Ellen Jacobs is directeur Innovatie en Ondernemerschap bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). De organisatie voert honderden regelingen en programma’s uit om ondernemers verder te helpen. Van financiering voor een innovatief idee tot ondersteuning bij internationale groei. Maar waar kun je als mkb-ondernemer precies terecht? Jacobs legt uit wat RVO te bieden heeft en waarom het loont om eens verder te kijken dan je eigen netwerk.
Wat doet de RVO precies?
De naam RVO klinkt veel ondernemers waarschijnlijk bekend in de oren, maar wat de organisatie precies doet, is wellicht minder duidelijk.
‘Wij willen nadrukkelijker de naam Rijksdienst voor Ondernemend Nederland gebruiken. Die vertelt eigenlijk al veel beter wat we doen.
We voeren meer dan 800 regelingen en programma’s uit om ondernemers en ondernemersorganisaties te ondersteunen. Dat loopt uiteen van innovatie en financiering tot verduurzaming en internationaal ondernemen. Ook helpen we agrarische ondernemers en ondersteunen we overheden bij hun werkzaamheden.
Binnen mijn directie ligt de nadruk op innovatie en ondernemerschap. We helpen ondernemers bijvoorbeeld bij het uitwerken van een nieuw idee, het vinden van financiering of het beschermen van hun intellectuele eigendom. Maar zoals al gezegd, RVO doet nog veel meer dan het stimuleren van innovatie en ondernemerschap.’
Van idee naar onderneming
Kun je een voorbeeld geven van hoe RVO een ondernemer verder kan helpen?
‘Een mooi voorbeeld vind ik The Good Roll, een onderneming die toiletpapier maakt van bamboe. De ondernemer wilde iets anders gaan doen en kwam via een bijeenkomst van ons in aanraking met het idee dat je van bamboe papier kunt maken. Dat sprak hem aan. Vervolgens heeft hij met behulp van verschillende instrumenten, waaronder een technische en een marktverkenning en financieringsmogelijkheden, zijn product ontwikkeld.
Het is een bijzonder voorbeeld, omdat het idee zelf via ons op zijn pad kwam. Meestal hebben ondernemers natuurlijk zelf al een concept. Dan helpen we ze bijvoorbeeld om dat idee verder te ontwikkelen en de stap naar de markt te zetten.
In de vroege fase kan een ondernemer bijvoorbeeld gebruikmaken van Vroege Fase Financiering (VFF). In een volgende fase kan bijvoorbeeld het Innovatiekrediet in beeld komen. Daarnaast ondersteunen we fondsen die investeren in innovatieve ondernemingen. Zo kan er gedurende verschillende fases van de ontwikkeling ondersteuning beschikbaar zijn.’
Zijn die regelingen vooral bedoeld voor startups?
‘Veel van onze innovatie-instrumenten zijn inderdaad gericht op startups en scale-ups. Soms gaat het om bedrijven die voortkomen uit wetenschappelijk onderzoek en een nieuwe technologie commercieel willen ontwikkelen.
Maar er zijn ook regelingen die voor een veel bredere groep ondernemers relevant zijn. Neem de WBSO, de fiscale regeling voor speur- en ontwikkelingswerk. Die stimuleert investeringen in onderzoek en ontwikkeling en is er voor bedrijven van verschillende omvang. Ook gevestigde mkb-bedrijven kunnen daar dus gebruik van maken.’
Niet alleen geld, maar ook kennis
Veel ondernemers denken bij overheidsregelingen al snel aan subsidie. Is financiering de belangrijkste vorm van ondersteuning?
‘Nee, zeker niet. We hebben veel kennis in huis en dat is een belangrijke meerwaarde. Onze medewerkers zijn gespecialiseerd in verschillende sectoren en technologieën. Die kennis zetten we niet alleen in bij de uitvoering van regelingen, maar ook om ondernemers te adviseren en verder te helpen.
Het is bovendien niet zo dat je bij ons aanklopt automatisch een zak geld krijgt. Iedere regeling heeft eigen voorwaarden en criteria. Bij een aanvraag wordt beoordeeld of een onderneming en het plan daaraan voldoen.
Bij het Innovatiekrediet kijken we bijvoorbeeld naar de innovatie en het plan om die te ontwikkelen. Als het krediet wordt toegekend, moet de ondernemer verantwoording afleggen over de besteding. De financiering kan in tranches worden verstrekt, waarbij de voortgang wordt beoordeeld. Het is dus belangrijk om vooraf goed te kijken welke regeling bij je situatie past.’
Ook hulp bij Europese financiering
RVO helpt ondernemers ook bij Europese regelingen. Wat kunnen jullie daarin betekenen?
