Haarlem – De provincie Noord-Holland trekt de vergunningen in van de twee kooksfabrieken van Tata Steel. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied bereidt momenteel twee intrekkingsbesluiten voor, één voor Kooks- en Gasfabriek 1 en één voor Kooks- en Gasfabriek 2. Deze stap volgt nadat eerdere handhavingsmaatregelen onvoldoende effect sorteerden.
Vergunningsintrekking na structurele milieuovertredingen
De provincie Noord-Holland trekt de vergunningen in van beide kooksfabrieken van Tata Steel in Haarlem na jaren van structurele overtredingen van milieuvoorschriften. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied bereidt twee intrekkingsbesluiten voor, één voor elke fabriek. Deze stap volgt nadat eerdere handhavingsmaatregelen onvoldoende effect hebben gehad en beide installaties blijven uitstoten boven de toegestane normen.
Voor ondernemers in industrie-gerelateerde sectoren in Noord-Holland signaleert deze vergunningsintrekking dat handhaving van milieuvoorschriften steeds strenger wordt toegepast. Bedrijven die onder verscherpt toezicht staan of milieuvergunningen hebben, moeten nu rekening houden met het risico dat niet-naleving tot intrekking van vergunningen kan leiden, wat directe bedrijfsstillegging betekent. Dit onderstreept het belang van proactieve naleving van emissienormen en regelmatige communicatie met toezichthouders.
Vergunningsintrekking kooksfabrieken Tata Steel na jarenlange overtredingen
De provincie Noord-Holland heeft op 23 april 2026 een vooraankondiging gestuurd aan Tata Steel over het voornemen beide kooksfabrieken te sluiten. Deze fabrieken behoren tot de grootste emissiebronnen van het staalbedrijf en staan al jaren onder verscherpt toezicht. Volgens de Omgevingsdienst overschrijden beide installaties structureel de emissiegrenswaarden voor zeer zorgwekkende stoffen zoals zware metalen, PAK’s en benzeen.
Daarnaast legde de provincie eerder twee Lasten onder Dwangsom op voor het fors overschrijden van milieunormen. De dwangsom voor Kooks- en Gasfabriek 1 is volledig verbeurd, voor de tweede fabriek vond een eerste verbeuring plaats. Bovendien verstreken de twaalf maanden uit het aanzeggingsbesluit van december 2024 zonder dat Tata Steel de overtredingen beëindigde. De Omgevingsdienst onderzoekt sindsdien in hoeverre het bedrijf aan de aanzegging voldoet.
Landelijke handhavingsstrategie verplicht tot strengere maatregelen
De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied werkt volgens de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht. Deze strategie verplicht overheden tot strengere maatregelen wanneer lichtere stappen onvoldoende werken. Intrekking van vergunningen is in dit geval de aangewezen volgende stap omdat de eerdere Lasten onder Dwangsom geen effect hadden en er geen sprake is van herstelbaarheid van de overtredingen.
Momenteel onderzoekt de Omgevingsdienst welke termijn redelijk is voor de sluiting van beide fabrieken. Daarbij wegen verschillende factoren mee: het gedrag van de overtreder, de veiligheid van werknemers, milieueffecten van de sluiting zelf, technische aspecten en de bedrijfsvoering van Tata Steel. Deze termijnen worden opgenomen in de ontwerp-intrekkingsbesluiten die binnenkort volgen.
Tata Steel erkent problemen publiekelijk
Begin 2026 gaf de Raad van Bestuur van Tata Steel Nederland op bestuurlijk niveau aan dat het bedrijf de overtredingen niet kan beëindigen anders dan door sluiting van beide kooksfabrieken. Sindsdien vonden verschillende gesprekken plaats tussen Gedeputeerde Staten en de directie van Tata Steel over deze sluiting. In een interview in de Volkskrant op 7 april 2026 bevestigde topman Hans van den Berg publiekelijk dat het bedrijf spreekt over het sluiten van Kooks- en Gasfabriek 1.
Vervolgens rapporteerde Tata Steel Limited op 15 mei 2026 een ‘material uncertainty’ bij de presentatie van de jaarcijfers, specifiek in relatie tot beide kooksfabrieken. De provincie maakte daarop de brief van 23 april openbaar. Gedeputeerde Staten benadrukken dat het intrekken van een vergunning een handhavingsstap is waarvan de kaders worden bepaald door wettelijke voorschriften en procedures.
