Ontwikkeling wind- en zonne-energie stagneert in Nederland

De doorgroei van hernieuwbare energie in Nederland loopt vast door gebrek aan ruimte en politieke daadkracht. Brancheorganisaties waarschuwen dat projecten voor windenergie, zonne-energie en energieopslag steeds vaker stagneren, terwijl ondernemers juist extra stroom nodig hebben.

Ruimtegebrek remt energietransitie in Nederland

De uitrol van hernieuwbare energie in Nederland stagneert door gebrek aan beschikbare ruimte en onvoldoende politieke voortvarendheid. Volgens de voortgangsrapportage van het Nationaal Programma Regionale Energiestrategie kampen wind- en zonne-energieprojecten, evenals energieopslag, steeds vaker met vertragingen. Brancheorganisaties waarschuwen dat deze stagnatie Nederland afhankelijker maakt van buitenlandse energiebronnen, terwijl ondernemers tegelijkertijd tegen de grenzen van het stroomnet aanlopen.

Voor ondernemers is deze stagnatie problematisch: bedrijven die extra stroom nodig hebben voor groei of electrificatie kunnen niet op lokale hernieuwbare energie rekenen. Dit versterkt de afhankelijkheid van het landelijk stroomnet en kan investeringen in duurzame productie of logistiek vertragen. Ondernemers die nu plannen maken voor energietransitie moeten rekening houden met langere doorlooptijden voor vergunningen en beschikbaarheid van lokale energieopwekking.

Dit blijkt uit de voortgangsrapportage van het Nationaal Programma Regionale Energiestrategie. De Nederlandse Vereniging Duurzame Energie, Energie-Nederland, Holland Solar, NedZero en Energy Storage NL noemen het beeld herkenbaar en zorgwekkend. Volgens Olof van der Gaag, voorzitter van de NVDE, maakt schone energie van eigen bodem Nederland minder afhankelijk van het buitenland. Daarnaast helpt extra lokale energie ondernemers die tegen de grenzen van het stroomnet aanlopen.

Gemeenten zeggen RES-afspraken op

Het politieke en bestuurlijke draagvlak voor hernieuwbare energieprojecten neemt af. Gemeenten stellen bestaande afspraken uit de Regionale Energiestrategieën ter discussie of zeggen deze zelfs op. Van der Gaag benadrukt dat projecten niet mogen vastlopen omdat overheden ze niet in hun buurt willen. Regio’s hebben juist extra stroom nodig om maatschappelijke ontwikkelingen niet stil te laten vallen.

De afspraak uit het Klimaatakkoord van 2019 is helder. Marktpartijen zorgen voor voldoende projectinitiatieven, innovatie en kostendalingen. Overheden zorgen voor voldoende locaties waar deze projecten gerealiseerd kunnen worden. Echter blijven overheden op deze gezamenlijke verantwoordelijkheid steeds vaker in gebreke. Dit kan op den duur in de eigen vingers snijden, aangezien er voor gewenste ontwikkelingen stroom nodig is.

Energieopslag en netaansluiting onder druk

Naast voldoende ruimte voor duurzame opwek en energie-infrastructuur wordt ook energieopslag steeds belangrijker. Verschillende provincies ontwikkelen hiervoor inmiddels beleid. De brancheorganisaties roepen provincies die nog achterblijven op dit eveneens snel te doen. Zonder opslag blijven kansen voor netontlasting en verdere elektrificatie liggen.

Bovendien worden aanvragen voor aansluitingen en transportcapaciteit in congestiegebieden steeds vaker stilgelegd. Dit belemmert projecten onnodig. Het wettelijke uitgangspunt blijft dat een aansluiting gerealiseerd moet worden, waarbij zo nodig congestiemanagement wordt ingezet. Ook op dit punt is een voortvarende uitvoering essentieel om de energietransitie niet verder te vertragen.

Perspectief na 2030 ontbreekt

De afspraken voor het opwekken van schone energie lopen tot 2030. Zowel de ontwikkeling van energieprojecten als het proces om tot nieuwe afspraken te komen duurt te lang. De sector heeft behoefte aan duidelijk perspectief voor de periode na 2030. De brancheorganisaties ondersteunen de aanbevelingen uit de voortgangsrapportage van het NP RES.

De vijf organisaties werken samen in het Regioteam Energietransitie om de energietransitie op regionaal niveau te ondersteunen. Het team vertegenwoordigt marktpartijen in de energietransitie bij lokale overheden en energieregio’s. Voor meer informatie kunnen geïnteresseerden contact opnemen via regio@nvde.nl.

Kernfeiten

Projecten voor windenergie, zonne-energie en energieopslag stagneren door gebrek aan ruimte
Nederlandse Vereniging Duurzame Energie, Energie-Nederland, Holland Solar, NedZero en Energy Storage NL waarschuwen voor zorgwekkende vertraging
Lokale hernieuwbare energie helpt ondernemers die tegen de grenzen van het stroomnet aanlopen

Veelgestelde vragen

Wat betekent het ruimtegebrek voor mijn bedrijfsenergie?

Als uw bedrijf groeit en meer stroom nodig heeft, kan het langer duren voordat lokale zonne- of windprojecten beschikbaar zijn. Dit kan investeringen in electrificatie of duurzame productie vertragen en maakt u langer afhankelijk van het landelijk stroomnet.

Hoe beïnvloedt de stagnatie ondernemers in energie-intensieve sectoren?

Bedrijven in logistiek, productie en landbouw die willen overstappen op hernieuwbare energie, ondervinden vertragingen in vergunningverlening en beschikbaarheid van lokale opwekking. Dit kan investeringsplannen uitstellen en concurrentiepositie onder druk zetten.

Wat zijn de gevolgen van energieafhankelijkheid voor Nederland?

Zonder voldoende lokale hernieuwbare energie blijft Nederland afhankelijk van buitenlandse energiebronnen, wat risico’s met zich meebrengt voor energiezekerheid en prijsstabiliteit. Dit raakt ondernemers indirect via hogere energiekosten en minder stabiliteit in energievoorziening.

Welke acties zijn relevant voor ondernemers nu?

Ondernemers die energietransitie willen realiseren, kunnen nu al contact opnemen met hun gemeente of provincie over beschikbare ruimte voor zonne- of windprojecten. Bovendien loont het om samen met andere bedrijven naar gezamenlijke energieoplossingen te kijken, zodat lokale opwekking efficiënter wordt benut.

Ontwikkeling wind- en zonne-energie stagneert door gebrek aan ruimte