Europa winter in met laagste gasvoorraden in jaren

Europa gaat met de laagste gasvoorraden in jaren richting winter, terwijl de groothandelsprijs voor gas in enkele maanden bijna is verdubbeld. Toch verwacht kredietverzekeraar Allianz Trade vooralsnog geen nieuwe Europese energiecrisis.

Nederland en Duitsland achter bij gasopslag

Dit verschil maakt beide landen kwetsbaarder voor een strenge winter of langdurige verstoringen in de internationale gastoevoer. Voor ondernemers in transport, bouw en landbouw wordt de situatie kritiek: diesel blijft duur door raffinaderijproblemen en verstoringen in handelsroutes, terwijl gaskosten voor verwarming en productie stijgen. Bedrijven die afhankelijk zijn van energieintensieve processen moeten rekening houden met hogere operationele kosten die deels doorberekend worden in eindprijzen, wat de concurrentiepositie onder druk zet.

Gasprijs stijgt naar 65 euro per megawattuur

De kredietverzekeraar rekent voor het vierde kwartaal op een gemiddelde gasprijs van 65 euro per megawattuur. Volgens berekeningen van Allianz Trade komt de eurozone pas in de gevarenzone als de gasprijs zes maanden of langer boven 120 euro per megawattuur noteert. Daarnaast zijn de Europese gasopslagen momenteel voor bijna 70 procent gevuld, tegen ruim 80 procent rond dezelfde tijd vorig jaar.

Vooral Nederland en Duitsland blijven achter, met vulgraden van respectievelijk circa 53 en 56 procent. Een koude winter kan daardoor sneller tot nieuwe prijsdruk leiden. De gemiddelde gasprijs van 65 euro per megawattuur is 80 procent hoger dan de gemiddelde gasprijs in heel 2025.

Economie kan tijdelijke prijspiek opvangen

“De Europese economie kan een periode met hoge gasprijzen opvangen, maar de ruimte om nieuwe tegenvallers te absorberen is klein”, zegt Johan Geeroms, Director Risk Underwriting Benelux bij Allianz Trade. “Dat maakt vooral de duur van de verstoring belangrijk. Een tijdelijke prijspiek is vervelend voor huishoudens en bedrijven, maar hoeft de economie niet te ontwrichten.”

Als gas langdurig duur blijft, werkt die rekening door in de koopkracht, de productie en uiteindelijk in de economische groei. De stijgende gasprijs is het gevolg van de verstoorde aanvoer van vloeibaar aardgas uit de Golfregio. Lng-ladingen via de Straat van Hormuz liggen volgens Allianz Trade al maanden ver onder het niveau van vóór het conflict.

Europa beter voorbereid dan in 2022

Volgens Geeroms is de huidige situatie niet één-op-één te vergelijken met de energiecrisis van 2022. “Europa is nu duidelijk beter voorbereid. Sinds 2022 zijn de mogelijkheden om lng te importeren sterk uitgebreid. Ook is er meer geïnvesteerd in hernieuwbare energie en zijn bedrijven en consumenten bewuster met energieverbruik omgegaan.”

Verder hebben Europese landen meer ervaring met het vullen en beheren van gasvoorraden. Daardoor is de fysieke leveringszekerheid sterker dan vier jaar geleden. Die betere voorbereiding betekent echter niet dat Europa zorgeloos de winter ingaat, aldus de kredietverzekeraar.

Overheden hebben minder financiële ruimte

“De buffers zijn dunner dan ze op papier lijken”, aldus Geeroms. “Overheden hebben na de pandemie en de energiecrisis van 2022 minder financiële ruimte om opnieuw op grote schaal huishoudens en bedrijven te compenseren. Tegelijkertijd is de consumentenvraag minder sterk dan in 2022.”

De economie is dus weerbaarder in de energievoorziening, maar minder weerbaar in de portemonnee. De gemiddelde Europese gasprijs in 2022 bedroeg bijna 130 euro per megawattuur. De eurozone groeide dat jaar desondanks met circa 3,4 procent, mede dankzij het sterke herstel na de coronapandemie en omvangrijke overheidssteun.

