De Europese Commissie heeft vandaag het European Grids Package gelanceerd, een plan dat een cruciale versnelling moet brengen in de energietransitie van Europa. Het pakket biedt een concrete oplossing voor een van de grootste vertragers van duurzame projecten: de stikstofimpasse. Het doel is dat Europa sneller onafhankelijk wordt van dure fossiele import, het concurrentievermogen verbetert en de klimaatdoelen haalt.
Een super belangrijk onderdeel van het nieuwe pakket is de uitzondering van stikstofregels voor de bouw van elektriciteitsinfrastructuur. Dit betekent dat de aanleg van kabels en buizen in de toekomst zonder de huidige belemmeringen door stikstofregels kan plaatsvinden. Door de huidige vertragingen lopen honderden bouwprojecten voor de uitbreiding van het stroomnetwerk vast.
“Dit is heel goed nieuws, want het is zó zonde dat de aanleg van broodnodige duurzame energieprojecten nu stilstaat,” stelt Olof van der Gaag, voorzitter van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie. Hij benadrukt dat deze projecten op de langere termijn juist enorme hoeveelheden stikstof en CO2 voorkomen, ondanks een kleine uitstoot tijdens de bouw. De verwachting is dat honderden projecten door deze maatregel weer door kunnen.
Versnelde procedures: Van acht jaar naar zes maanden
Voor ondernemers is niet alleen de stikstofuitzondering relevant, maar ook de forse verkorting van de vergunningprocedures. Nu duurt het vergunningsproces voor energieprojecten gemiddeld acht jaar, waardoor oplossingen voor 2030 vaak onhaalbaar worden. Het Europese pakket introduceert strenge maximumtermijnen:
- Kleinschalige projecten (tot 100 kW): Installaties zoals zonnepanelen, energieopslag of laadpunten kunnen vergunningsvrij worden gerealiseerd, met uitzondering van de aansluiting op het net.
- Grootschalige opslag en laadinfrastructuur (boven 100 kW): De maximumtermijn voor de vergunningverlening voor deze energieopslagprojecten en laadpunten wordt ingekort naar zes maanden.
- Zonne-energieprojecten: Deze projecten, ook in combinatie met opslag, profiteren van kortere procedures en kunnen worden vrijgesteld van een milieueffectbeoordeling.
Deze versnellingen dragen direct bij aan het oplossen van de huidige netcongestie en maken de bouw en vergunningverlening van elektriciteitsinfrastructuur significant sneller. De NVDE hoopt dat de onderhandelaars van het nieuwe Nederlandse regeerakkoord de ‘2×2 formule’ overnemen: procedures duren maximaal 2 jaar, en 2 procent van de ruimte wordt beschikbaar gesteld voor de energietransitie.
Europees knooppunt profiteert van betere samenwerking
Het Grids Package richt zich ook op het versterken van grensoverschrijdende infrastructuur en het efficiënt gebruik van bestaande infrastructuur. Er komt meer Europese ondersteuning en sturing om tot een volledig geoptimaliseerd en geïntegreerd Europees net te komen.
Dit is van groot belang voor Nederland, dat fungeert als een Europees energieknooppunt. Door slim in te spelen op vraag en aanbod via een geïntegreerd net, kan de energietransitie hier sneller en succesvoller verlopen. Daarnaast stelt het pakket voor dat lidstaten een centraal digitaal loket voor de volledige vergunningprocedure opzetten.
Het European Grids Package moet nog langs het Europees Parlement en de Europese Raad, maar wordt gezien als een belangrijke eerste stap naar een snellere, onafhankelijkere en concurrerende energietoekomst voor Nederlandse ondernemers.