ICT

Nederlandse bedrijven missen grip op digitale soevereiniteit

26 maart 2026
Nederlandse bedrijven missen grip op digitale soevereiniteit

Organisaties willen controle over data maar missen inzicht voor uitvoering

Veenendaal – Nederlandse organisaties hebben digitale soevereiniteit hoog op de agenda staan, maar falen in de uitvoering. Ruim zes op de tien bedrijven wil controle over hun data, terwijl bijna de helft niet eens beschikt over basismonitoring van hun IT-omgeving. Dit toont onderzoek van IT-specialist Cegeka aan onder 35 grote organisaties in de maakindustrie, financiële sector en overheid.

Digitale soevereiniteit: strategie zonder uitvoering

Digitale soevereiniteit staat hoog op de IT-agenda van Nederlandse organisaties, maar de praktische implementatie loopt achter. Het Cegeka-onderzoek onder 35 grote organisaties in de maakindustrie, financiële sector en overheid toont aan dat drie kwart van bedrijven dit belangrijk vindt, maar minder dan de helft beschikt over adequate monitoring. Deze kloof tussen intentie en uitvoering komt op een moment dat cyberweerbaarheid steeds kritischer wordt voor bedrijfscontinuïteit.

Voor ondernemers in Nederland betekent dit dat digitale soevereiniteit niet langer optioneel is, maar een noodzaak voor bedrijfsvoering en risicomanagement. Veel mkber’s onderschatten dat datacontrole en IT-monitoring de basis vormen voor compliance, veiligheid en concurrentiekracht. Zonder basismonitoring missen bedrijven inzicht in hun eigen IT-omgeving en kunnen zij niet adequaat reageren op dreigingen.

Digitale soevereiniteit ontbreekt in praktijk

Volgens het onderzoek van Cegeka vindt 74 procent van de organisaties digitale soevereiniteit belangrijk bij strategische IT-beslissingen. Echter beschikt slechts 46 procent over adequate monitoring van hun technische infrastructuur. Daarnaast werkt alleen een minderheid met geïntegreerde observability-tools. Hanin el Farissi, expert digitale soevereiniteit bij Cegeka, verklaart deze tegenstrijdigheid: “Veel organisaties hebben onvoldoende zicht op hun data- en IT-landschap, terwijl inzicht in datastromen cruciaal is voor risicobeheersing.”

Complexiteit hindert implementatie

Bovendien wijst El Farissi op het EU Cloud Sovereignty Framework dat de veelzijdigheid van digitale soevereiniteit benadrukt. Ook ontbreken vaak de juiste instrumenten en processen om werkelijk inzicht te creëren. Het grootste struikelblok vormt het gebrek aan personeel met voldoende kennis en expertise. Tegelijkertijd moeten organisaties rekening houden met internationale regelgevingen, wat de implementatie verder bemoeilijkt.

Risicobesef versus daadwerkelijke beheersing

Verder toont het onderzoek aan dat 48 procent van de organisaties externe leveranciers als risico beschouwt voor compliance en beveiliging. Tegelijkertijd hanteren deze bedrijven beperkte datamonitoring en zijn zij sterk afhankelijk van uitbestede securitydiensten. Met name op het gebied van data-governance blijkt de volwassenheid beperkt. Slechts een derde van de organisaties beschikt over een uitgebreid data-governance-model. Veelgenoemde uitdagingen zijn datakwaliteit en het voorkomen dat gevoelige informatie bij externe partijen terechtkomt.

Exitstrategieën blijven theoretisch

Daarnaast hebben veel organisaties wel een exitstrategie ontwikkeld om data veilig over te zetten naar andere systemen of leveranciers. In de praktijk blijken deze plannen echter zelden getest of moeilijk uitvoerbaar. Organisaties maken weliswaar contractuele afspraken en stellen datalocatie-eisen, maar zonder inzicht in datastromen blijven deze theoretisch. “Een exitstrategie is niet meer dan een geruststellend document”, concludeert El Farissi. Tot slot benadrukt hij dat organisaties pas echt controle kunnen uitoefenen wanneer zij volledige transparantie hebben over hun IT- en datalandschap.

Kernfeiten

  • 74% van organisaties vindt digitale soevereiniteit belangrijk bij strategische IT-beslissingen
  • Slechts 46% beschikt over adequate monitoring van hun IT-omgeving
  • Ruim 60% van bedrijven wil controle over hun data

Veelgestelde vragen

Wat betekent digitale soevereiniteit voor mijn MKB?

Het betekent dat jij controle hebt over je data, systemen en IT-infrastructuur in plaats van afhankelijk te zijn van externe partijen. Voor ondernemers is dit cruciaal voor bedrijfsgeheimen, klantgegevens en operationele continuïteit.

Hoe kan ik als ondernemer controleren of ik adequate IT-monitoring heb?

Controleer of je IT-partner of -team real-time inzicht biedt in je netwerk, gebruikersactiviteiten en beveiligingswaarschuwingen. Zonder dit dashboard ben je kwetsbaar voor fouten en beveiligingsincidenten.

Wat zijn de risico’s van onvoldoende monitoring voor mijn bedrijf?

Je loopt risico op ongedetecteerde cyberaanvallen, datalekken en compliance-schendingen. Bijna de helft van organisaties heeft dit probleem, waardoor zij blind opereren op hun eigen systemen.

Welke eerste stap kan ik nemen als ondernemer?

Start met een audit van je huidige IT-setup: weet je waar al je data is opgeslagen? Heb je inzicht in wie toegang heeft? Dit vormt de basis voor digitale soevereiniteit en kan in samenwerking met een IT-specialist worden opgezet.

Lees ook