Een overzicht van de meest actuele feiten en cijfers vindt u hieronder.
Amsterdam veiliger, maar capaciteit staat onder druk
Net als voorgaande jaren laten de belangrijkste veiligheidscijfers in 2016 een goede ontwikkeling zien. Zo is het totaal aantal delicten gedaald naar 98.874; een daling van 4 procent. De dalende trend is in het bijzonder goed zichtbaar bij het aantal delicten met veel impact op slachtoffers, de zogenaamde High Impact Crimes. Vooral het aantal inbraken, straatroven, en overvallen is gedaald, net als de aangiftes van zakkenrollerij. De verschillende veiligheidscijfers met toelichting zullen in deze brief nader worden beschreven.
De positieve ontwikkeling die de stad doormaakt op het gebied van veiligheid is geen vanzelfsprekendheid. Er is de afgelopen jaren door veel partijen hard aan gewerkt. Politieagenten, officieren van justitie, gemeentelijke handhavers en andere medewerkers van de betrokken overheidsorganisaties hebben bijzonder hard gewerkt om het aantal misdrijven en overtredingen terug te dringen, op te sporen en vervolgen. Ook is veel zorg en aandacht besteed aan ingewikkelde veiligheidsvraagstukken op het gebied van de aanhoudende internationale dreiging van terrorisme en toenemende polarisatie, maar ook op het gebied van discriminatie, de aanpak van verwarde personen en de opkomst van cybercrime.
Drukte in de stad
Het is evenmin vanzelfsprekend dat de trend zich zal doorzetten, zeker nu de druk op de stad als gevolg van verschillende ontwikkelingen juist alleen maar toeneemt. Die toenemende druk op de stad is enerzijds het gevolg van de groei van de stad. Het aantal bewoners (70.000 extra bewoners sinds 2010) en bezoekers (van 12 miljoen bezoekers in 2011 naar 17 miljoen in 2015) nam fors toe, er waren weer veel evenementen, en vooral de binnenstad werd veel drukker. Anderzijds hebben gebeurtenissen in het buitenland ook steeds vaker grote invloed op de verhoudingen en veiligheidsgevoelens in de stad. Op het gebied van radicalisering en terrorisme zijn de afgelopen jaren al veel maatregelen genomen, en door incidenten in Turkije en het Midden Oosten groeien ook de spanningen tussen groepen Amsterdammers.
Terugkijkend op de afgelopen zes jaar, telt de driehoek haar zegeningen: de afname van het aantal ernstige delicten is substantieel en duurzaam. Amsterdam is veiliger geworden. Maar tegelijkertijd is de driehoek nog niet tevreden: nieuwe vraagstukken dienen zich aan, en de driehoek zou graag de veiligheid verder verbeteren door kwesties die lang zijn blijven liggen alsnog aan te pakken. Nu de daling van het aantal High Impact Crimes doorzet, zou de driehoek graag een volgende stap zetten door extra aandacht te besteden aan onder andere straatintimidatie, hufterig verkeersgedrag en cybercrime.
Tegelijkertijd stelt de driehoek vast dat de capaciteit voor zo’n volgende stap op dit moment ontbreekt bij de politie, het OM, en de gemeente. De driehoek zal met de huidige capaciteit alle zeilen bij moeten zetten, alleen al om met de groeiende druk op de stad ook in 2017 de veiligheidscijfers op het actuele niveau te houden en tegelijkertijd de ingewikkelde veiligheidsvraagstukken van het komende jaar het hoofd te bieden. Het afgelopen jaar heeft de driehoek al lastige keuzes moeten maken. Zo ging het Handhavingsoffensief Binnenstad ten koste van de inzet van handhaving en toezicht buiten het centrum. Dat beschouwt de driehoek als onwenselijk: het is juist de ambitie om een volgende stap te zetten op het gebied van veiligheid. Daarom pleit de driehoek voor extra investeringen in veiligheid, de komende jaren.
Veiligheidsthema’s
Het afgelopen jaar heeft de driehoek zich beziggehouden met een groot aantal veiligheidsthema’s en actuele kwesties. De belangrijkste thema’s worden hieronder kort toegelicht.
1. Misdrijven en High Impact Crimes
De trend van een dalend aantal misdrijven heeft zich in Amsterdam ook in 2016 doorgezet. Het aantal geregistreerde misdrijven (aangiftes en meldingen gezamenlijk) in Amsterdam daalde met 4% naar 98.874. Zeker voor de High Impact Crimes (HIC) zijn dit harde, verifieerbare cijfers: voor deze delicten weten we dat in vrijwel alle gevallen aangifte gedaan wordt, al was het maar voor de verzekering. Tegelijkertijd is de driehoek realistisch: we weten dat vooral rond bijvoorbeeld fietsendiefstal en cybercrime (online fraude, oplichting etc.) veel niet aan ons wordt gemeld. Omdat de aangiftebereidheid gelijk is gebleven, kan echter worden geconcludeerd dat de dalende trend zich doorzet.
De afgelopen jaren heeft de driehoek zich extra ingespannen om vooral de delicten te bestrijden die zeer veel impact hebben op de slachtoffers, zoals straatroven, overvallen en woninginbraken. Het aantal zogenaamde high impact crimes is de afgelopen jaren substantieel afgenomen, door extra inzet van de politie en het OM, maar ook door preventie, bijvoorbeeld de Top600-aanpak gericht op de meest criminele jonge Amsterdammers. Voor de High Impact Crimes geldt dat over de gehele linie en in alle delen van de stad een daling zichtbaar is. De belangrijkste cijfers worden hieronder weergegeven voor de afgelopen jaren.
Woninginbraak
Het aantal woninginbraken daalde het afgelopen jaar met 17% en komt daarmee voor het eerst in jaren onder de vijfduizend uit. Het donkere dagen offensief, waarin we met elkaar werken om in de wintermaanden inbraken tegen te gaan, werpt zijn vruchten af. Ook de persoonsgerichte aanpak helpt; inbrekers zijn vaak recidiverend, dus de aanhouding van één persoon kan vele inbraken schelen.
Woninginbraak