Europa scheldt hem de huid vol. Klimaatschender. Fossiele dinosaurus. Gevaar voor de planeet. En toch. Misschien zijn we Trump wel een standbeeld schuldig.
Want terwijl Brussel al jaren rapporten schrijft over de energietransitie, deed Trump iets wat geen enkel klimaatakkoord voor elkaar kreeg: hij maakte groene energie financieel aantrekkelijk. Niet door subsidie. Niet door regulering. Maar door fossiele afhankelijkheid zo gevaarlijk te maken dat ondernemen op aardgas ineens voelt als bouwen op drijfzand.
En hij houdt vol. De oorlog met Iran legde de Straat van Hormuz deels stil. Twintig procent van de wereldwijde oliehandel loopt daar doorheen. De IEA noemt het de grootste verstoring in de geschiedenis van de mondiale oliemarkt. De New York Times schrijft deze week dat landen wereldwijd nu versneld inzetten op energieonafhankelijkheid. Niet als ideaal. Als overlevingsstrategie.
Ja, dat kost eerst wat. Hogere energieprijzen, duurdere grondstoffen, krappere marges. Voor sommige sectoren voelt het alsof er granaten door de begroting vliegen. Maar wie door het stof heen kijkt, ziet dat de pijn eenmalig is en de winst structureel.
De ondernemer die vorig jaar nog twijfelde over zonnepanelen, rekent nu anders. De transporteur die waterstof “interessant maar te vroeg” vond, belt nu zijn leasemaatschappij en vraagt naar de SWIM-subsidie. De bakker die zijn oven op gas liet draaien, wil ineens weten wat een warmtepomp kost. En niet omdat ze zo groen zijn, maar omdat zekerheid nu aan de andere kant zit.
En let op: het gaat niet alleen om energie. Dezelfde kwetsbaarheid speelt bij grondstoffen en halffabricaten. Kunstmest. Helium, kritieke mineralen voor batterijen en chips (niet die van Lays). Wie dacht dat zijn toeleveringsketen op orde was, kijkt nu opnieuw naar de opties. Want een conflict aan de andere kant van de wereld raakt jouw productielijn sneller dan je denkt.
Dus wat doe je als ondernemer nu?
Je brengt in kaart welke energiekosten structureel zijn en wat je kunt loskoppelen van het net. Je vraagt één offerte aan voor iets wat je al twee jaar uitstelt. Je spreekt met je accountant over de investeringsaftrek die er nu nog ligt. Je kijkt kritisch naar je toeleveringsketen: welke grondstoffen of halffabrikaten komen uit risicogebieden, en wat is je plan B. En je realiseert je dat de concurrent die dit jaar investeert, over drie jaar met lagere vaste lasten werkt dan jij.
En ook belangrijk, is er wellicht nog ergens een subsidie te verkrijgen.
Trump heeft de knoop doorgehakt die Den Haag en Brussel al tien jaar voor zich uitschoven. Gebruik die chaos. Dank je wel, Donald!