Overheid, Wetenschap en onderwijs

Creativiteitsgoeroe: Amsterdam mist creatieve oplossingen toerisme

07 september 2026
Creativiteitsgoeroe: Amsterdam mist creatieve oplossingen toerisme

Restricties en verboden domineren, terwijl creatief denken ontbreekt

Creativiteitsgoeroe Rob van Ginneken van Breda University of Applied Sciences bekritiseert de aanpak van overtoerismeproblematiek in Amsterdam. De gemeente kiest volgens hem te vaak voor restricties en verboden, terwijl creatief denken betere oplossingen kan bieden.

Creatief denken als antwoord op toerisme-uitdagingen

De kritiek van Van Ginneken sluit aan bij een breder gesprek over innovatief probleemoplossen. Volgens creativiteitsgoeroe Edward De Bono, waarnaar Van Ginneken verwijst, begint effectieve oplossing met het juist definiëren van het probleem: niet als ruimtekwestie, maar als tijdskwestie. Dit principe geldt niet alleen voor toerisme, maar ook voor andere sectoren waar restricties vaak het eerste antwoord zijn.

Voor ondernemers in horeca, retail en diensten in Amsterdam betekent dit dat de huidige belastingdruk niet het echte probleem is, maar symptoom van een onderliggende uitdaging: hoe maak je toerisme een meerwaarde voor de stad in plaats van een last? Bedrijven die zelf creatief nadenken over hoe zij bezoekers kunnen kanaliseren naar minder drukke momenten of locaties, kunnen zich onderscheiden en tegelijk bijdragen aan een duurzamere toeristisch model.

Creatief denken ontbreekt bij aanpak toerisme Amsterdam

Van Ginneken reageert op de zorgen van Amsterdamse hoteliers over de stijgende belastingdruk. Door hogere btw op logies en een verhoogde toeristenbelasting loopt de totale belasting op een hotelovernachting richting 41 procent. Volgens de creativiteitsexpert stellen betrokkenen echter de verkeerde vraag. In plaats van ruziën over tarieven, zouden zij zich moeten afvragen wat het werkelijke probleem is.

Parkeerprobleem als voorbeeld van creatieve probleemoplossing

Van Ginneken verwijst naar creativiteitsgoeroe Edward De Bono, die het belang van goede probleemdefiniëring illustreert met een parkeervoorbeeld. In een stad parkeren forensen massaal in het centrum, waardoor bewoners geen plek vinden voor boodschappen. Definieer je dit als ruimteprobleem, dan blijven alleen parkeerplaatsen bijbouwen of betaald parkeren over als oplossingen. De Bono herformuleert het echter als tijdsprobleem. Zijn oplossing: laat mensen gratis parkeren op bepaalde plekken, maar dan wel met de koplampen aan. Forensen mijden die plekken vanzelf, waardoor zoveel mogelijk mensen gebruik kunnen maken van de schaarse ruimte.

Amsterdam slaat cruciale denkstap over

Volgens Van Ginneken heeft Amsterdam deze denkstap overgeslagen. Onderzoek aangehaald in Het Parool toont aan dat het overtoerismeprobleem vooral bestaat uit drukte en overlast, gevolgd door vuil op straat, onbeschoft gedrag en geluidsoverlast. De vertaalslag naar te veel hotelovernachtingen is volgens hem discutabel. Daarnaast somt Het Parool een reeks door Amsterdam getroffen maatregelen op. Het zijn louter restricties en verboden.

Gemeente zoekt te vaak naar restricties tegen drukte

Met iets meer creativiteit komt Amsterdam vast op het spoor van andere oplossingsrichtingen, stelt Van Ginneken. De Bono zou mogelijk vragen: hoe zorgen we ervoor dat al die mensen die graag Amsterdam bezoeken, iets toevoegen aan de stad? De gemeente belast nu het bed, maar het probleem is niet het bed. Het werkelijke probleem is volgens de creativiteitsexpert een gebrek aan creatief denken bij de aanpak van toerisme in de hoofdstad. Van Ginneken is verbonden aan Breda University of Applied Sciences, een gespecialiseerde hoger onderwijsinstelling die zich richt op onder meer Tourism, Leisure en Events.

Kernfeiten

  • Totale belasting op een hotelovernachting in Amsterdam loopt richting 41 procent door hogere btw en toeristenbelasting
  • Onderzoek toont aan dat het overtoerismeprobleem vooral uit drukte en overlast bestaat, gevolgd door vuil en geluidsoverlast
  • Amsterdam heeft tot nu toe louter restricties en verboden ingezet tegen overtoerismeproblematiek

Veelgestelde vragen

Waarom zijn restricties alleen niet genoeg tegen overtoerismeproblematiek?

Volgens creativiteitsexpert Rob van Ginneken mist Amsterdam een cruciale denkstap: het juist definiëren van het werkelijke probleem. Restricties behandelen symptomen, niet oorzaken. Door creatief na te denken over hoe toerisme waarde kan toevoegen in plaats van alleen te beperken, ontstaan duurzamere oplossingen.

Hoe kunnen hoteliers en ondernemers zelf creatief reageren op de stijgende belastingdruk?

In plaats van alleen tegen hogere tarieven protesteren, kunnen bedrijven zich afvragen wat het werkelijke probleem achter de belastingen is: drukte en overlast. Ondernemers die hun diensten herpositioneren, bijvoorbeeld door bezoekers naar rustiger momenten of locaties te leiden, kunnen zowel de stad ontlasten als hun eigen bedrijfsvoering verbeteren.

Wat leert het parkeervoorbeeld van Edward De Bono over toerisme-oplossingen?

De Bono toont aan dat hetzelfde probleem heel anders opgelost kan worden als je het anders definieert. Een parkeerprobleem dat je als ruimtekwestie ziet, leidt tot meer parkeerplaatsen. Definieer je het als tijdsprobleem, dan werkt gratis parkeren met koplampen aan. Voor toerisme geldt hetzelfde: drukte is niet per se een hoeveelheidsprobleem, maar een distributieprobleem.

Lees ook