Op 22 december 2025 heeft de ministerraad het Nationale Programma Ruimte voor Defensie definitief vastgesteld. Voor de provincie Noord-Holland heeft dit besluit grote gevolgen, met name in de gemeenten Den Helder en Schagen. Defensie heeft extra ruimte nodig vanwege de verslechterende veiligheidssituatie in de wereld en internationale NAVO-verplichtingen. De plannen omvatten onder meer de modernisering van de marinehaven, nieuwe oefengebieden aan de kust en de aanwijzing van laagvliegzones voor helikopters. Dit programma loopt tot 2040 en heeft direct invloed op de lokale economie en infrastructuur.
Kansen voor maritieme innovatie en infrastructuur in Den Helder
De uitbreiding van de krijgsmacht biedt kansen voor ondernemers in de maritieme sector en de bouw. In de gemeente Den Helder werken het Rijk, de provincie en de gemeente nauw samen aan de modernisering van de Koninklijke Marine. Een belangrijk onderdeel hiervan is het verplaatsen en vervangen van de Moormanbrug. Deze ingreep is noodzakelijk om de marinehaven meer ruimte te geven voor groei. Voor het lokale bedrijfsleven betekent dit niet alleen een verbetering van de bereikbaarheid, maar ook een impuls voor de civiel-militaire samenwerking in de regio.
Naast fysieke ruimte wordt er geïnvesteerd in faciliteiten voor onderzoek naar nieuwe brandstoffen voor de scheepvaart. Dit biedt mogelijkheden voor innovatieve bedrijven en kennisinstellingen die actief zijn in de energietransitie binnen de maritieme industrie. Ook vliegbasis De Kooy krijgt een nieuwe rol binnen de plannen. De basis is in beeld voor het stationeren van onbemande militaire helikopters. Deze technologische vernieuwing kan zorgen voor een verdere versterking van het economische ecosysteem rondom de luchthaven.
Impact op de regio: oefengebieden en laagvliegzones
In de gemeente Schagen zijn de gevolgen van de plannen merkbaar in de vorm van nieuwe oefenterreinen en laagvlieggebieden. Bij Groote Keeten wordt terrein ingezet voor amfibische oefeningen waarbij militairen trainen met aanlandingen op de kust. Defensie geeft aan dat de aanwezigheid op deze locatie beperkt blijft tot enkele momenten per jaar. Hiermee probeert het ministerie de impact op de leefomgeving en de toeristische sector in de regio te minimaliseren. Desondanks vraagt de aanwijzing om een goede afstemming met lokale ondernemers in de recreatiesector.
Daarnaast wordt de omgeving van Schagen aangewezen als laagvlieggebied voor helikopters. Staatssecretaris Gijs Tuinman erkent dat dit een grote impact kan hebben op de bewoners en bedrijven in de regio. Door de trainingsvluchten over meer gebieden in Nederland te verspreiden, hoopt Defensie de overlast per locatie te beperken. Voordat de helikopters daadwerkelijk laag overvliegen, volgt er een voorbereidingsfase waarin vergunningen en planologische kaders worden uitgewerkt. Hierbij wordt rekening gehouden met bebouwing en industriegebieden om de veiligheid en leefbaarheid te waarborgen.
Samenwerking en realisatie richting 2040
De provincie Noord-Holland is nauw betrokken geweest bij de totstandkoming van het programma. Gedeputeerde Esther Rommel benadrukt dat de provincie de urgentie van de uitbreiding begrijpt. De inbreng van de provincie heeft geleid tot aanpassingen in het definitieve ontwerp van het programma. Voor ondernemers in de regio is het van belang dat de uitvoering van de projecten in nauwe samenspraak met de betrokken gemeenten gebeurt. Dit biedt de mogelijkheid om economische belangen en militaire noodzaak goed op elkaar af te stemmen.
Het realiseren van alle 57 ruimtebehoeften van Defensie is een project van de lange adem. De krijgsmacht streeft ernaar om alle projecten tussen nu en 2040 af te ronden. Voor de zakelijke markt betekent dit een langdurige periode van investeringen in vastgoed, infrastructuur en techniek. De komende jaren zullen de plannen per locatie verder worden gedetailleerd. Ondernemers kunnen via het platform Defensie Dichtbij op de hoogte blijven van de voortgang en de specifieke uitwerkingen voor hun regio.