Vereniging Eigen Huis heeft het meldpunt makelaardij heropend omdat misstanden bij het kopen en verkopen van woningen blijven bestaan. Nieuw onderzoek van AVROTROS-programma Radar onder 2500 consumenten toont aan dat zelfregulering in de makelaardij onvoldoende werkt. Transparantie ontbreekt en consumenten blijven kwetsbaar in het biedproces. Het meldpunt stond vijf jaar geleden ook al open na eerdere onthullingen over misstanden.
Misstanden in makelaardij blijken hardnekkig probleem
Het meldpunt makelaardij was eerder vijf jaar geleden al geopend naar aanleiding van soortgelijke onthullingen. Het huidige Radar-onderzoek onder 2.500 consumenten die recent een bod uitbrachten, bevestigt dat de problemen niet zijn opgelost. Naast intransparantie in het biedproces blijkt uit recent onderzoek dat structurele problemen in de vastgoedmarkt breder reiken: van grondspeculatie tot dubieuze praktijken bij het aanbieden van woningen.
Voor ondernemers die vastgoed kopen, verhuren of speculeren: het meldpunt signaliseert dat zelfregulering onvoldoende werkt en dat consumenten kwetsbaar blijven. Dit kan gevolgen hebben voor vervolgbeleid en regelgeving. Bedrijven in de vastgoedbranche moeten ervan uitgaan dat toezicht en transparantie-eisen zullen toenemen.
Radar-onderzoek bevestigt structurele problemen
Het onderzoek van Radar onder ruim 2500 mensen die de afgelopen vijf jaar een bod uitbrachten, toont verontrustende cijfers. Zo blijkt dat 43 procent van de kopers sturende informatie kreeg van een verkoopmakelaar. Van deze groep paste 64 procent vervolgens het bod aan, meestal door het te verhogen of voorbehouden te laten vallen. Bij 80 procent gebeurde deze aanpassing vóór sluiting van de bieding, wat wijst op beïnvloeding tijdens het proces.
Tegelijkertijd vindt 44 procent van de ondervraagden het makelaarsproces niet eerlijk en transparant. Dit bevestigt volgens Vereniging Eigen Huis dat de problemen structureel zijn en niet incidenteel. De vereniging ontvangt al jaren signalen van consumenten over vergelijkbare misstanden bij het kopen en verkopen van woningen.
NVM-biedprotocol schiet tekort
De afgelopen jaren werd ingezet op zelfregulering door de makelaardijsector. Er werd gewerkt aan uniforme afspraken voor een eerlijk en transparant biedproces met duidelijke spelregels en controleerbaarheid. De Nederlandse Vereniging van Makelaars (NVM) besloot deze afspraken echter niet te ondertekenen. In plaats daarvan koos de NVM voor een eigen biedprotocol.
Volgens Vereniging Eigen Huis schiet dit NVM-biedprotocol tekort omdat het vasthoudt aan open inschrijving. Deze methode gaf eerder juist aanleiding tot misstanden en laat volgens de vereniging ruimte bestaan voor doorgespeelde biedingen. Ook blijft er druk op kopers en beïnvloeding van het proces mogelijk, waardoor bestaande problemen niet worden opgelost maar feitelijk gelegitimeerd.
Politieke druk en wetgeving in zicht
Ook in de politiek groeit het besef dat zelfregulering tekortschiet. Op 15 januari nam de Tweede Kamer unaniem de motie-Mooiman aan, waarin de regering wordt opgeroepen om met betrokken partijen tot een uniform en transparant biedproces te komen. Als dat niet op korte termijn slaagt, komt de politiek zelf met wetgeving om het probleem aan te pakken.
“Ondanks eerdere beloften vanuit de sector blijft er ruimte voor manipulatie. Daardoor staan consumenten nog altijd zwak in een proces met grote financiële gevolgen,” aldus Cindy Kremer, algemeen directeur bij Vereniging Eigen Huis. Met het heropende meldpunt wil de vereniging actuele ervaringen van consumenten verzamelen die aantonen dat de problemen structureel zijn.
Oproep aan nieuw kabinet
Met het nieuwe kabinet in aantocht roept Vereniging Eigen Huis op het versterken van de positie van consumenten ten opzichte van makelaars topprioriteit te maken. Daarvoor zijn volgens de vereniging wettelijk verplichte minimale eisen aan het biedproces nodig. Ook moeten gecertificeerde biedsoftware worden voorgeschreven en onafhankelijk toezicht met sancties worden georganiseerd.
Alle meldingen bij het heropende meldpunt worden vertrouwelijk behandeld. De vereniging hoopt hiermee voldoende bewijs te verzamelen om de noodzaak van structurele veranderingen in de makelaardijsector aan te tonen.
Kernfeiten
- Onderzoek Radar onder 2.500 consumenten toont aan dat zelfregulering in de makelaardij onvoldoende werkt
- Het meldpunt stond vijf jaar geleden ook al open na eerdere onthullingen over misstanden
- Transparantie ontbreekt en consumenten blijven kwetsbaar in het biedproces
Veelgestelde vragen
Wat zijn de grootste misstanden in het biedproces volgens het onderzoek?
Het Radar-onderzoek wijst op intransparantie en oneerlijke praktijken bij het afhandelen van biedingen. Consumenten krijgen onvoldoende inzicht in hoe hun biedingen behandeld worden en of ze volledig eerlijk tegen elkaar worden afgewogen.
Kan ik als vastgoedondernemer nu met meer controle van toezichthouders rekenen?
De heropening van het meldpunt signaleert dat overheidseisen gaan toenemen. Bedrijven die werkzaam zijn in makelaardij of vastgoedtransacties moeten zich voorbereiden op strenger toezicht en mogelijk nieuwe regelgeving rond transparantie.