De hittegolven van afgelopen zomer kosten de Nederlandse economie naar schatting 9,2 miljard euro. Nederland behoort daarmee tot de vijf zwaarst getroffen Europese economieën. In totaal drukken de hittegolven van 2026 de economische productie in 30 Europese landen naar schatting met 113 miljard euro. Dat blijkt uit het nieuwe Allianz Climate Economics Report 2026 van Allianz Trade.
Hitteschade in België en Europa vergelijkbaar
België liep volgens onderzoeken uit september 2026 economische schade op tussen 6 en 9,4 miljard euro door dezelfde hittegolven. Dit maakt duidelijk dat het probleem zich niet tot Nederland beperkt: alle vijf zwaarst getroffen landen (Italië, Duitsland, Frankrijk, België en Nederland) samen dragen 81 procent van de totale Europese verliezen van 113 miljard euro.
Voor ondernemers in Nederland en grensregio’s betekent dit dat klimaatrisico’s niet langer als toekomstige bedreigingen kunnen worden gezien, maar als directe bedrijfsrisico’s die nu al impact hebben. Bedrijven die nu investeren in preventieve maatregelen zoals werkplekkoeling, aangepaste werktijden en alternatieve leveranciersnetten, voorkomen veel hogere kosten later.
Nederland in top 5 van economische hitteschade Europa
Alleen Italië met 27,8 miljard euro, Duitsland met 25 miljard euro, Frankrijk met 20,1 miljard euro en België met 9,4 miljard euro lopen volgens het onderzoek meer economische schade op dan Nederland. Samen zijn deze vijf landen goed voor 81 procent van de berekende Europese verliezen. Voor de 30 onderzochte landen komt de schade overeen met ongeveer 0,46 procent van hun gezamenlijke verwachte bbp in 2026.
Productiviteitsverlies door extreme hitte
Het gaat hierbij niet zozeer om directe, zichtbare schade zoals oogsten die mislukken of schade aan infrastructuur, maar vooral om productiviteitsverlies. Daarnaast moeten vaak machines of productieprocessen worden aangepast en werkzaamheden worden uitgesteld. Dat alles telt uiteindelijk op tot miljarden aan gemiste economische productie, aldus Johan Geeroms, Director Risk Underwriting Benelux bij Allianz Trade.
De researchafdeling van Allianz Trade berekende hoeveel de arbeidsproductiviteit bij extreme hitte terugvalt. Per extra graad tussen 30 en 35 graden daalt de productie per gewerkt uur met circa 3 procent. Tegelijkertijd stijgen de energiekosten door de extra inzet van koel- en klimaatsystemen. Ook andere factoren spelen een rol zoals bijvoorbeeld lagere waterstanden in de rivieren. Die economische klap treft eerst de winstgevendheid van bedrijven en daarna de koopkracht van huishoudens.
Luchtvochtigheid versterkt negatieve gevolgen
Het onderzoek van Allianz Trade laat zien dat hoge luchtvochtigheid in combinatie met langdurige hittegolven de negatieve gevolgen voor de arbeidsproductiviteit versterken. De onderzoekers keken per land naar de zwaarste periode van vijf opeenvolgende hittedagen tussen juni en augustus 2026. Ook luchtvochtigheid is daarbij meegenomen.
Dat levert soms verrassende verschillen op. Zo lag de temperatuur tijdens de onderzochte hittepiek in Hongarije hoger dan in Italië. Door de veel hogere luchtvochtigheid was de hittestress in Italië echter groter. Allianz Trade becijferde het negatieve effect op de Italiaanse economische groei op 1,19 procentpunt, tegenover 0,51 procentpunt in Hongarije. Voor Nederland bedraagt dat percentage circa 0,7 procentpunt.
Een thermometer vertelt dus maar een deel van het verhaal, stelt Geeroms. Voor bedrijven is vooral van belang hoe zwaar de combinatie van temperatuur en luchtvochtigheid werknemers en productieprocessen belast. Ook Nederland kan daardoor bij een hittegolf aanzienlijke economische schade oplopen, terwijl de temperaturen hier minder extreem lijken dan in Zuid-Europa.
