Hoofddorp – Zorgorganisaties in Nederland en wereldwijd kampen met een groeiende kloof tussen AI-ambities en de technische infrastructuur om deze veilig te ondersteunen. Bijna negen op de tien zorginstellingen geeft aan dat hun IT-systemen nog niet klaar zijn voor AI-workloads, terwijl de druk om kunstmatige intelligentie in te zetten vanuit het management toeneemt. Dit blijkt uit onderzoek van Nutanix onder 1.600 IT-leidinggevenden wereldwijd.
AI-infrastructuur achterloopt in Nederlandse zorg
Zorgorganisaties in Nederland worstelen met een groeiende kloof tussen hun ambities om kunstmatige intelligentie in te zetten en de technische gereedheid van hun IT-systemen. Onderzoek van Nutanix onder 1.600 IT-leidinggevenden wereldwijd toont aan dat bijna negen op de tien zorginstellingen aangeven dat hun IT-systemen nog niet klaar zijn voor AI-workloads. Tegelijkertijd neemt het fenomeen ‘shadow-AI’ toe: medewerkers implementeren AI-applicaties buiten het zicht van de IT-afdeling, wat bedrijfsrisico’s met zich meebrengt.
Voor zorgorganisaties en IT-dienstverleners betekent dit een urgente noodzaak om IT-infrastructuur aan te passen voordat AI-implementaties uit de hand lopen. Bedrijven die IT-services, cloud-oplossingen of cybersecurity aanbieden aan de zorgsector kunnen hier een groeimarkt zien, maar moeten zich ook bewust zijn van de risico’s die shadow-AI met zich meebrengt. Het is essentieel om nu in gesprek te gaan met zorgklanten over governance, veiligheid en gecontroleerde AI-implementatie.
Shadow-AI neemt toe in zorgsector
Het onderzoek toont aan dat 79 procent van de zorgorganisaties AI-applicaties heeft ontdekt die door medewerkers buiten de IT-afdeling zijn geïmplementeerd. Daarnaast vindt 83 procent dat AI-tools die buiten het zicht van IT opereren bedrijfsrisico’s met zich meebrengen. Volgens Sammy Zoghlami, SVP EMEA bij Nutanix, erkennen zorgverleners terecht dat AI hen kan helpen bij hun uitputtende werk. Echter, wanneer de infrastructuur niet op orde is, worden de risico’s belangrijker dan de innovatie.
Bovendien geeft 83 procent van de respondenten aan dat silo’s tussen businessunits en IT het moeilijk maken om technologie-initiatieven effectief uit te voeren. Naarmate de adoptie van AI opschaalt, groeit ook de governance-uitdaging. De sector moet eerst de basis op orde krijgen voordat de kloof tussen ambitie en gereedheid een probleem voor de patiënt wordt, aldus Zoghlami.
AI-infrastructuur in zorginstellingen niet gereed
Maar liefst 88 procent van de IT-leiders in de zorgsector vindt dat hun infrastructuur nog niet klaar is om on-premises AI-workloads te ondersteunen. Dit vormt een enorme uitdaging, omdat AI-inference in de zorgsector steeds vaker als essentieel wordt beschouwd om latency-risico’s in klinische omgevingen weg te werken. Een patiëntenkamer kan jaarlijks tot 7 terabyte aan data genereren. Een omgeving met een hoge dichtheid aan apparaten, zoals IC-bedden, kan 15 tot 20 verbonden toestellen bevatten.
Daarom is lokale AI-verwerking met lage latency nodig om de klinische continuïteit te behouden. AI beweegt van het datacenter naar het bed van de patiënt, waar tot 75 procent van de healthcare-data zal worden gegenereerd. Hierdoor zijn de gereedheid van de infrastructuur, datasoevereiniteit en governance belangrijker dan ooit.
Containers versnellen AI-adoptie in zorg
Tegelijkertijd meldt 86 procent van de zorgorganisaties dat AI de adoptie van containers sterk aan het versnellen is. Hierdoor kunnen AI-modellen lokaal aan het bed van de patiënt in veilige, draagbare omgevingen worden uitgerold. Verder verwacht 81 procent dat containerisatie op het niveau van applicaties in hun organisatie zal toenemen. Ook bouwt 80 procent al nieuwe applicaties in containers.
