Zelfstandig ondernemen wordt financieel minder aantrekkelijk door dalende aftrek en strengere handhaving, maar de overtuiging onder zzp’ers blijft groot. Uit onderzoek van Knab onder ruim 2.000 zelfstandigen blijkt dat 70 procent niet terug wil naar loondienst. Daarnaast zegt 84 procent dat de keuze voor het ondernemerschap positiever uitpakt dan vooraf gedacht.
Waarom zzp’ers blijven kiezen voor ondernemerschap
Ondanks dalende aftrek en strengere handhaving blijft zelfstandig ondernemen aantrekkelijk voor veel Nederlanders. Uit onderzoek van Knab onder ruim 2.000 zzp’ers blijkt dat 70 procent niet terug wil naar loondienst, en 84 procent zegt dat ondernemerschap positiever uitpakt dan verwacht. Dit patroon sluit aan bij eerder onderzoek dat aantoont dat autonomie en vrijheid belangrijker zijn dan financiële zekerheid voor veel zelfstandigen.
Voor zzp’ers en kleine ondernemers betekent dit dat de motivatie om zelfstandig te ondernemen vooral voortkomt uit persoonlijke vrijheid en voldoening, niet uit winstmaximalisatie. Dit is relevant bij het evalueren van bedrijfsvoering: ondernemers kunnen zich richten op duurzame bedrijfsmodellen die autonomie behouden, in plaats van alleen op winstgroei te focussen. Tegelijkertijd vereist de strengere regelgeving meer aandacht voor administratie, belastingplanning en naleving van nieuwe aftrekregels.
Vrijheid belangrijker dan financiële zekerheid voor zzp’ers
De belangrijkste reden om als zzp’er te beginnen is niet financieel van aard. Volgens het onderzoek noemt 73 procent meer autonomie en vrijheid als voornaamste motivatie. Andere veelgenoemde redenen zijn meer voldoening uit werk (43 procent) en een betere balans tussen werk en privé (40 procent). Slechts 30 procent noemt meer verdienen of financiële kansen als reden.
Ook achteraf blijft vrijheid het grootste pluspunt van het ondernemerschap. Gevraagd naar wat het ondernemerschap nu vooral oplevert, noemt 34 procent autonomie en vrijheid als belangrijkste voordeel. Daarna volgen plezier in het werk, hoe goed het ondernemerschap bij iemand past, meer regie en de combinatie met het privéleven. Van de zzp’ers die eerder in loondienst werkten, ervaart 90 procent meer vrijheid dan toen zij werknemer waren.
Overtuiging blijft groot ondanks dalende zelfstandigenaftrek
De zelfstandigenaftrek daalde van 2.470 euro in 2025 naar 1.200 euro in 2026. Daarnaast handhaaft de Belastingdienst sinds 2025 weer op schijnzelfstandigheid en liggen er plannen voor een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen. Toch blijft de overtuiging onder huidige zzp’ers groot. Van alle ondervraagden zegt 39 procent zeker niet terug te willen naar loondienst en 31 procent waarschijnlijk niet. Daartegenover staat slechts 8 procent die zeker of waarschijnlijk wel terug wil naar een baan in loondienst.
Volgens Casper Zwart, onderzoeker bij Knab, laten deze uitkomsten zien dat zelfstandig ondernemerschap voor veel zzp’ers veel meer is dan een contractvorm. Het gaat over regie, vrijheid en werk kunnen doen op een manier die beter past bij je leven. Tegelijk is dat geen simpel succesverhaal, aldus Zwart. Regels, onzeker inkomen en administratie schuren duidelijk, maar voor veel huidige zzp’ers wegen de voordelen nog steeds zwaarder dan de zekerheid van loondienst.
Regelgeving en onzekerheid blijven grootste tegenvallers
Dat zzp’ers positief terugkijken, betekent niet dat het ondernemerschap alleen maar meevalt. Gevraagd naar de grootste tegenvaller noemt 24 procent regelgeving en beleid vanuit de overheid. Daarna volgen onzekerheid van inkomsten (17 procent) en administratie en regelwerk (15 procent). Tegelijk zegt 16 procent dat eigenlijk alles meevalt.
