In Genève zijn de onderhandelingen over een wereldwijd verdrag tegen plasticvervuiling vrijdag zonder resultaat afgesloten. Na elf dagen intensief overleg konden 184 landen het niet eens worden over de basisprincipes van het verdrag. Grote twistpunten waren onder meer de wens van veel landen om plasticproductie in te perken, terwijl olieproducerende landen daar fel tegenin gingen.
Inger Andersen van het VN-Milieuprogramma sprak ondanks de mislukking van ‘aanzienlijke vooruitgang’, maar het is nog onduidelijk wanneer de gesprekken worden hervat. Volgens Greenpeace draait het proces in cirkels. “Je kunt niet hetzelfde blijven doen en een ander resultaat verwachten.”
Het overleg had moeten leiden tot het eerste juridisch bindende verdrag over plasticvervuiling. De urgentie is groot: jaarlijks wordt wereldwijd ruim 400 miljoen ton nieuw plastic geproduceerd. Zonder ingrijpen zal dat volgens de OESO met 70 procent stijgen tot 2040.
Nederland: recyclers vallen om
Terwijl mondiale actie stokt, verkeert de Nederlandse plasticrecyclingsector in een crisis. Sinds 2024 zijn zeker zeven tot elf bedrijven failliet gegaan. Onder de getroffen ondernemingen bevinden zich innovatieve spelers als Umincorp, Ecocircle, TRH Recycling, VinylRecycling, Ioniqa, Stiphout Plastics, Blue Cycle en Re-Match.
De oorzaken zijn veelzijdig:
- De markt wordt overspoeld met goedkoop nieuw plastic uit onder meer China en de VS.
- Europese regels maken recyclen duurder, terwijl import van virgin plastic grotendeels ongereguleerd blijft.
- De vraag naar recyclaat blijft achter, mede door het uitblijven van verplichte bijmengpercentages (pas vanaf 2027).
- De voorraden stapelen zich op, machines staan stil, en zelfs grotere bedrijven zien hun omzet dalen.
Volgens brancheorganisaties dreigt structurele kaalslag. “Een kwart van de Nederlandse capaciteit is op weg verloren te gaan,” luidt de waarschuwing.
Kansen ondanks tegenwind
Toch is er hoop. Wie nu blijft investeren, kan op termijn profiteren van nieuwe wet- en regelgeving:
- Vanaf 2027 worden strengere Europese verplichtingen verwacht, inclusief bijmengpercentages.
- Brancheverenigingen pleiten voor importheffingen op goedkoop plastic en snellere invoering van normen.
- Bedrijven die het hoofd boven water houden, kunnen zich internationaal onderscheiden als duurzame koplopers.
Voor ondernemers in de circulaire economie is dit hét moment om zich strategisch te positioneren. De mondiale roep om regelgeving groeit, en dat kan uiteindelijk de markt structureel veranderen.
Internationale context maakt verschil
De mislukte onderhandelingen in Genève vergroten de onzekerheid. Veel landen, waaronder EU-lidstaten, pleiten voor een verdrag dat de volledige levenscyclus van plastic omvat: van productie en gebruik tot afvalverwerking en hergebruik. Maar zonder internationale consensus blijft een ongelijk speelveld bestaan, en dat zet druk op markten waar duurzaamheid al veel kost, zoals in Nederland.
Voor ondernemers betekent dit: blijf alert, anticipeer op strengere regelgeving, maar wees ook kritisch op risico’s. Zonder stevig beleid en marktbescherming blijft investeren in recycling een risicovolle onderneming.