De provincie Utrecht wil in 2026 extra inzetten op natuurherstel, streekmusea en het beheer en onderhoud van (vaar)wegen. Ook voor de toekomst van het landelijk gebied en de Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht is meer geld beschikbaar. Tegelijkertijd dreigen financiële uitdagingen. Die komen onder andere door een fout van de Belastingdienst over de inkomsten uit de motorrijtuigenbelasting (MRB) en door onzekerheid over het provinciefonds. Dat staat in de Begroting 2026 die aan Provinciale Staten is aangeboden.
Kansen en uitdagingen
De provincie Utrecht hoort tot de sterkste economische regio’s van Nederland. Dat geeft veel kansen, maar brengt ook de nodige uitdagingen met zich mee. In 2026 trekt de provincie ruim 714 miljoen euro uit voor vraagstukken van nu én voor een gezonde toekomst. Woningbouw is een prioriteit, natuurherstel is nodig, er liggen verduurzamingsopgaven voor gebouwen en vervoer en het voorkomen van netcongestie blijft inzet vragen.
Aan de slag in Utrecht
De provincie wil 600.000 euro beschikbaar stellen voor streekmusea zodat deze culturele instellingen kunnen vernieuwen. In lijn met het coalitieakkoord ontvangt de Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht (OMU) 30 miljoen euro voor het revitaliseren en herstructureren van verouderde bedrijfspanden. Voor het onderhoud en beheer van wegen en vaarwegen komt er structureel 7 miljoen euro extra vrij. Ook wil de provincie Utrecht van start met het impulsprogramma KRW, dat moet bijdragen aan het naderen van de Europese doelen voor schoon en gezond oppervlakte- en grondwater.
Utrechts Programma Landelijk Gebied
Begin 2026 wordt naar verwachting het Utrechts Programma Landelijk Gebied (UPLG) vastgesteld. Daarmee zet de provincie nieuwe stappen in de transitie van het landelijk gebied, daar is ruim 132 miljoen euro mee gemoeid. Het UPLG moet stikstofuitstoot en broeikasgassen terugdringen, de water- en bodemkwaliteit verbeteren en de natuur versterken. Tegelijk blijft een duidelijke visie en besluitvorming vanuit het Rijk onmisbaar. Gedeputeerde Financiën Has Bakker: “De uitdagingen zijn groot. Daarom investeren wij in de begroting ook in meer deskundigheid, toezicht en handhaving. We hebben mensen nodig die met kennis en energie de vraagstukken oppakken.”
Woningen, uitspraak en jubileum
De woningbouwopgave in de provincie Utrecht blijft urgent. De provincie werkt aan het versnellen van woningbouw en ondersteunt gemeenten bij het realiseren van meer betaalbare huizen. Bakker: “Voor veel mensen is het echt een uitdaging om een woning te vinden. Daarom is het belangrijk dat we hier ook de komende jaren op blijven investeren. Daar trekken we de komende 27 miljoen euro voor uit, zodat onze inspanningen hierop ook na 2027 overeind blijven.”
Nieuwe mijlpalen in 2026
Het jaar 2026 markeert nieuwe mijlpalen voor de regio. Zo wordt de uitspraak van de Raad van State over het Tracébesluit Ring Utrecht verwacht. De hoop is dat Rijk en regio elkaar vinden in een oplossing waarin capaciteit, doorstroming en bereikbaarheid op de Ring verbetert maar daarbij het monumentale bos bij Amelisweerd gespaard kan blijven. En in 2026 vieren we feest: de Hollandse Waterlinies en de Limes vieren in 2026 de vijfjarige erkenning als UNESCO werelderfgoed.
Provinciale financiën gezond en in balans
De provincie Utrecht blijft investeren in de regio. Tegelijkertijd staan de financiën onder toenemende druk. Het afgelopen jaar zijn door de Belastingdienst onjuiste aantallen voertuigen doorgegeven waardoor provincies de opbrengsten uit de MRB te hoog hebben ingeschat. In 2026 ontstaat hierdoor een tekort van 5 miljoen euro, dat wordt aangevuld uit de algemene reserves. Op de langere termijn vormt de voorgenomen herverdeling van het provinciefonds een probleem: de provincie Utrecht is een van de nadeelprovincies en zal minder geld gaan ontvangen van het Rijk.
De provincie Utrecht wil een begroting die in balans is en blijft. Daarom brengt de provincie komend jaar mogelijke financiële heroverwegingen in beeld en verwerkt de uitkomst daarvan bij de Kadernota 2027 in het voorjaar van volgend jaar. Gedeputeerde Bakker: “Wij vinden het verstandig om voorbereid te zijn en ruimte in onze financiën te zoeken. Op die manier kunnen we anticiperen op de toekomst en blijven inkomsten en uitgaven in evenwicht.”
Verkiezingen op komst
Deze begroting wordt vlak voor de Tweede Kamerverkiezingen van 29 oktober gepresenteerd. Omdat de uitvoering en slagingskans van veel dossiers afhankelijk zijn van voortgang op landelijke besluitvorming, ziet de provincie Utrecht uit naar een nieuw kabinet. Daarnaast vinden in maart 2026 de gemeenteraadsverkiezingen plaats. De provincie Utrecht staat klaar om regionale uitdagingen samen aan te pakken en oplossingen dichterbij te brengen. De Begroting 2026 wordt op 12 november besproken in de vergadering van Provinciale Staten