Surhuisterveen (FR),
Het voortbestaan van de Nederlandse koffiefabrikant GUZO hangt aan een zijden draad. Een plotselinge wegverbreding, geïnitieerd door de Ethiopische overheid, heeft geleid tot de onteigening van de fabrieksgrond. Hierdoor verliest het bedrijf niet alleen fysieke ruimte, maar ook het cruciale onderpand voor de financiering van de inkoop. Om de productie en bijna 100 banen te redden, is het bedrijf een noodactie gestart.
Het nieuws kwam onverwacht voor de Friese oprichters Gerard en Baukje van der Wal, die sinds 2011 actief zijn in Ethiopië. Een ambtenaar markeerde zonder aankondiging met rode verf ‘22 meter’ op de fabriekspoort, wat de grens van de nieuwe weg aangaf. Deze ingreep heeft een domino-effect op de bedrijfsvoering. De grond dient namelijk als onderpand voor de jaarlijkse lening waarmee de groene, ongebrande koffiebonen worden ingekocht.
Productieketen in gevaar
“Wij kunnen onze fabrieken verplaatsen, maar zonder onderpand krijgen we geen nieuwe lening om in januari de koffiebonen voor het hele jaar in te kopen,” legt Gerard van der Wal uit. Als deze financiering uitblijft, valt de productie stil. Dit raakt de kern van het bedrijfsmodel van GUZO. In tegenstelling tot veel andere partijen die ruwe bonen exporteren, verwerkt GUZO de koffie – van boon tot eindproduct – volledig in Ethiopië.
Dit model zorgt ervoor dat de economische waarde in het land blijft en creëert structurele werkgelegenheid in een regio waar één op de drie mensen onder de armoedegrens leeft. Momenteel zijn bijna 100 gezinnen financieel afhankelijk van de fabriek, die zo’n 40 kilometer ten zuiden van Addis Abeba staat.
Crowdfunding voor doorstart
Om een faillissement te voorkomen, heeft GUZO een crowdfundingcampagne gelanceerd via platform CrowdAboutNow (vanaf 8 januari 2026). Het bedrijf heeft minimaal 300.000 euro nodig om de inkoop van de groene koffiebonen veilig te stellen. Daarnaast is er een hoger doel: bij een opbrengst van 600.000 euro kan de huidige fabriek worden gedemonteerd en op een nieuwe locatie worden herbouwd.
De urgentie lijkt aan te slaan bij het publiek. Volgens Van der Wal werd in de eerste drie dagen al bijna 70 procent van het minimale streefbedrag opgehaald. Investeerders kunnen nog tot begin januari deelnemen aan de campagne om de ‘reis’ (de betekenis van GUZO in het Ethiopisch) van de sociaal onderneming voort te zetten.