Ontwikkelaars van grote wind- en zonneparken in Noord-Brabant moeten voortaan aantonen dat zij zich inspannen om inwoners en lokale bedrijven mede-eigenaar te maken. De provincie heeft daartoe een verordening vastgesteld die op 18 september 2026 door Provinciale Staten is aangenomen. Het streven is dat de helft van elk park in lokale handen komt.
Lokaal eigendom als trend in Nederlandse energieprojecten
In Amsterdam experimenteren bewoners al met coöperatieve modellen voor warmtenetten, en een zonneweide in Amsterdam krijgt een batterij van 5,3 MWh om lokaal energiedelen mogelijk te maken. Deze voorbeelden tonen dat gemeenten en ondernemers landelijk zoeken naar manieren om omwonenden financieel en bestuurlijk te betrekken bij de energietransitie.
Voor ondernemers en ontwikkelaars in Noord-Brabant betekent deze verordening dat zij bij projecten vanaf 50 MW (zonne) of 15 MW (wind) actief contact moeten zoeken met lokale partners. Dit vereist vroeg in het planningsproces gesprekken met bewoners, bedrijven en gemeenten, en het opstellen van een duidelijke strategie voor lokaal eigendom of alternatieve financiële participatie. Bedrijven die deze inspanning goed documenteren, voorkomen vertraging en kunnen juist sneller draagvlak opbouwen.
Verordening lokaal eigendom hernieuwbare energie verplicht inspanning
De Verordening lokaal eigendom hernieuwbare energie Noord-Brabant geldt voor zonneparken vanaf 50 megawatt en windparken vanaf 15 megawatt. Ontwikkelaars moeten aantonen dat zij zich hebben ingespannen om vijftig procent lokaal eigendom te bereiken. Daarbij moeten zij in gesprek gaan met bewoners, bedrijven of de gemeente uit de omgeving. De vijftig procent is geen harde eis, maar ontwikkelaars moeten wel hun best doen.
Lukt het niet om het streefpercentage te halen, dan moeten ontwikkelaars uitleggen waarom niet. Bovendien moeten zij dan aantonen of ze op een andere manier omwonenden financieel laten meedelen. Dat kan bijvoorbeeld via een omgevingsfonds waaruit omwonenden een vergoeding kunnen krijgen. De provincie kan ontwikkelaars dwingen om aan de regels te voldoen, maar er komt geen boete voor het niet naleven ervan.
Omwonenden krijgen zeggenschap en financieel voordeel
Volgens gedeputeerde Energie Bas Maes moet de energietransitie niet alleen duurzaam zijn, maar ook eerlijk. Inwoners en lokale partijen moeten niet alleen hinder van energieprojecten ervaren, maar ook zeggenschap krijgen en kunnen meedelen in de opbrengsten. Daarom maakt de provincie het streven naar vijftig procent lokaal eigendom minder vrijblijvend.
Lokaal eigendom betekent dat inwoners, bedrijven of andere partijen uit de buurt eigenaar worden van een zonne- of windpark of een deel daarvan. Zij krijgen dan zeggenschap over het project en ontvangen een deel van de opbrengst. Het gebied waarin ontwikkelaars contact moeten zoeken is ruim: het gaat om de hele gemeente waar het park komt en soms ook om buurgemeenten, bijvoorbeeld als een windturbine dicht bij de grens staat.
Ondersteuning voor ontwikkelaars en inwoners
Naast de verordening werkt de provincie aan extra ondersteuning bij het realiseren van lokaal eigendom. Er komt een stappenplan dat ontwikkelaars helpt bij het bevorderen van lokaal eigendom. Ook komt er begin volgend jaar een Aanpak lokaal eigendom die inwoners, bedrijven of andere partijen helpt die mee willen doen. Deze aanpak komt voort uit het Energieperspectief 2050.
De nieuwe regel is een uitwerking van afspraken uit het Klimaatakkoord. Daarin is vastgelegd dat Nederland ernaar streeft dat wind- en zonneparken voor vijftig procent eigendom worden van inwoners en bedrijven. Zo kan de omgeving van een zonne- of windpark meeprofiteren van de opbrengsten. Provinciale Staten vroegen hier eerder al om met een motie in november 2025. De volledige Verordening Lokaal Eigendom is te vinden op overheid.nl.
Kernfeiten
- Zonneparken vanaf 50 MW en windparken vanaf 15 MW vallen onder de verordening
- Streefdoel is 50 procent lokaal eigendom, maar geen harde eis met boete
- Ontwikkelaars moeten inspanning aantonen en kunnen via omgevingsfonds alternatieve financiële participatie bieden
- Verordening aangenomen door Provinciale Staten op 18 september 2026
Veelgestelde vragen
Wat moet mijn bedrijf doen als we een zonne- of windpark in Noord-Brabant willen ontwikkelen?
U moet aantonen dat u zich heeft ingespannen om 50 procent lokaal eigendom te bereiken door in gesprek te gaan met bewoners, bedrijven en de gemeente in uw project-gebied. Lukt dit niet, dan moet u uitleggen waarom en een alternatief bieden, bijvoorbeeld via een omgevingsfonds waaruit omwonenden een vergoeding krijgen.
Wat gebeurt er als ik het streefdoel van 50 procent lokaal eigendom niet haal?
Er komt geen boete, maar u moet documenteren welke inspanningen u heeft gedaan en waarom het percentage niet is bereikt. Vervolgens moet u aantonen dat u omwonenden op een ander manier financieel laat meedelen, bijvoorbeeld via een omgevingsfonds.
Voor welke projecten geldt deze verordening?
De verordening geldt voor zonneparken vanaf 50 megawatt en windparken vanaf 15 megawatt in Noord-Brabant. Het gebied waarin u contact moet zoeken omvat de hele gemeente waar het park komt en soms ook buurgemeenten, bijvoorbeeld als een windturbine dicht bij de grens staat.
Welke ondersteuning biedt de provincie voor het realiseren van lokaal eigendom?
De provincie werkt aan een stappenplan dat ontwikkelaars helpt bij het bevorderen van lokaal eigendom. Begin volgend jaar komt ook een ‘Aanpak lokaal eigendom’ die inwoners, bedrijven en andere partijen ondersteunt die mee willen doen.
Lees ook
- Amsterdamse zonneweide krijgt batterij van 5,3 MWh voor energiedelen
- Amsterdamse bewoners ontwikkelen coöperatief warmtenet tegen hoge prijzen
- Installatiesector in de uitverkoop: buitenlandse investeerders storten zich op lokale bedrijven
- Mediaan mkb-salaris stijgt naar € 3.608, verschil met minimumloon krimpt