Bovendien voelde de stap naar het ondernemerschap voor veel zzp’ers spannend. Ruim de helft vond de overstap destijds best of heel spannend. Toch kijkt ook deze groep vaak positief terug. Van de ondernemers die de stap heel spannend vonden, zegt 84 procent dat de keuze positiever uitpakt dan verwacht. Onder ondernemers die de stap best spannend vonden, is dat 85 procent.
Rapportcijfer stijgt met aantal jaren ondernemerschap
Gemiddeld geven zzp’ers het ondernemerschap een 8,2. Naarmate ondernemers langer zelfstandig zijn, loopt dat rapportcijfer iets op. Starters geven gemiddeld een 8,0, terwijl ondernemers die langer dan 15 jaar zelfstandig zijn een 8,4 geven. Volgens Knab laat dit zien dat veel ondernemers gaandeweg beter hun eigen vorm vinden. Ze leren omgaan met opdrachten, klanten, administratie, buffers en vrije tijd.
Daardoor wordt het ondernemerschap voor veel mensen minder een sprong in het diepe en meer een manier van werken die bij hen past. Knab voerde het onderzoek in 2026 uit onder 2.086 klanten die als zelfstandige ondernemen. De vragenlijst werd ingevuld via de app en de website van Knab.
Kernfeiten
- 70 procent van zzp’ers wil niet terug naar loondienst, ondanks dalende aftrek
- 84 procent zegt dat ondernemerschap positiever uitpakt dan vooraf gedacht
- 73 procent noemt autonomie en vrijheid als voornaamste motivatie voor zelfstandig ondernemen
Veelgestelde vragen
Wat betekent deze trend voor mijn keuze als zzp’er?
De data toont aan dat de meerderheid van zzp’ers tevreden is met hun keuze, ondanks financiële tegenwind. Dit suggereert dat ondernemerschap voor veel mensen meer oplevert dan alleen inkomsten, namelijk autonomie en voldoening. Als je overweegt zelfstandig te worden, let dan niet alleen op financiële aspecten, maar ook op de persoonlijke voordelen van vrijheid en zelfbepaling.
Hoe gaan zzp’ers om met dalende aftrek en strengere regels?
Hoewel de financiële aantrekkelijkheid afneemt, blijft 70 procent van de zzp’ers overtuigd van hun keuze. Dit duidt erop dat veel zelfstandigen hun bedrijfsvoering aanpassen of accepteren dat winsten lager uitvallen. Zorg voor goede administratie, werk met een boekhouder en plan regelmatig je belastingpositie in om de impact van strengere handhaving te minimaliseren.
Welke factoren houden zzp’ers het meest bezig?
Naast autonomie (73 procent) noemen zzp’ers ook voldoening uit werk (43 procent) en betere balans tussen werk en privé (40 procent) als belangrijke redenen. Slechts 30 procent ziet meer verdienen als voornaamste motivatie. Dit betekent dat veel zelfstandigen bereid zijn financiële offers te brengen voor persoonlijke vrijheid en werkplezier.
Hoe kan ik als zzp’er toekomstbestendig ondernemen?
Gegeven de dalende aftrek en strengere handhaving, is het essentieel om je bedrijfsmodel robuust in te richten. Focus op duurzame inkomstenstromen, bouw een netwerk op, en zorg voor voldoende reserves. Veel zzp’ers blijven ondanks tegenwind omdat ze hun bedrijf hebben aangepast aan veranderde omstandigheden, volg hun voorbeeld door regelmatig je strategie te evalueren.
Lees ook
- Familie is alles. Totdat de bedrijfsaandelen worden verdeeld
- Hilde Krens over Eurowijs (interview): “Financiële educatie moet voor ieder kind toegankelijk zijn”
- Waarom online groei vaak achterblijft terwijl ondernemers juist méér investeren
- Administor breidt uit met overname KIK financieel in Groenekan
