Organisaties in Nederland beoordelen medewerkers steeds vaker op hun AI-vaardigheden, maar investeren te weinig in concrete scholing en ontwikkeling. Bijna de helft van de bedrijven weegt AI-kennis al mee in prestatiebeoordelingen en promoties, terwijl managers en carrièrepaden er nog niet op zijn ingericht. Dat blijkt uit internationaal onderzoek van HiBob onder 1200 AI-beslissers, waaronder 106 Nederlandse respondenten.
AI-vaardigheden bepalen carrièrekansen, maar scholing loopt achter
Organisaties in Nederland beoordelen medewerkers steeds vaker op hun AI-vaardigheden, maar investeren onvoldoende in concrete scholing en ontwikkeling. Bijna de helft van de bedrijven weegt AI-kennis al mee in prestatiebeoordelingen en promoties, terwijl managers en carrièrepaden er nog niet op zijn ingericht. Dit blijkt uit internationaal onderzoek van HiBob onder 1200 AI-beslissers, waaronder 106 Nederlandse respondenten. De kloof tussen vraag en aanbod van AI-training vormt een groeiend risico voor bedrijven die hun medewerkers willen behouden en ontwikkelen.
Voor ondernemers in zakelijke dienstverlening en kennisintensieve sectoren betekent dit een dubbele uitdaging: u moet AI-vaardigheden gaan waarderen in uw personeelsbeleid, maar tegelijkertijd zelf investeren in trainingen omdat het aanbod nog beperkt is. Bedrijven die nu proactief hun teams bijscholen, krijgen concurrentievoordeel op de arbeidsmarkt en kunnen beter talent aantrekken en behouden.
AI-vaardigheden bepalen salaris en carrièrekansen
De verschuiving naar AI als beoordelingscriterium gaat snel. Volgens het onderzoek heeft 48 procent van de organisaties AI-vaardigheden al verankerd in prestatiebeoordelingen en promotiecriteria. Daarnaast zou 32 procent van de respondenten minimaal tien procent meer salaris betalen voor medewerkers met AI-vaardigheden op het gebied van automatisering en technische integratie. Slechts acht procent zou geen salarisverhoging geven voor AI-kennis. Bij 23 procent van de organisaties raken AI-vaardigheden inmiddels ook de salarisadministratie.
Tegelijkertijd blijft de ondersteuning voor medewerkers beperkt. Hoewel 79 procent van de respondenten zegt te investeren in het verbeteren van AI-vaardigheden, scoort de meest genoemde voorziening slechts 28 procent. Dat betreft licenties voor functie-specifieke AI-tools met onboarding training. Ook AI-workshops, prompt-bibliotheken, experimenteeromgevingen en afgesproken oefentijd halen elk rond de 25 procent. Daardoor ontstaat een kloof tussen wat organisaties verwachten en wat zij mogelijk maken.
Managers missen kaders voor beoordeling AI-kennis
De snelle integratie van AI in personeelsmanagement stelt managers voor uitdagingen. Prestatiebeheer, carrièreontwikkeling en competentieontwikkeling hangen steeds meer af van het vermogen om AI-gerelateerde vaardigheden te identificeren en beoordelen. Echter, veel managers ontbreekt het aan tools, training en kaders om dat consistent te doen. Organisaties hebben hun leidinggevenden nog niet bijgeschoold en er ontbreken vaardighedenhuizen en carrièreontwikkelingspaden om beslissingen te ondersteunen.
Bovendien verwacht driekwart van de respondenten dat de meeste niet-technische rollen binnen 24 maanden minimaal een gemiddeld AI-vaardigheidsniveau moeten hebben. Die druk neemt alleen maar toe, terwijl het fundament voor structurele ontwikkeling nog niet staat. Ken Matos, Director of Market Insights bij HiBob, waarschuwt voor de gevolgen. Organisaties nemen stappen om AI-vaardigheden in beoordelingen op te nemen, maar duurzame personeelstransformatie vraagt meer dan alleen prikkels inbouwen.
Risico op onenigheid zonder structureel beleid
Volgens Matos moeten organisaties structuren opzetten om beslissingen een stevig fundament te geven. Dat betekent het uitwerken van een op rollen gebaseerd vaardighedenhuis, het uitzetten van ontwikkelingspaden en het bepalen van betrouwbare beoordelingsmethodes. Daarnaast moeten managers gefaciliteerd en getraind worden. Zonder zo’n fundament riskeren bedrijven verwachtingen te creëren die medewerkers redelijkerwijs niet kunnen waarmaken.
Matos besluit dat organisaties die simpelweg nieuwe vaardigheden vragen niet degene zullen zijn die het meeste voordeel uit AI halen. Dat zullen namelijk de organisaties zijn die de systemen, processen en managementvaardigheden ontwikkelen die nodig zijn om dergelijke vaardigheden op grote schaal te identificeren, ontwikkelen en inzetten. Zonder een dergelijk fundament zou AI wel eens eerder een bron van onenigheid op de werkvloer kunnen worden dan een concurrentievoordeel. Het AI-skills onderzoek werd uitgevoerd in samenwerking met Censuswide tussen 3 februari en 12 maart 2026.
Kernfeiten
- 48 procent van de organisaties heeft AI-vaardigheden al verankerd in prestatiebeoordelingen en promotiecriteria
- 32 procent van de respondenten zou minimaal tien procent meer salaris betalen voor AI-kennis
- Onderzoek onder 106 Nederlandse respondenten toont dat trainingsaanbod achterloopt op vraag naar AI-competenties
Veelgestelde vragen
Wat betekent deze trend voor mijn personeelsbeleid?
U moet AI-vaardigheden gaan integreren in uw beoordelingscriteria en promotietrajecten, net als veel andere bedrijven al doen. Tegelijkertijd is het essentieel om nu in scholing te investeren, omdat veel medewerkers deze vaardigheden nog niet hebben en het trainingsaanbod nog beperkt is.
Hoe kan ik mijn team voorbereiding op AI-eisen?
Begin met een inventarisatie van welke AI-vaardigheden voor uw bedrijf relevant zijn. Zoek naar interne trainingen, online cursussen of externe consultants die uw team kunnen helpen. Veel bedrijven merken dat vroeg investeren in AI-training hun concurrentiepositie versterkt.
Wat zijn de risico’s als ik niet in AI-training investeer?
Medewerkers zonder AI-vaardigheden worden minder aantrekkelijk op de arbeidsmarkt en kunnen uw bedrijf verlaten. Tegelijkertijd zullen bedrijven die wel investeren, sneller innoveren en efficiënter werken, wat uw concurrentiepositie onder druk zet.
Moet ik salarissen verhogen voor AI-expertise?
Volgens het onderzoek overweegt een derde van de bedrijven minimaal tien procent meer salaris voor AI-kennis. Dit hangt af van uw sector en beschikbare budget, maar het is duidelijk dat AI-vaardigheden steeds meer marktwaarde krijgen.