Slechte werkrelaties kosten 8,3 miljard euro per jaar

Verstoorde werkrelaties tussen leidinggevenden en medewerkers kosten Nederlandse werkgevers jaarlijks 8,3 miljard euro aan loondoorbetaling bij ziekteverzuim. Dat blijkt uit onderzoek van TNO. Leiderschapstrainers Ward Grootens en Hilde Aarts presenteren deze week hun nieuwe boek over relationeel leiderschap, waarin zij twaalf vaardigheden aanbieden om werkrelaties te herstellen.

Managers als sleutel tot werkbetrokkenheid

Deze afnemende betrokkenheid van leidinggevenden vormt volgens het onderzoek de belangrijkste oorzaak van dalende werknemerbetrokkenheid. In Nederland is de financiële impact duidelijk: de kosten voor loondoorbetaling bij werkgerelateerd verzuim zijn gestegen van 5,1 miljard euro in 2015 naar 8,3 miljard euro nu.

Voor MKB-ondernemers betekent dit dat investering in leiderschapskwaliteiten van managers direct terugverdient in lagere verzuimkosten en hogere productiviteit. Bedrijven die relationele problemen aanpakken als menselijke kwesties in plaats van alleen procedurele aanpassingen, kunnen de samenwerking en betrokkenheid van hun team aanzienlijk verbeteren.

Betrokkenheid managers daalt naar 22 procent

Wereldwijd is nog maar twintig procent van de werknemers betrokken bij hun werk. Dat meldt Gallup in het rapport State of the Global Workplace 2026. Volgens het onderzoek ligt de belangrijkste oorzaak bij managers zelf. Hun betrokkenheid daalde de afgelopen jaren naar 22 procent, terwijl zij juist hun medewerkers moeten motiveren.

Deze afnemende betrokkenheid heeft directe financiële gevolgen. In 2015 betaalden Nederlandse werkgevers nog 5,1 miljard euro aan loondoorbetaling bij werkgerelateerd verzuim. Inmiddels is dat bedrag gestegen naar 8,3 miljard euro. Hoge werkdruk en spanningen met leidinggevenden vormen belangrijke oorzaken van dit verzuim.

Relationele problemen als inhoudelijke kwesties behandeld

Organisaties behandelen relationele problemen vaak als inhoudelijke kwesties, stelt Hilde Aarts. Wanneer de samenwerking stokt, maken bedrijven nieuwe afspraken of scherpen ze processen aan. Volgens Aarts moet je echter eerst kijken naar wat er tussen mensen gebeurt. Zij en Ward Grootens noemen een deel van hun werk daarom zakelijke relatietherapie.

De auteurs introduceren in hun boek het begrip contacterosie: het langzaam afslijten van werkelijk contact tussen mensen. Maatschappelijke debatten verharden, verschillen worden sneller tegenstellingen en gesprekken lopen gemakkelijk vast. Volgens Grootens en Aarts speelt dit niet alleen in de samenleving, maar ook binnen organisaties. Medewerkers en leidinggevenden voelen zich steeds minder gezien, gehoord of verbonden.

Twaalf trainbare contactvaardigheden voor leidinggevenden

Het boek Leidinggeven is een contactsport vertaalt relationeel leiderschap naar twaalf concrete vaardigheden. Deze omvatten werkelijk luisteren, jezelf reguleren, je eigen aandeel onderzoeken en contact herstellen wanneer het onder druk staat. Daarnaast leren leidinggevenden de relatie bespreekbaar te maken wanneer belangen botsen of vertrouwen afneemt.

Volgens de auteurs hoeven mensen niet minder van mening te verschillen. Zij moeten vooral beter worden in verschillend zijn én in contact blijven. Het boek verschijnt deze week bij uitgeverij Van Duuren Management.

Kernfeiten

Slechte werkrelaties kosten Nederlandse werkgevers 8,3 miljard euro per jaar aan loondoorbetaling bij ziekteverzuim
Betrokkenheid van managers daalde naar 22 procent wereldwijd, terwijl zij juist hun medewerkers moeten motiveren
Verzuimkosten zijn gestegen van 5,1 miljard euro in 2015 naar 8,3 miljard euro nu

Veelgestelde vragen

Wat zijn de belangrijkste oorzaken van werkgerelateerd verzuim in Nederland?

Volgens TNO-onderzoek vormen hoge werkdruk en spanningen met leidinggevenden belangrijke oorzaken. Relationele problemen tussen managers en medewerkers leiden tot contacterosie: het langzaam afslijten van werkelijk contact tussen mensen.

Hoe kunnen leidinggevenden werkrelaties verbeteren?

Volgens het boek ‘Leidinggeven is een contactsport’ zijn er twaalf trainbare contactvaardigheden, waaronder werkelijk luisteren, jezelf reguleren, je eigen aandeel onderzoeken en contact herstellen wanneer het onder druk staat. Leidinggevenden leren ook de relatie bespreekbaar te maken wanneer belangen botsen of vertrouwen afneemt.

Waarom behandelen organisaties relationele problemen vaak verkeerd?

Veel bedrijven behandelen relationele problemen als inhoudelijke kwesties door nieuwe afspraken te maken of processen aan te scherpen. Volgens Hilde Aarts moet je echter eerst kijken naar wat er tussen mensen gebeurt voordat je structurele veranderingen doorvoert.

Wat is het verschil tussen contacterosie en normale werkconflicten?

Contacterosie is het langzaam afslijten van werkelijk contact tussen mensen, waarbij medewerkers en leidinggevenden zich steeds minder gezien, gehoord of verbonden voelen. Dit speelt niet alleen in de samenleving, maar ook binnen organisaties en leidt tot verharding van debatten en vastgelopen gesprekken.

Slechte werkrelaties kosten werkgevers 8,3 miljard euro per jaar