Dure diesel vergroot druk op bedrijven

De druk op Europa komt bovendien niet alleen van gas. Ook diesel en andere olieproducten blijven volgens de kredietverzekeraar duur door problemen bij raffinaderijen en verstoringen in internationale handelsroutes. De Europese dieselmarge bereikte in augustus 74 euro per vat, bijna twee keer zo hoog als het gemiddelde van de afgelopen vijf jaar.

“Voor veel bedrijven veroorzaakt de hoge dieselprijs momenteel misschien wel de meest directe economische pijn”, zegt Geeroms. “Een transporteur kan niet van vandaag op morgen overstappen op elektrisch langeafstandstransport. Een boer heeft brandstof nodig voor machines en krijgt tegelijkertijd te maken met duurdere kunstmest.”

In de bouw lopen kosten voor diesel, materialen en financiering op. Die hogere kosten verdwijnen niet, ze worden uiteindelijk deels doorberekend in de prijzen die consumenten betalen. De hogere energiekosten kunnen daardoor met vertraging doorwerken in de inflatie.

Verwachting voor 2027: gasprijs daalt naar 36 euro

Allianz Trade verwacht dat de Europese gasprijs in 2027 terugvalt naar gemiddeld 36 euro per megawattuur, wanneer de aanvoer uit de Golfregio normaliseert en extra LNG-capaciteit uit de Verenigde Staten beschikbaar komt. Maar dat basisscenario is kwetsbaar.

Met Europese gasopslagen die momenteel nog geen 70 procent gevuld zijn, kan een koude winter of een langer durende verstoring rond Hormuz de gasprijs opnieuw fors opstuwen. De kredietverzekeraar houdt daarom rekening met verschillende scenario’s voor de komende maanden.

Kernfeiten

Europese gasopslagen staan op 70 procent vulling, tegen 80 procent vorig jaar
Nederland en Duitsland hebben gasopslagen van respectievelijk 53 en 56 procent
Dieselmarge bereikte in augustus 74 euro per vat, bijna twee keer het vijfjaarsgemiddelde
Allianz Trade verwacht gasprijs van gemiddeld 65 euro per megawattuur in Q4 2026

Veelgestelde vragen

Wat betekent de lage gasopslag in Nederland voor mijn bedrijf?

Met slechts 53 procent vulling is Nederland gevoeliger voor prijsstijgingen en verstoringen. Een koude winter of langdurige problemen bij gastoevoer kunnen gaskosten fors doen stijgen, wat direct doorwerkt in verwarmings- en productiekosten. Bedrijven moeten nu al nadenken over energiebesparing en contractverlengingen.

Hoe lang kan de Europese economie hoge gasprijzen opvangen?

Volgens kredietverzekeraar Allianz Trade kan Europa een tijdelijke prijspiek opvangen, maar alleen als deze niet langer dan zes maanden aanhoudt. Duurt de verstoring langer, dan werkt de hogere gasprijs door in koopkracht en economische groei. Overheden hebben minder financiële ruimte dan in 2022 om bedrijven en huishoudens te compenseren.

Welke sectoren voelen de energiecrisis het hardst?

Transport, bouw en landbouw worden het meest geraakt. Transporteurs kunnen niet zomaar overstappen op elektrisch vervoer, boeren hebben brandstof nodig voor machines en krijgen duurdere kunstmest, en bouwbedrijven zien kosten voor diesel, materialen en financiering stijgen. Deze hogere kosten worden uiteindelijk deels doorberekend in consumentenprijzen.

Wat zijn de verschillen met de energiecrisis van 2022?

Europa is nu beter voorbereid met uitgebreide LNG-importmogelijkheden en meer hernieuwbare energie. Echter, overheden hebben minder financiële ruimte om op grote schaal steun te geven, en de consumentenvraag is zwakker. De economie is dus weerbaarder in energievoorziening, maar minder weerbaar in de portemonnee.

Europa gaat winter in met laagste gasvoorraden in jaren