Klimaatrisico raakt bedrijven aan twee kanten
Klimaatrisico raakt bedrijven aan twee kanten, aldus Geeroms. Extreem weer verstoort niet alleen de productie, het werkt ook door aan de kostenkant. Dat loopt uiteen van hogere grondstofkosten tot extra energiekosten. Voor ondernemingen wordt het steeds belangrijker om klimaatrisico niet alleen als duurzaamheidsvraagstuk te zien, maar ook als een gewoon bedrijfs- en financieel risico.
El Niño kan inflatie in 2027 verhogen
Het rapport laat zien dat klimaatkosten uiteindelijk op het bord van de consument terechtkomen. Voor 2027 becijfert Allianz Trade dat een sterke El Niño de inflatie in de EU gemiddeld met 0,31 procentpunt kan verhogen. Voor voedselprijzen gaat het zelfs om 0,50 procentpunt. De effecten verschillen sterk per land en zijn volgens Allianz Trade in delen van Noord- en Oost-Europa aanzienlijk groter.
Een zeer sterke El Niño kan de wereldeconomie volgens een scenarioanalyse van de kredietverzekeraar ongeveer 451 miljard dollar aan productie kosten. Voor de EU-27 komt de netto economische schade uit op circa 24 miljard dollar.
Voorkomen goedkoper dan herstellen
Volgens Allianz Trade laten de klimaatrampen van 2025 en 2026 zien dat landen die vooraf investeren in preventie, waarschuwingssystemen en financiering beter zijn voorbereid dan landen die vooral geld uitgeven nadat een ramp heeft plaatsgevonden. Die les geldt ook voor bedrijven, zegt Geeroms. Wachten tot extreem weer de bedrijfsvoering daadwerkelijk raakt, wordt steeds kostbaarder. Denk aan koeling van werkplekken en productielocaties, aanpassing van werktijden, alternatieve leveranciers en voldoende financiële buffers. Klimaataanpassing wordt steeds meer onderdeel van normale risicobeheersing.
Kernfeiten
- Nederland verliest 9,2 miljard euro aan economische schade door hittegolven in 2026
- Per extra graad tussen 30 en 35 graden daalt arbeidsproductiviteit met circa 3 procent per gewerkt uur
- Hoge luchtvochtigheid versterkt hittestress: Italië liep 1,19 procentpunt economische groei mis, Hongarije slechts 0,51 procentpunt ondanks hogere temperaturen
Veelgestelde vragen
Hoe beïnvloedt extreme hitte de productiviteit van mijn bedrijf?
Volgens het Allianz Climate Economics Report daalt de arbeidsproductiviteit per extra graad tussen 30 en 35 graden met ongeveer 3 procent per gewerkt uur. Dit gaat niet alleen om directe schade, maar vooral om productiviteitsverlies, aangepaste machines en uitgestelde werkzaamheden die miljarden aan gemiste economische productie opleveren.
Waarom is luchtvochtigheid net zo belangrijk als temperatuur?
Het onderzoek toont aan dat hoge luchtvochtigheid in combinatie met langdurige hittegolven de negatieve gevolgen voor arbeidsproductiviteit versterken. In Italië was de hittestress groter dan in Hongarije, ondanks lagere temperaturen, vanwege veel hogere luchtvochtigheid. Dit betekent dat Nederlandse bedrijven aanzienlijke schade kunnen oplopen terwijl temperaturen hier minder extreem lijken dan in Zuid-Europa.
Wat zijn concrete gevolgen van hittegolven voor bedrijfsvoering?
Hittegolven verhogen energiekosten door extra inzet van koel- en klimaatsystemen, veroorzaken lagere waterstanden in rivieren die logistiek verstoren, en drukken uiteindelijk op bedrijfswinstgevendheid en huishoudenskoopkracht. Deze kosten worden vaak doorberekend aan consumenten.
Welke voorzorgsmaatregelen helpen mijn bedrijf tegen hitteschade?
Allianz Trade adviseert preventieve investeringen: koeling van werkplekken en productielocaties, aanpassing van werktijden, contracten met alternatieve leveranciers en voldoende financiële buffers. Klimaataanpassing wordt steeds meer onderdeel van normale risicobeheersing, en landen en bedrijven die vooraf investeren in preventie zijn beter voorbereid dan die pas reageren na rampen.