Hengelo – Metaalbedrijf GOMA start deze week een praktijktest waarin AI en energiedata helpen om slimmer te produceren. De Hengelose fabriek ontwikkelde het systeem samen met KickstartAI. Slaagt de proef, dan moeten ook andere mkb-bedrijven in de maakindustrie de aanpak kunnen gebruiken. Tweede Kamerlid Daniël van den Berg (JA21) bezocht het bedrijf op 9 oktober 2026.
Energiekosten en een vol stroomnet
Veel productiebedrijven kampen met hoge energiekosten en weinig ruimte op het stroomnet. Daarnaast moeten ze slimmer produceren. De pilot onderzoekt of GOMA productieorders op gunstigere momenten kan uitvoeren. Levertijden en de dagelijkse productie mogen daar niet onder lijden. Het ministerie van Economische Zaken, FME en Koninklijke Metaalunie zijn bij het traject betrokken.
Zo werkt het systeem op de fabrieksvloer
GOMA is een familiebedrijf met circa 100 medewerkers. Voor de pilot koos het bedrijf drie pons- en lasermachines. Die machines vertegenwoordigen samen ongeveer 30 procent van het totale energieverbruik. Bij de start wist GOMA nog niet precies hoeveel energie afzonderlijke machines en orders verbruikten. Het bedrijf plaatste daarom de afgelopen maanden energiemeters en koppelde productiegegevens uit verschillende systemen.
Daardoor kan GOMA nu beter voorspellen hoeveel energie een aankomende order nodig heeft. Het systeem stelt vervolgens een productievolgorde voor. Die houdt rekening met het verwachte verbruik en de energieprijzen voor de volgende dag. Levert verschuiven voordeel op, dan gaat een order op een gunstiger moment de machine in. De planners van GOMA houden zelf de regie.
Besparingsdoel van 2 tot 5 procent
De pilot wil de totale energiekosten met 2 tot 5 procent verlagen. Simulaties laten bovendien zien dat het stroomverbruik tijdens een piekmoment mogelijk met circa 4,3 procent daalt. Of die cijfers op de fabrieksvloer worden gehaald, moet de pilot in oktober uitwijzen.
Directeur Tom Kreunen van GOMA benadrukt de praktijk. “Voor ons gaat het uiteindelijk om de praktijk. We willen weten of we slimmer met energie kunnen omgaan zonder dat dit ten koste gaat van productie of leverbetrouwbaarheid. Als dat lukt, is dat interessant voor GOMA, maar ook voor andere maakbedrijven die tegen dezelfde uitdagingen aanlopen.”
Kennis delen met het mkb
KickstartAI wil de opgedane kennis breed beschikbaar maken. CEO Erick Webbe van KickstartAI zegt: “Met GOMA kunnen we dat letterlijk op de fabrieksvloer testen. Als we hier aantonen dat slimmer plannen waarde oplevert, kunnen we die lessen gebruiken om AI ook bij andere bedrijven toepasbaar te maken en zo het MKB in Nederland vooruit helpen.”
Ook FME wil de lessen delen. Algemeen directeur Marco Workel van FME ziet in de pilot een voorbeeld van testen, aantonen wat werkt en de kennis beschikbaar maken voor een veel grotere groep mkb-bedrijven. Kamerlid Van den Berg wijst op het belang van een sterke maakindustrie die in Nederland kan blijven produceren en investeren. Volgens hem heeft juist het mkb baat bij breed gedeelde lessen.
Kernfeiten
- GOMA in Hengelo start deze week een praktijktest waarin AI en energiedata helpen om slimmer te produceren. Het systeem is samen met KickstartAI ontwikkeld.
- De pilot draait op drie pons- en lasermachines. Samen vertegenwoordigen zij ongeveer 30 procent van het totale energieverbruik van het bedrijf.
- Doel van de pilot: de totale energiekosten met 2 tot 5 procent verlagen. Simulaties laten zien dat het stroomverbruik tijdens een piekmoment mogelijk met circa 4,3 procent daalt.
- Het systeem stelt een productievolgorde voor op basis van het verwachte energieverbruik van een order en de energieprijzen voor de volgende dag. De planners van GOMA houden zelf de regie.
- Of de besparingen op de fabrieksvloer worden gehaald, moet de pilot in oktober uitwijzen.
Veelgestelde vragen
Hoeveel energiekosten wil GOMA besparen met de AI-pilot?
GOMA wil met de pilot de totale energiekosten met 2 tot 5 procent verlagen. Simulaties laten daarnaast zien dat het stroomverbruik tijdens een piekmoment mogelijk met circa 4,3 procent daalt. Of die cijfers in de praktijk worden gehaald, moet de pilot in oktober uitwijzen.
Welke machines gebruikt GOMA voor de AI-pilot?
GOMA koos voor de pilot drie pons- en lasermachines. Samen vertegenwoordigen zij ongeveer 30 procent van het totale energieverbruik van het bedrijf.
Hoe bepaalt het systeem van GOMA wanneer een order wordt geproduceerd?
Het systeem voorspelt hoeveel energie een aankomende order nodig heeft en stelt een productievolgorde voor. Daarbij houdt het rekening met het verwachte verbruik en de energieprijzen voor de volgende dag. Levert verschuiven voordeel op, dan gaat een order op een gunstiger moment de machine in, terwijl de planners van GOMA zelf de regie houden.
Welke organisaties zijn betrokken bij de GOMA-pilot in Hengelo?
GOMA ontwikkelde het systeem samen met KickstartAI. Het ministerie van Economische Zaken, FME en Koninklijke Metaalunie zijn bij het traject betrokken.