‘We ondersteunen ondernemers bij het vinden en benutten van Europese innovatieregelingen. Daar komt veel bij kijken. Je moet weten welke regeling aansluit bij je plannen en hoe je een aanvraag goed voorbereidt.
We investeren daarom in begeleiding en coaching. We willen voorkomen dat ondernemers onvoorbereid een aanvraag indienen. Soms helpt het bijvoorbeeld om nog eens kritisch naar het verhaal te kijken of om te bepalen wie binnen het bedrijf het beste de financiële kant kan toelichten.
Nederlandse ondernemers weten met onze ondersteuning een groot deel van het beschikbare Europese innovatiefinancieringsbudget te benutten. Dat laat zien hoeveel verschil specialistische kennis kan maken.’
Hoe vind je de juiste regeling?
Met honderden regelingen is het voor een ondernemer niet eenvoudig om de juiste ingang te vinden. Hoe pak je dat aan?
‘De website van RVO is een logisch startpunt. We hebben daar onder meer regelhulpen waarmee ondernemers kunnen ontdekken welke mogelijkheden bij hun situatie passen. Maar je hoeft het niet allemaal zelf uit te zoeken.
Onze medewerkers proberen verder te kijken dan de concrete vraag waarmee iemand binnenkomt. Een ondernemer kan bijvoorbeeld contact opnemen over één regeling, terwijl een andere nationale of Europese mogelijkheid beter aansluit. Dan kijken we mee en verwijzen we door.
We werken daarnaast samen met andere organisaties, waaronder de Kamer van Koophandel en de regionale ontwikkelingsmaatschappijen (ROM’s). Die samenwerking moet ervoor zorgen dat ondernemers makkelijker de weg vinden naar de juiste ondersteuning, regionaal én landelijk.’
Ondersteuning in elke innovatiefase
RVO heeft het aanbod voor ondernemers gekoppeld aan de verschillende fases van innovatie. Van de eerste ideeën tot het testen, introduceren en opschalen van een product of dienst. Per innovatiefase zijn er verschillende regelingen beschikbaar.
- Ideevorming: oa Vroegefasefinanciering
- Testfase: oa WBSO en Innovatiekrediet
- Marktvalidatie: oa Seed Capital en Seed Business Angels
- Marktintroductie: oa BMKB en GO
- Opschaling: oa PIB, SIB en DHI
Meer informatie: Met RVO innoveer je verder
Soms is innovatie nog niet klaar voor de markt
Niet iedere innovatie wordt een succes. Waar lopen ondernemers volgens jou tegenaan?
‘Een technologie ontwikkelen is één ding, maar er een werkend bedrijf van maken is iets anders. Er moet ook een markt zijn waarin het product kan landen. Soms lopen ondernemers tegen regelgeving aan of moeten ze kostbare certificeringstrajecten doorlopen voordat ze hun product kunnen aanbieden.
Bij sommige innovaties is publieke stimulering daarom belangrijk. Neem waterstof: er is veel belangstelling voor de ontwikkeling ervan, maar een sluitende businesscase is nog steeds niet eenvoudig te realiseren.
We zien ook dat geld alleen niet voldoende is om innovatie verder te brengen. Soms moet er iets veranderen in de regelgeving voor het ontstaan van de beoogde markt. Vanuit onze brede kennis proberen we zulke knelpunten onder de aandacht te brengen en met beleidsmakers te bespreken.’
Zoek andere ondernemers op
Wat zou je ondernemers willen meegeven die de komende jaren willen groeien?
‘Mijn eerste advies is om eens op de website van RVO te kijken. Daar vind je kennis, regelingen en mogelijkheden waarvan je misschien niet wist dat ze bestonden. Ook als je denkt dat je je plannen zelf kunt financieren, kan het waardevol zijn om te onderzoeken welke ondersteuning beschikbaar is.
Het contact met ons kan bovendien meer opleveren dan je vooraf verwacht. Een ondernemer komt binnen met een concrete vraag en ontdekt tijdens het gesprek soms mogelijkheden waar hij zelf nog niet aan had gedacht. Juist die verbinding kan helpen om een volgende stap te zetten
Mijn advies is ook om je in ieder geval aan te sluiten bij ondernemersnetwerken. Het uitwisselen van kennis en ervaringen helpt ondernemers enorm. Door je eigen netwerk te combineren met dat van anderen, ontstaan er nieuwe inzichten en mogelijkheden. RVO facilititeert het ondernemersnetwerk LevelUp.’
Meer weten? Kijk op www.rvo.nl.