bij waar nodig.
Het Ontwerp-UPLG bevat 17 structurerende principes en een reeks maatregelen die elkaar versterken. Deze richten zich onder andere op natuurherstel, betere waterkwaliteit, klimaatadaptatie, verduurzaming van landbouw en versterking van het landschap.
Samenwerking als fundament
Het programma is het resultaat van een jarenlange samenwerking tussen agrariërs, natuurbeheerders, waterschappen, gemeenten en inwoners. Die brede betrokkenheid heeft zichtbaar invloed gehad op de keuzes in het plan. Volgens Sterk is die samenwerking ook cruciaal voor de uitvoering: “Utrecht heeft een unieke traditie van samenwerken in het landelijk gebied. Die vormt de basis voor het UPLG én voor de uitvoering ervan.”
Geen eindpunt, maar een basis voor de toekomst
Met circa €280 miljoen aan Rijksmiddelen kan Utrecht de komende jaren belangrijke stappen zetten. Toch benadrukt de provincie dat samenwerking met het Rijk noodzakelijk blijft voor de lange termijn. “Het UPLG is geen eindpunt,” aldus Sterk. “Het is een stevige basis die vraagt om blijvende dialoog, aanpassing en vertrouwen.”
Procedure: zienswijzen vanaf januari 2026
Het Ontwerp-UPLG is het vervolg op de conceptversie uit 2023. Van 6 januari tot en met 16 februari 2026 ligt het plan ter inzage en kunnen inwoners, ondernemers en organisaties hun zienswijze indienen. Het definitieve programma wordt naar verwachting in 2026 vastgesteld door Gedeputeerde Staten.
Meer informatie staat op www.provincie-utrecht.nl/uplg.