Amersfoort – Op 19 november 2026 waarschuwt Vereniging Eigen Huis dat het nieuwe nettariefstelsel van de ACM de netcongestie kan verergeren. Als veel huishoudens tegelijk op lage tarieven reageren, ontstaan volgens de vereniging nieuwe pieken op het stroomnet. De vereniging vindt bovendien dat andere oplossingen onvoldoende zijn onderzocht.
Wat de ACM wil veranderen
Nederlanders betalen nu een vast jaarbedrag aan hun energieleverancier voor het transport van stroom. De ACM wil dat vanaf 2029 veranderen. Huishoudens gaan dan een vergoeding per kilowattuur betalen, dus wie meer verbruikt, betaalt meer. Daarnaast komen er hogere tarieven in de ochtend en de avond dan in de middag en de nacht. De consultatieronde over dit voorstel is deze week afgerond.
Effecten van de nettarieven onvoldoende onderzocht
Het tijdsafhankelijke deel moet de netcongestie verminderen. Het idee is dat mensen hun stroom op rustige momenten gebruiken, zodat het verbruik beter over de dag verdeeld raakt. “Maar juist het effect van die maatregel is niet goed onderzocht”, zegt Helen Visser, expert Verduurzaming & Energie voor Vereniging Eigen Huis. Zij vindt dat het niet is bewezen dat deze aanpak de netcongestie tegengaat. Visser betwijfelt of dit onderdeel nodig en te rechtvaardigen is.
Reboundpieken in wijken met slimme apparaten
In sommige wijken kan het plan juist tot meer netcongestie leiden. Netbeheerders Enexis en Alliander waarschuwen dat dit risico groot is waar veel slimme apparaten staan, zoals laadpalen en warmtepompen. “Als die hun auto allemaal op goedkope momenten gaan opladen, raakt het stroomnet dán juist overbelast”, zegt Visser. Volgens de netbeheerders zijn deze zogenoemde reboundpieken niet goed in beeld. Het grootste kritiekpunt is dat de berekening uitgaat van gemiddelde landelijke aantallen slimme apparaten en niet van lokale aantallen. “Terwijl netcongestie nou juist een lokaal fenomeen is”, aldus Visser.
Alternatieven voor het stelsel
Netbeheerders werken al met marktpartijen aan andere manieren om het elektriciteitsnet te ontlasten. In een aantal drukke gebieden krijgen bewoners een vergoeding als zij bijvoorbeeld een thuisaccu laten aansturen tijdens pieken. Vereniging Eigen Huis wil daarom dat de ACM terug naar de tekentafel gaat. De vereniging eist een betere onderbouwing van wat dit onderdeel het net oplevert en welke minder ingrijpende alternatieven bestaan.
Weinig handelingsperspectief voor huishoudens
Veel mensen kunnen hun verbruik niet verplaatsen. Ze zijn overdag aan het werk of hebben geen slimme apparaten of energiemanagementsysteem. Wie dat wel kan, krijgt te maken met tarieven die per seizoen verschillen: in de winter liggen ze hoger dan in de zomer, en de tijdblokken veranderen elk seizoen. “Dat is veel informatie voor de meeste consumenten en dan wordt het ook lastig om gedrag aan te passen”, zegt Visser.
Warmtepompbezitters kunnen hard worden geraakt
Over het betalen naar volume is Visser positiever, al ziet zij een aandachtspunt. Huishoudens met een warmtepomp verbruiken veel stroom. Hun energierekening kan door de nieuwe nettarieven tot wel 32 procent stijgen, afhankelijk van hoe goed ze hun verbruik sturen, bijvoorbeeld met een thuisbatterij. Dat blijkt uit onderzoek van CE Delft in opdracht van Vereniging Eigen Huis. “Dit dreigt een rem te zetten op de verduurzaming van woningen en dat moeten we voorkomen”, waarschuwt Visser. Zij vindt dat de ACM een oplossing moet bedenken voor deze groep.
Kernfeiten
- Vanaf 2029 wil de ACM dat huishoudens een vergoeding per kilowattuur betalen voor stroomtransport, in plaats van een vast jaarbedrag.
- Het nieuwe stelsel kent hogere tarieven in de ochtend en avond dan in de middag en nacht. De tarieven in de winter liggen hoger dan in de zomer.
- Warmtepompbezitters kunnen door de nieuwe nettarieven een energierekening krijgen die tot wel 32 procent stijgt, afhankelijk van hoe goed ze hun verbruik sturen. Dat blijkt uit onderzoek van CE Delft in opdracht van Vereniging Eigen Huis.
- Enexis en Alliander waarschuwen dat het risico op nieuwe pieken groot is in wijken met veel slimme apparaten, zoals laadpalen en warmtepompen.
- De consultatieronde over het ACM-voorstel is in de week van 19 november 2026 afgerond.
Veelgestelde vragen
Wanneer wil de ACM het nieuwe nettariefstelsel invoeren?
De ACM wil het nieuwe nettariefstelsel vanaf 2029 invoeren. Huishoudens betalen dan een vergoeding per kilowattuur in plaats van een vast jaarbedrag aan hun energieleverancier.
Waarom kan het nieuwe nettariefstelsel netcongestie verergeren?
Volgens Vereniging Eigen Huis kunnen nieuwe pieken ontstaan als veel huishoudens tegelijk op lage tarieven reageren, bijvoorbeeld door hun auto op goedkope momenten op te laden. Enexis en Alliander noemen het risico groot in wijken met veel slimme apparaten, zoals laadpalen en warmtepompen.
Hoeveel kan de energierekening van een warmtepompbezitter stijgen door de nieuwe nettarieven?
De energierekening van huishoudens met een warmtepomp kan door de nieuwe nettarieven tot wel 32 procent stijgen. Hoeveel precies, hangt af van hoe goed ze hun verbruik sturen, bijvoorbeeld met een thuisbatterij. Dit blijkt uit onderzoek van CE Delft in opdracht van Vereniging Eigen Huis.
Wat vraagt Vereniging Eigen Huis aan de ACM?
Vereniging Eigen Huis wil dat de ACM terug naar de tekentafel gaat. De vereniging eist een betere onderbouwing van wat het tijdsafhankelijke onderdeel het stroomnet oplevert en welke minder ingrijpende alternatieven er zijn.
