Voor de ontwikkeling van een groene waterstofeconomie in Nederland zijn tot eind 2030 bijna 29.000 fulltime arbeidsplaatsen nodig. Dat blijkt uit nieuw arbeidsmarktonderzoek van SEO Economisch Onderzoek, uitgevoerd in opdracht van GroenvermogenNL en Platform Talent voor Technologie. Hoewel investeringen in groene waterstof momenteel vertragen, blijft de structurele vraag naar goed opgeleide professionals groot.
Arbeidsvraag bijgesteld, maar nog altijd fors
In 2023 werd nog uitgegaan van een behoefte van ongeveer 38.000 fte, tijdelijk en permanent samen. Die verwachting is nu bijgesteld naar 28.600 fte. Het gaat daarbij om zowel tijdelijke als permanente functies.
De tijdelijke inzet is vooral nodig voor de aanleg van infrastructuur, zoals de nationale waterstofbackbone. Dit landelijke netwerk van leidingen moet waterstof vervoeren van producenten naar afnemers, waaronder industrie en energiecentrales. Ook de bouw van importterminals in zeehavens en grootschalige opslagfaciliteiten vraagt om extra personeel.
Permanente functies blijven noodzakelijk
Naast tijdelijke krachten zijn er volgens het onderzoek 3.900 fte nodig voor permanente functies. De bijstelling van de totale arbeidsvraag is het gevolg van vertragingen in geplande projecten voor de opwekking en verwerking van waterstof.
Volgens Marsha Wagner, programmadirecteur Human Capital Agenda bij GroenvermogenNL, betekent dit niet dat de ontwikkeling tot stilstand komt. Zij benadrukt dat de groei vertraagt, maar niet stopt, en dat groene waterstof op termijn een belangrijke rol gaat spelen in de Nederlandse energievoorziening.
Omscholing als belangrijke oplossing
Het aantal studenten dat kiest voor waterstofgerelateerde opleidingen neemt toe, maar is onvoldoende om de toekomstige vraag te dekken. SEO ziet daarom vooral kansen in zij instromers uit andere sectoren, zoals de bouw, zakelijke dienstverlening en handel.
Gerichte omscholing is volgens de onderzoekers cruciaal om deze groepen geschikt te maken voor functies binnen de waterstofeconomie. Daarmee kan een belangrijk deel van de arbeidsvraag worden opgevangen.
Grote regionale verschillen in arbeidsvraag
De arbeidsvraag verschilt sterk per regio. De grootste behoefte aan personeel ontstaat in Noord, West en Zuid West Nederland. In de regio Zuid West, met name in Zuid Holland, wordt arbeidskrapte verwacht.
Ook het type werkzaamheden varieert per regio. In Zuid West ligt de nadruk vooral op de aanleg van de waterstofbackbone. In West Nederland is veel werk verbonden aan importterminals, terwijl in Noord Nederland de werkzaamheden zich richten op zoutcavernes voor grootschalige opslag.
Onderwijs moet flexibeler worden
SEO concludeert dat het onderwijs en scholingsstelsel sneller en flexibeler moet kunnen inspelen op de behoeften van de waterstofeconomie. Het huidige opleidingsaanbod is versnipperd en sluit vaak pas aan nadat de markt zich al heeft ontwikkeld.
Initiatieven zoals learning communities kunnen bijdragen aan meer flexibiliteit en een betere aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt.
Klaar zijn voor toekomstige groeiversnelling
Via het human capital programma werkt GroenvermogenNL samen met regio’s, bedrijven en onderwijsinstellingen aan een responsief ecosysteem. Het platform Make Hydrogen Work speelt daarin een ondersteunende rol.
Volgens Wagner is die voorbereiding noodzakelijk om snel te kunnen opschalen zodra de ontwikkeling van groene waterstof versnelt. Zij benadrukt dat Nederland klaar moet zijn om voldoende mensen op te leiden wanneer de vraag toeneemt, omdat de wereldwijde ontwikkeling van waterstof volgens haar een punt heeft bereikt waarop terugkeer niet meer mogelijk is.
