Oplichters vinden steeds nieuwe manieren om slachtoffers te misleiden, en een recent gesignaleerde trend in de Verenigde Staten laat zien dat ook pakketten nu worden gebruikt voor ‘quishing’, oplichting via QR-codes. “Oplichters versturen pakketten met QR-codes om ontvangers te misleiden”, zegt Martin Krämer van KnowBe4. De FBI waarschuwt dat deze methode waarschijnlijk snel zijn weg naar Europa zal vinden. Bewustwording is daarom de belangrijkste verdedigingslinie: mensen moeten leren deze nieuwe vorm van fraude te herkennen.
Quishing is niet nieuw
In Nederland maken criminelen al langer gebruik van QR-codes om slachtoffers naar phishingwebsites te leiden of ongemerkt malware te installeren. Vaak gebeurt dit via e-mail. Omdat veel beveiligingsprogramma’s QR-codes zien als onschuldige afbeeldingen, belanden berichten met malafide codes vaak ongefilterd in de inbox.
Van e-mail tot pakketpost
Naast e-mails gebruiken oplichters QR-codes op posters en parkeerautomaten. In Amerika is daar nu het fysieke pakket aan toegevoegd: zonder duidelijke afzender, maar voorzien van een QR-code. Uit nieuwsgierigheid scannen ontvangers deze codes, waarna zij op een malafide website belanden die vraagt om persoonlijke gegevens of hen verleidt tot het downloaden van software. Dit kan leiden tot het ongemerkt installeren van spyware of andere malware op hun telefoon.
Techniek en gedrag als bescherming
Hoewel sommige beveiligingsapps, zoals Microsoft Defender, de bestemming van een QR-code controleren en bekende kwaadaardige links blokkeren, kunnen zij niet alle bedreigingen detecteren. Daarom blijft eigen waakzaamheid cruciaal. Gebruik altijd de standaard camera-app van je telefoon om QR-codes te scannen en vermijd onbekende apps. Vul nooit zomaar persoonlijke gegevens in via een QR-link en controleer altijd de betrouwbaarheid van de website. Vertrouw je het niet, bezoek de site dan handmatig of neem contact op met de organisatie om de link te verifiëren. Goede voorlichting over veilig QR-gebruik is essentieel. Werkgevers kunnen een belangrijke rol spelen door medewerkers te trainen in het herkennen van oplichtingstactieken. Alleen door te begrijpen hoe criminelen te werk gaan, kunnen mensen alert blijven en voorkomen dat zij waardevolle informatie in verkeerde handen laten vallen.