Juridische procedure en vervolgstappen
Na de vooraankondiging volgen ontwerp-intrekkingsbesluiten waarop eenieder een zienswijze kan indienen. Ook Tata Steel zelf krijgt deze mogelijkheid. De Omgevingsdienst weegt alle zienswijzen mee en beantwoordt deze, waarna definitieve intrekkingsbesluiten volgen. Tegen een definitief besluit staan beroep en hoger beroep open bij de rechter.
Echter, de in het definitieve intrekkingsbesluit opgenomen sluitingsdatum blijft bindend, ook als Tata Steel beroep instelt. Alleen wanneer de voorzieningenrechter een voorlopige voorziening toewijst die de werking van het besluit schorst, geldt de datum niet. Dit kan uitsluitend tot het besluit in rechte vast komt te staan na hoger beroep.
Gevolgen voor maatwerkafspraak en transitie naar groen staal
De provincie verwijst naar een brief aan de Tweede Kamer van 20 mei 2026 over mogelijke gevolgen voor de maatwerkafspraken en de transitie naar groen staal. Daarin staat dat het bedrijf zich aan wet- en regelgeving moet houden en dat een eventuele maatwerksubsidie moet voldoen aan Europese voorwaarden voor staatssteun. Zowel de staat als de Europese Commissie toetsen hier doorlopend op, ook voorafgaand aan het verstrekken van subsidie.
Tegelijkertijd houdt het kabinet een vinger aan de pols en onderzoekt het welke implicaties de vergunningsintrekking heeft voor de maatwerkafspraak met het bedrijf. In de Joint Letter of Intent staat expliciet dat handhaving bij Kooks- en Gasfabriek 2 een zaak is tussen de Omgevingsdienst en Tata Steel. Bovendien beperkt de maatwerkafspraak de handhaving niet, deze is bedoeld voor bovenwettelijke afspraken.
Achtergrond kooksfabrieken en klachten omgeving
Beide kooksfabrieken zijn relatief oud: Kooks- en Gasfabriek 1 dateert oorspronkelijk uit 1927 en werd in 1972 gereviseerd, de tweede fabriek stamt uit 1970. In deze installaties wordt steenkool bij zeer hoge temperaturen verhit, wat gas en kooks oplevert. Een groot deel van de klachten over Tata Steel is terug te herleiden naar deze fabrieken, vooral vanwege geur en zichtbare emissies.
Daarnaast vinden er relatief veel ongewone voorvallen plaats en komen er grote hoeveelheden emissies vrij, waaronder zeer zorgwekkende stoffen. De Omgevingsdienst intensiveerde het toezicht de afgelopen jaren verder vanwege deze zorgelijke observaties. Bij volgende processtappen in het intrekkingstraject informeert de provincie Provinciale Staten opnieuw.
Kernfeiten
- Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied bereidt twee intrekkingsbesluiten voor: één voor Kooks- en Gasfabriek 1 en één voor Kooks- en Gasfabriek 2
- Beide kooksfabrieken behoren tot de grootste emissiebronnen van Tata Steel en staan al jaren onder verscherpt toezicht
- Eerdere handhavingsmaatregelen hebben onvoldoende effect gesorteerd; beide installaties overschrijden structureel de emissienormen
Veelgestelde vragen
Wat betekent vergunningsintrekking voor bedrijven met milieuvergunningen?
Vergunningsintrekking leidt tot directe bedrijfsstillegging. Dit artikel toont dat handhavingsinstanties escaleren naar intrekking wanneer eerdere maatregelen niet werken. Ondernemers met milieuvergunningen moeten dus zeker stellen dat zij aan alle emissienormen voldoen en regelmatig contact onderhouden met de toezichthouder.
Hoe beinvloedt dit bedrijven in de staalsector en zware industrie?
Dit precedent toont dat grote industriële bedrijven niet immuun zijn voor vergunningsintrekking. Bedrijven in zware industrie moeten investeren in emissiereductie en monitoring om risico’s te minimaliseren. Verscherpt toezicht kan ook leiden tot hogere operationele kosten.
Wat zijn de gevolgen van structurele milieuovertredingen?
Structurele overtredingen leiden uiteindelijk tot vergunningsintrekking en bedrijfsstillegging. Dit kan ook reputatieschade veroorzaken en invloed hebben op relaties met klanten en partners die duurzaamheid eisen.
Welke acties zijn relevant voor ondernemers met milieuvergunningen?
Controleer regelmatig of uw bedrijf aan alle emissienormen voldoet en onderhoud actief contact met de bevoegde toezichthouder. Investeer in emissiereductietechnologie en documenteer alle maatregelen. Wacht niet tot handhaving escalateert naar intrekking.