De provincie Utrecht heeft het voorlopig ontwerp voor de renovatie en verduurzaming van het Huis voor de provincie afgerond. Het ontwerp combineert duurzaamheid en comfort in een toekomstbestendig gebouw dat bezoekers en medewerkers een uitnodigende omgeving biedt. Hiermee zet de provincie een belangrijke stap richting haar ambitie: eigen energieneutraal vastgoed in 2035, met een uitstraling die bij de waarden van de provincie Utrecht past. Has Bakker, gedeputeerde Organisatie: “Het wordt een energieneutraal en gastvrij provinciehuis.”
Renovatie
Het voorlopig ontwerp voor het Huis voor de provincie is aangeboden aan Provinciale Staten. De provincie Utrecht is sinds 2012 eigenaar het gebouw dat dateert uit 1995. Na dertig jaar is het toe aan een grondige renovatie. Dat gaat hand in hand met verduurzaming, zodat het gebouw klaar is voor de toekomst. Onder aanmoediging van Provinciale Staten (PS) is vorig jaar gestart met het omzetten van de ambities in concrete acties. Het voorlopig ontwerp is hierin een belangrijke mijlpaal.
Verduurzamen van eigen pand
Hiermee wordt invulling gegeven aan de motie ‘Wie A zegt moet ook B zeggen’, waarin Provinciale Staten oproepen om vaart te maken met de verduurzamingsplannen van het Huis voor de provincie. Begin 2025 zijn drie scenario’s aan PS voorgelegd. De afgelopen maanden is het voorkeursscenario verder uitgewerkt. Daarin gaat het provinciehuis van energielabel C naar A++++(+) en komt er meer aandacht voor de beleving van, en in het gebouw. In 2030 treedt naar verwachting nieuwe regelgeving voor gebouwen in werking. Simulaties tonen aan dat het provinciehuis dan het vijfde plusje krijgt en volledig energieneutraal zal zijn.
45% minder uitstoot
De belangrijkste maatregelen: Voor meer isolatie wordt het glas aan de buitenzijde verbeterd, dit glas keert gerecycled terug. Koelsystemen worden omgebouwd tot warmtepompen en aangesloten op een warmte-/ koudeopslag. Een slimme installatie gaat het klimaatsysteem aansturen. Deze stemt af op het weer. Energieopslag in zoutbatterijen. Berekeningen laten zien dat de CO2-uitstoot van het provinciehuis door de verduurzaming met 45 procent daalt.
Energie opwekken
Naast energiebesparing, zorgt opwek van duurzame energie voor het hogere energielabel. Auto’s zullen bijvoorbeeld parkeren onder een groene pergolaconstructie die is voorzien van 1900 zonnepanelen. De complete installatie, 2320 panelen, levert naar verwachting ongeveer 1.000.000 kWh (kilowattuur) per jaar op. Dat is vergelijkbaar met het energieverbruik van vierhonderd huishoudens. De besparingen en eigen opwek verlagen de energierekening met circa €750.000 per jaar. Gedeputeerde Has Bakker: “Het pand is degelijk gebouwd, dat is gunstig voor de energiebesparende maatregelen. Door nieuwe en slimme technieken toe te passen en zonnepanelen te plaatsen, maken we het gebouw echt duurzaam. Zo nemen wij als eigenaar onze verantwoordelijkheid in de energietransitie. Bovendien is het verstandig om lokaal energie op te wekken in tijden van toenemende geopolitieke spanningen.”
Werken in een fijne omgeving
Naast de verduurzamingsmaatregelen is het provinciehuis toe aan een grondige renovatie. Het gebouw is ruim 46.000 vierkante meter groot en telt negentien verdiepingen. Daarvan zijn er op dit moment acht verhuurd, vooral aan overheidsorganisaties. De werkplekken, vergaderruimtes en openbare ruimtes van het provinciehuis hebben na de verbouwing een eigentijdse en gastvrije inrichting. Op het provinciehuis vinden regelmatig congressen en bijeenkomsten plaats. De vergaderzalen worden aangepakt zodat deze bij nieuwe manieren van werken passen, bijvoorbeeld hybride. Met de renovatie wordt het provinciehuis weer een prettige en toegankelijke plek voor de ambtenaren, bezoekers, huurders en partijen waar de provincie Utrecht mee samenwerkt. Na afronding van de werkzaamheden zal het gebouw één van de meest duurzame gerenoveerde kantoren in Nederland zijn. Daardoor blijft het provinciehuis ook aantrekkelijk voor (toekomstige) huurders.
De kosten op een rij
Het voorlopig ontwerp voor renovatie en verduurzaming vraagt om een investering. Het totale bedrag wordt geraamd op 101 miljoen euro. Dat bedrag bestaat uit 37 miljoen euro voor de renovatie en 64 miljoen euro voor de verduurzaming en groot onderhoud aan de techniek. Het totale bedrag is inclusief risicobuffer. Bovendien wordt het project aangemerkt als complexe investering, daardoor blijft er goed toezicht op de financiën. Meer dan de helft van het totaalbedrag is beschikbaar. Voor het ontwerp is aanvullend een bedrag van 45 miljoen euro nodig. Na oplevering komt de investering voor 4 miljoen euro per jaar terug in de provinciale begroting. De baten en lasten zullen wel veranderen. Zo nemen afschrijvingskosten nemen toe, maar dalen kosten voor elektriciteit en zijn er inkomsten uit verhuur. Hierdoor blijft de invloed op de begroting beperkt. Door de verschuivingen in de jaarlijkse kosten valt het bedrag zelfs lager uit dan 4 miljoen euro.
Twee doelen, één aanpak
Het combineren van de werkzaamheden heeft twee grote voordelen: het beperkt de overlast en verlaagt de kosten. Omgerekend zijn de kosten 2197 euro per vierkante meter. Dat bedrag is lager dan bij vergelijkbare projecten. Gedeputeerde Has Bakker: “We zijn ons bewust van de omvang van de investering, maar we krijgen er veel voor terug. We maken het pand klaar voor de toekomst en voldoen aan onze eigen én Europese klimaatdoelen. De verdiepingen die we zelf niet gebruiken, blijven aantrekkelijk voor de verhuur. De vraag naar energiezuinige kantoorgebouwen in Utrecht blijft, en zal toenemen.”
Verhuizen, verkopen of nieuwbouw
Naast de uitwerking van scenario 2 is onderzocht of er geschikte alternatieven zijn, zoals andere panden of bouwgrond. Deze moesten betaalbaar zijn, een beter energielabel hebben, goed bereikbaar zijn en ruimte bieden voor vergaderingen van Provinciale Staten. Uit dat onderzoek blijkt dat zulke opties ontbreken en duurder zijn dan renovatie en verduurzaming van het huidige gebouw. Ook de sale en leaseback constructie biedt geen voordeel: de kosten zijn vergelijkbaar, terwijl de provincie Utrecht dan de zeggenschap over het pand en de omgeving verliest.
Hoe gaat het verder
Provinciale Staten besluiten naar verwachting op 17 december 2025 over het vrijgeven van de financiën. Na een positief besluit wordt het ontwerp voor de zomer van 2026 definitief gemaakt. Daarna kan de aanbesteding beginnen. In 2027 kan de bouw van start gaan en de verwachting is dat het vernieuwde nieuwe Huis voor de provincie rond 2031 wordt voltooid.