Groningen – De provincie Groningen en de gemeenten Eemsdelta en het Hogeland verzetten zich tegen de plannen van het Rijk om kerncentrales te bouwen in de Eemshaven. In een brief aan de Tweede Kamer noemen zij het afwegingskader te smal en de onderzoeken onvolledig. Daarnaast vragen de Groninger overheden de Kamer om de toezegging na te komen dat er in Groningen geen kerncentrales worden gerealiseerd.
Gronings verzet escaleert met juridische ondersteuning
Het verzet tegen de kerncentrale-plannen krijgt steeds meer vorm. Een advocatenkantoor ondersteunt Groningen juridisch in het verzet (14 september), terwijl ook burgers actie voeren, zoals blijkt uit protesten op Prinsjesdag (15 september). De LNG-terminal in de Eemshaven loopt tot 2036, wat de ruimtelijke druk op de locatie verder vergroot.
Voor ondernemers in de energie-, logistiek- en industriële sector in Noord-Groningen is deze onzekerheid cruciaal: een kerncentrale zou waterstofproductie, windenergie-aanlanding en verdere havenuitbreiding vrijwel onmogelijk maken. Bedrijven die op deze sectoren rekenen, moeten rekening houden met aanzienlijke vertragingen in hun plannen zolang deze juridische en bestuurlijke strijd voortduurt.
Onderzoeken Rijk roepen vragen op
Volgens de Groninger overheden volgt de conclusie dat alleen de Eemshaven en Terneuzen geschikt zijn niet logisch uit de onderliggende onderzoeken. De plan-MER stelt dat alle onderzochte locaties in principe realiseerbaar zijn. Tegelijkertijd blijkt uit analyses van TenneT dat geen enkele locatie echt geschikt is. De Eemshaven zou dan de minst ongeschikte plek zijn. De gemaakte afwegingen zijn vaak incompleet, niet duidelijk of niet navolgbaar. Hierdoor beschikt de Kamer niet over voldoende informatie om een afgewogen oordeel te kunnen vellen.
De provincie en gemeenten lieten de onderzoeken die het ministerie op 19 juni publiceerde door deskundigen beoordelen. Hun conclusie luidt dat op essentiële onderdelen serieuze vragen bestaan over de kwaliteit van de onderzoeksbasis en de vergelijking tussen locaties. Ook de samenhang met het toekomstige energiesysteem roept vragen op. Voor een besluit met grote maatschappelijke, ruimtelijke en financiële gevolgen is dat volgens de Groninger overheden onacceptabel.
Locatiekeuze loopt vooruit op energiesysteem
Daarnaast bestaan er bezwaren tegen de volgorde in het huidige proces. Over de rol van Groningen in het toekomstige energiesysteem zijn de afgelopen jaren bestuurlijke afspraken gemaakt, bijvoorbeeld via Nij Begun en het ruimtelijk arrangement. Groningen wordt beschouwd als een essentiële schakel in het toekomstige energiesysteem. Wanneer integraal moet worden bepaald welke rol de provincie krijgt, ligt het niet voor de hand om vooruitlopend daarop al toe te werken naar een locatiekeuze voor twee grote kerncentrales.
Bovendien zou een keuze voor de Eemshaven andere opwek zoals wind vanaf zee of de aanlanding en productie van waterstof vrijwel onmogelijk maken. Ook belemmert het geplande ontwikkelingen. De huidige volgorde dreigt ertoe te leiden dat locatiekeuzes vooruitlopen op nog niet gemaakte strategische keuzes over het energiesysteem. Gezien de omvang van de investering en de gevolgen voor toekomstige generaties vraagt dit om maximale zorgvuldigheid.
Gevolgen voor Waddenzee onduidelijk
Met name de gevolgen voor de Waddenzee roepen grote vragen op. De Europese Kaderrichtlijn Water en de UNESCO-status leggen belangrijke beperkingen op aan activiteiten die leiden tot extra opwarming van het zeewater. Zonder verdere onderbouwing wordt erop vertrouwd dat de toekomst oplossingen zal bieden voor de met zekerheid optredende te grote opwarming van het zeewater door de lozing van koelwater.
Verder mist in de huidige afweging een overtuigende beoordeling van de effecten van de stapeling van nationale opgaven in Noord-Groningen. Het gaat onder meer om de uitbreiding van het hoogspanningsnet, de uitbreiding van de Eemshaven, natuuropgaven en defensie-gerelateerde activiteiten. Groningen wil ook in de toekomst een bijdrage blijven leveren aan de energievoorziening van Nederland, maar wel volgens afspraak en in samenspraak.
Kamer gevraagd geen voorkeurslocatie aan te wijzen
De provincie en gemeenten vragen de Tweede Kamer daarom geen voorkeurslocatie aan te wijzen voordat alle relevante afwegingen zijn gemaakt. Ook moet de benodigde informatie beschikbaar zijn om een goed onderbouwd besluit te nemen. De Groninger overheden willen dat de Kamer de toezegging nakomt dat in de provincie Groningen geen kerncentrales worden gerealiseerd. Daarnaast vragen zij om de afspraken uit Nij Begun na te komen en daarmee herstel van vertrouwen daadwerkelijk inhoud te geven.
Kernfeiten
- Provincie Groningen, Eemsdelta en het Hogeland verzetten zich gezamenlijk tegen kerncentrales in de Eemshaven
- Deskundigen concluderen dat onderzoeken van het Rijk op essentiële onderdelen serieuze kwaliteitsvragen oproepen
- Een kerncentrale zou waterstofproductie, windenergie-aanlanding en havenuitbreiding vrijwel onmogelijk maken
Veelgestelde vragen
Waarom verzet Groningen zich tegen kerncentrales in de Eemshaven?
De provincie en gemeenten stellen dat de onderzoeken van het Rijk onvolledig zijn en dat de locatiekeuze vooruitloopt op nog niet gemaakte strategische keuzes over het toekomstige energiesysteem. Bovendien zou een kerncentrale andere energieopwek zoals wind en waterstofproductie vrijwel onmogelijk maken.
Welke gevolgen heeft dit voor bedrijven in Noord-Groningen?
Ondernemers in energie, logistiek en industrie moeten rekening houden met aanzienlijke onzekerheid over ruimtelijke beschikbaarheid en toekomstige investeringsmogelijkheden. De juridische strijd kan jaren duren, wat planningen voor havenuitbreiding, windenergie en waterstofproductie vertraagt.
Wat zijn de gevolgen voor het Waddenzee-ecosysteem?
De Groninger overheden stellen dat de gevolgen van koelwaterlozing voor de Waddenzee onvoldoende zijn onderzocht, ondanks de Europese Kaderrichtlijn Water en UNESCO-status van het gebied. Dit roept vragen op over duurzaamheid van de plannen.