Bouwbedrijf Heijmans en de gemeente Vught zijn de eersten in Noord-Brabant die gebruik maken van vergunningsvrij bouwen onder de Omgevingswet. Deze innovatieve aanpak versnelt de woningbouw met naar verwachting 1,5 tot 2 jaar. De werkwijze wordt toegepast bij het project Buitenplaats Kraaijenberg, waar ruim 200 grondgebonden woningen komen.
Eerste toepassing van nieuwe wetgeving
De Omgevingswet maakt het sinds 2024 mogelijk om woningbouw zonder omgevingsvergunning toe te staan als het plan past binnen het omgevingsplan. Deze wettelijke mogelijkheid scheelt tijd, administratie en voorkomt stapeling van juridische procedures. De provincie Noord-Brabant riep gemeenten onlangs op om deze mogelijkheid te benutten. Het college van B en W van Vught heeft deze uitnodiging opgepakt voor het project Kraaijenberg, waarbij de gemeenteraad het besluit nog moet goedkeuren.
Zorgvuldigheid blijft gewaarborgd
Ook bij vergunningsvrij bouwen blijft voor belanghebbenden de mogelijkheid om juridische middelen in te zetten volledig bestaan. De ruimtelijke afweging vindt alleen vooraf plaats bij de vaststelling van het omgevingsplan. Daarmee vervallen niet alleen proceduretijd en administratieve lasten, maar ook de bijbehorende bezwaar- en beroepsprocedures. Buitenplaats Kraaijenberg is momenteel de enige ontwikkeling in Vught waar deze methode wordt toegepast.
Maatschappelijk draagvlak voor versnelling
Uit onderzoek blijkt dat ongeveer 60% van de Nederlanders vindt dat juridische procedures bij woningbouw korter mogen zijn om de bouw te versnellen. De aanpak in Vught sluit daarbij aan, terwijl zorgvuldigheid en rechtsbescherming behouden blijven. Brabants gedeputeerde Wilma Dirken hoopt dat het Vughtse voorbeeld navolging krijgt. “Dit is precies de beweging die we nodig hebben”, aldus Dirken. “De woningnood is groot, in Vught en in de rest van Nederland. Door slim gebruik te maken van de mogelijkheden van de Omgevingswet kunnen we procedures verkorten zonder afbreuk te doen aan zorgvuldigheid.”
Omslag in gemeentelijk denken
Wethouder Jos den Otter (Wonen) van Vught reageert verheugd op de nieuwe aanpak. “Het idee dat je woningen kunt bouwen zonder een vergunning vraagt om een omslag in hoe we daar als gemeente al jaren naar kijken”, zegt Den Otter. Bij het uitwerken raakte de gemeente er steeds meer van overtuigd dat het goed mogelijk is. “Dat vraagt wel om goede afspraken vooraf en een uitgebreidere voorbereiding van het omgevingsplan. Die afspraken hebben we nu gemaakt.”
Samenwerking tussen overheid en markt
Heijmans pleit al langer voor kortere procedures om de woningbouw te versnellen. Clemens Hoedjes, directeur Vastgoed voor de zuidelijke regio, is blij met de samenwerking. “Het is goed om te zien dat wanneer overheid en marktpartij samen optrekken en gebruikmaken van de mogelijkheden die de Omgevingswet biedt, er daadwerkelijk versnelling kan ontstaan”, aldus Hoedjes. “Dit laat zien dat tempo maken mogelijk is, zonder concessies te doen aan zorgvuldigheid of rechtsbescherming.” Voor andere gemeenten en bouwbedrijven kan dit experiment in Vught een wegwijzer zijn om de woningbouw te versnellen. Met de grote woningnood in Nederland biedt vergunningsvrij bouwen een concrete oplossing om sneller woningen op te leveren. De komende tijd zal blijken of andere Brabantse gemeenten het Vughtse voorbeeld gaan volgen bij hun eigen woningbouwprojecten.