Containers maken het voor ziekenhuizen mogelijk om hun data te bewaren waar deze gegenereerd worden, binnen de eigen muren. Zo zorgen ze voor realtime AI-gedreven inzichten zonder in te boeten op netwerkprestaties. Dit is cruciaal voor de klinische continuïteit en de resultaten voor de patiënt.
Datasoevereiniteit en AI-agents
Daarnaast zegt 72 procent van de zorgorganisaties dat datasoevereiniteit een hoge prioriteit heeft of een must is bij het nemen van beslissingen over hun infrastructuur. Verder draait 54 procent containerapplicaties on-premises of via private clouds. Nog eens 54 procent voelt de behoefte om infrastructuur in één land te laten draaien omwille van de verwachtingen van klanten of stakeholders.
Ook verwacht 58 procent van de IT-leiders in de zorgsector dat AI-agents de productiviteit en efficiëntie van hun werk verbeteren. Bovendien gelooft 57 procent dat agents de bedrijfsprocessen en activiteiten volledig gaan transformeren. Meer dan de helft ziet potentieel voor AI-agents om nieuwe producten, diensten en omzet te creëren.
Snelle AI-adoptie vanaf de top
Verder verwacht 55 procent van de zorgorganisaties binnen drie jaar meer dan vijf AI-applicaties te hebben draaien. Daarvan denkt 12 procent er zelfs meer dan tien te hebben. Vandaag draait 63 procent AI-applicaties via managed service providers. Hybride modellen zullen volgens de verwachtingen de norm blijven, omdat organisaties AI centraal willen ondersteunen.
Het totaalplaatje is duidelijk: zorgorganisaties zijn hun AI-traject aan het versnellen zonder dat ze over de infrastructuur beschikken om dit op een veilige manier te ondersteunen. Om de kloof van het datacenter naar het bed van de patiënt te dichten, moeten ze grondig nadenken over hoe IT in de zorgsector gebouwd, beheerd en geschaald wordt. Het volledige rapport is beschikbaar via de website van Nutanix.
Het onderzoek werd in november 2025 uitgevoerd door Wakefield Research en verzamelde de antwoorden van 1.600 leidinggevenden in cloud-, IT- en engineeringrollen. De respondenten vertegenwoordigen organisaties met 500 of meer medewerkers in veertien landen, waaronder Nederland.
Kernfeiten
- Bijna negen op de tien zorginstellingen geeft aan dat hun IT-systemen nog niet klaar zijn voor AI-workloads
- 79 procent van de zorgorganisaties heeft AI-applicaties ontdekt die door medewerkers buiten de IT-afdeling zijn geïmplementeerd
- 83 procent van de zorgorganisaties vindt dat AI-tools die buiten het zicht van IT opereren bedrijfsrisico’s met zich meebrengen
Veelgestelde vragen
Wat betekent shadow-AI voor de veiligheid van mijn zorgorganisatie?
Shadow-AI kan ernstige risico’s opleveren: ongecontroleerde AI-applicaties kunnen gegevensbeveiliging, compliance en bedrijfsprocessen in gevaar brengen. Het onderzoek toont aan dat 83 procent van zorgorganisaties dit als een bedrijfsrisico ziet. Het is belangrijk om nu duidelijke richtlijnen in te stellen voor welke AI-tools medewerkers mogen gebruiken.
Hoe kan ik mijn IT-infrastructuur voorbereiding op AI-implementatie?
Begin met een audit van je huidige IT-systemen en identificeer waar investeringen nodig zijn. Veel zorgorganisaties hebben cloud-capaciteit, data-integratie en beveiligingsmaatregelen nodig voordat ze veilig AI kunnen inzetten. Raadpleeg IT-partners die ervaring hebben met AI-implementatie in de zorgsector.
Wat zijn de gevolgen van ongecontroleerde AI-implementatie in de zorg?
Ongecontroleerde AI kan leiden tot gegevenslekkages, compliance-schendingen en onbetrouwbare bedrijfsprocessen. Het onderzoek laat zien dat medewerkers AI-tools implementeren zonder IT-toezicht, wat risico’s op zich meebrengt voor patiëntgegevens en bedrijfsvoering.
Welke acties moet ik nu nemen als zorgorganisatie?
Zet een AI-governance-beleid op waarin staat welke AI-tools medewerkers mogen gebruiken en hoe deze moeten worden gecontroleerd. Investeer in IT-infrastructuur die AI-workloads aankan, en communiceer duidelijk met je team over de risico’s van shadow-AI. Dit voorkomt problemen en zorgt voor veilige, gecontroleerde implementatie.