Nederlandse gemeenten verstrekten in het eerste kwartaal van 2026 vergunningen voor 23.500 nieuwe woningen. Dat is een stijging van 4700 vergunningen vergeleken met dezelfde periode een jaar eerder, zo blijkt uit nieuwe kwartaalcijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek.
Bouwvergunningen stijgen, maar oplevering hinkt achter
Nederlandse gemeenten gaven in het eerste kwartaal van 2026 vergunningen af voor 23.500 nieuwe woningen. Een stijging van 4.700 vergunningen ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Dit duidt op hernieuwd vertrouwen in de woningbouwmarkt. Tegelijkertijd werden in dezelfde periode slechts 13.700 woningen daadwerkelijk opgeleverd, een daling van 1.800 woningen. Dit gat tussen verleende vergunningen en feitelijke bouw wijst op obstakels in uitvoering en financiering.
Voor bouwbedrijven en projectontwikkelaars biedt het stijgende aantal vergunningen groeiende vraag naar constructiediensten en materialen. Tegelijkertijd waarschuwen de lage oplevercijfers dat veel vergunningen nog niet in daadwerkelijke bouw zijn omgezet — een signaal dat kostenprijzen, arbeidsschaarste en regelgeving blijven drempels vormen. Ondernemers moeten zich nu positioneren op deze groeiende pijplijn terwijl zij voorzien in verdere vertragingen.
De stijging van het aantal verleende bouwvergunningen duidt op hernieuwd vertrouwen in de woningbouwmarkt. Tegelijkertijd leverde de bouwsector in dezelfde periode slechts 13.700 nieuwe woningen op, een daling van 1800 woningen ten opzichte van het eerste kwartaal van 2025. Daarnaast werden 13.400 woningen netto toegevoegd aan de voorraad, waarbij rekening is gehouden met sloop en verbouwingen.
Bouwvergunningen woningen lopen op ondanks tegenwind
Het aantal vergunde nieuwbouwwoningen lag in het eerste kwartaal lager dan in het voorgaande kwartaal, toen nog 24.400 vergunningen werden afgegeven. Echter, de jaarlijkse vergelijking toont een positieve trend. Bovendien trok het CBS voor 700 nieuwbouwwoningen de bouwvergunning in tijdens het eerste kwartaal, iets meer dan een jaar eerder maar minder dan in het voorgaande kwartaal.
Voor bedrijfsgebouwen verleenden gemeenten 5200 vergunningen, een groei van 1100 vergunningen op jaarbasis. Deze cijfers onderstrepen dat ook de zakelijke bouwmarkt aantrekt. Tegelijkertijd bouwde de sector 4200 nieuwe bedrijfsgebouwen op, een toename van 300 ten opzichte van het vierde kwartaal van 2025.
Pijplijn groeit: meer dan 226.000 woningen in wachtrij
Het aantal nieuwbouwwoningen waarvoor wel een vergunning is verleend maar die nog niet zijn opgeleverd, groeide met 9800 naar 226.600 woningen. Deze zogeheten pijplijn toont aan dat bouwbedrijven voldoende opdrachten hebben, maar dat de uitvoering achterblijft. De laatste jaren worden er consistent meer woningen vergund dan gebouwd, gecorrigeerd voor afgeblazen projecten.
Voor bedrijfsgebouwen steeg de pijplijn met 900 naar 45.800 gebouwen. Volgens het CBS zet de trend zich voort dat vergunningverlening sneller groeit dan de daadwerkelijke bouwproductie. Dit biedt kansen voor toeleveranciers en onderaannemers, maar vraagt ook om realistische planning van capaciteit.
Bouwnijverheid groeit met vijf procent in omzet
De omzet in de bouwnijverheid, exclusief projectontwikkeling, steeg met 5,1 procent vergeleken met het eerste kwartaal van 2025. Deze groei is wel minder sterk dan een jaar eerder, toen de omzet nog met 7,7 procent toenam. Binnen de bouwnijverheid presteerde de grond-, water- en wegenbouw het sterkst met een omzetstijging van 9,1 procent.
Ook de burgerlijke en utiliteitsbouw zag de omzet groeien met 4,0 procent, terwijl gespecialiseerde bouwbedrijven 4,4 procent meer omzet realiseerden. Tegelijkertijd stegen de producentenprijzen in de hout- en bouwmaterialenindustrie met 3,7 procent, een forse toename ten opzichte van de 1,3 procent prijsstijging een jaar eerder.
Bouwkosten en faillissementen blijven stabiel
De vergunde bouwkosten voor woningen bedroegen 3,3 miljard euro in het eerste kwartaal, gelijk aan hetzelfde kwartaal in 2025. Voor bedrijfsgebouwen stegen de bouwkosten echter met 21 procent naar 2,1 miljard euro. Deze stijging wijst op grotere of complexere projecten in de zakelijke bouw.
Het aantal faillissementen in de bouwnijverheid bleef vrijwel gelijk met 128 uitgesproken faillissementen, vergeleken met 127 in het eerste kwartaal van 2025. Deze stabiliteit suggereert dat bouwbedrijven ondanks hogere materiaalkosten en arbeidsmarktkrapte voorlopig financieel gezond blijven. Voor ondernemers in de bouwsector betekenen de cijfers dat er voldoende werk is, maar dat efficiënte uitvoering en kostenbewaking cruciaal blijven.
Kernfeiten
- Nederlands gemeenten verleenden vergunningen voor 23.500 nieuwe woningen in Q1 2026 — een stijging van 4.700 ten opzichte van Q1 2025
- Werkelijke woningoplevering bedroeg slechts 13.700 woningen, een daling van 1.800 woningen vergeleken met Q1 2025
- Netto toevoeging aan de woningvoorraad was 13.400 woningen, rekening houdend met sloop en verbouwingen
Veelgestelde vragen
Wat betekent de stijging van bouwvergunningen voor mijn bouwbedrijf?
Een stijging van 4.700 vergunningen signaleert groeiende vraag naar bouw- en installatie-diensten in komende jaren. Dit biedt kansen voor aannemers, toeleveranciers en specialisten , mits zij nu al relaties opbouwen met projectontwikkelaars en gemeenten die deze woningen gaan realiseren.
Waarom is de oplevering van woningen lager dan het aantal vergunningen?
Het gat van 9.800 woningen tussen vergunningen en oplevering wijst op knelpunten in uitvoering: financieringsbeperking, personeelstekort, stijgende bouwkosten en regelgeving. Dit betekent dat veel vergunningen nog jaren in de pijplijn zitten voordat daadwerkelijke bouw plaatsvindt.
Hoe beïnvloedt deze mismatch mijn planning als bouwondernemer?
Zorg dat je huidige capaciteit en werkvoorraden aansluiten op realistische oplevercijfers, niet op het aantal vergunningen. Veel vergunningen worden vertraagd door externe factoren, dus reken conservatief voor je personeels- en materialenplanning.
Welke ondernemers profiteren het meest van dit groeiende aantal vergunningen?
Bedrijven die zich specialiseren in duurzame installaties, prefab-bouw, terreinvoorbereiding en technische diensten hebben directe voordelen. Zorg dat je nu ondernemersnetwerk in Gelderland, Noord-Holland en andere snelgroeiende regio’s versterkt, aangezien woningbouw daar sterkst toeneemt.