Zelfstandige ondernemers kunnen vanaf 1 januari 2027 te maken krijgen met de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta). De wet stelt eisen aan bedrijven die personeel uitlenen, en dat kan ook gelden voor zzp’ers en dga’s met een eigen Werk-bv. De Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU) roept zelfstandigen op om tijdig na te gaan of de wet op hen van toepassing is.
Misstanden bij het uitlenen van personeel
Volgens de NAU komen er bij het uitlenen van personeel nog te vaak misstanden voor. De Wtta moet de uitleenmarkt veiliger, eerlijker en betrouwbaarder maken. Of de wet voor een zelfstandige geldt, hangt af van de manier waarop hij met opdrachtgevers samenwerkt. De rechtsvorm speelt daarbij geen rol: de afspraken en de dagelijkse praktijk bepalen het.
Wtta voor zzp’ers: werkt u onder leiding en toezicht?
De kernvraag is of een zelfstandige onder leiding en toezicht van de opdrachtgever werkt. Is dat niet zo, dan geldt de Wtta meestal niet. De zelfstandige bepaalt dan zelf hoe hij het werk uitvoert, en de opdrachtgever kijkt vooral of het afgesproken resultaat is bereikt. Werkt hij wel onder leiding en toezicht, dan kan er sprake zijn van uitlenen en moet hij mogelijk een toelating aanvragen.
Een zzp’er die rechtstreeks voor een opdrachtgever werkt en zelf bepaalt hoe hij het resultaat bereikt, heeft waarschijnlijk geen toelating nodig. Hetzelfde geldt voor wie zelf leiding geeft aan ingehuurde zelfstandigen en verantwoordelijk is voor het resultaat. Anders ligt het wanneer een zzp’er een opdracht aanneemt en andere zzp’ers inzet die onder leiding en toezicht van de opdrachtgever werken. Dan is hij mogelijk wel een uitlener.
Dga’s met een Werk-bv
Sommige zelfstandigen voeren opdrachten uit via een eigen Werk-bv, bijvoorbeeld in een DUBV-constructie (Declarabele Uren BV). Een dga die zelfstandig aan een afgesproken resultaat werkt en zelf bepaalt hoe hij dat bereikt, heeft geen toelating nodig. Heeft de opdrachtgever de leiding en het toezicht, dan kan de Werk-bv gelden als uitlener. In dat geval kan een toelating nodig zijn.
Overgangsregeling en toelating aanvragen
Op de website toelatinguitleenmarkt.nl staat een beslisboom. Daarmee controleren zelfstandigen of zij vanaf 1 januari 2027 onder de wet vallen. Vanaf 1 januari 2028 mag iemand alleen nog personeel uitlenen met een toelating of ontheffing van de NAU. Het is verstandig om het bedrijf tussen 1 november en 31 december 2026 aan te melden voor de overgangsregeling. Zo voorkomt een uitlener dat hij in 2028 geen personeel meer mag uitlenen omdat zijn toelating nog niet binnen is.
De toelating vraagt een uitlener aan van 1 mei tot en met 30 juni 2027. Daarvoor is een inspectierapport nodig van een door de NAU aangewezen inspectie-instelling, of een geldig SNA-keurmerk voor het ter beschikking stellen van arbeidskrachten. Verder heeft de aanvrager een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) nodig en betaalt hij een waarborgsom.
Controle en boetes vanaf 2028
Vanaf 1 januari 2028 controleert de Nederlandse Arbeidsinspectie of uitleners de wet naleven. Zij kan boetes geven aan uitleners die zonder toelating personeel blijven uitlenen. Ook inleners lopen risico op een boete als zij werken met een uitlener die geen toelating heeft. De NAU waarschuwt dat de voorbereiding tijd kost en adviseert om op tijd te beginnen. Wat uitleners precies moeten doen, staat op de pagina voor uitleners.
Kernfeiten
- Of de Wtta geldt voor een zzp’er of dga met een Werk-bv, hangt af van de vraag of hij onder leiding en toezicht van de opdrachtgever werkt. De rechtsvorm speelt geen rol.
- Overgangsregeling: bedrijven melden zich aan van 1 november tot en met 31 december 2026.
- Toelating aanvragen kan van 1 mei tot en met 30 juni 2027, met een inspectierapport of geldig SNA-keurmerk, een VOG en een waarborgsom.
- Vanaf 1 januari 2028 mag alleen nog personeel worden uitgeleend met een toelating of ontheffing van de NAU. De Nederlandse Arbeidsinspectie kan dan boetes geven.
Veelgestelde vragen
Wanneer moet een uitlener zich aanmelden voor de overgangsregeling van de Wtta?
Een uitlener meldt zijn bedrijf aan voor de overgangsregeling in de periode van 1 november tot en met 31 december 2026. Zo voorkomt hij dat hij in 2028 geen personeel meer mag uitlenen omdat zijn toelating nog niet binnen is.
Wat is nodig om toelating tot de uitleenmarkt aan te vragen?
Voor de toelating is een inspectierapport van een door de NAU aangewezen inspectie-instelling of een geldig SNA-keurmerk voor het ter beschikking stellen van arbeidskrachten nodig. Ook is een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) vereist en betaalt de aanvrager een waarborgsom. De aanvraag loopt van 1 mei tot en met 30 juni 2027.
Wie kan vanaf 2028 een boete krijgen op grond van de Wtta?
Uitleners die zonder toelating personeel blijven uitlenen kunnen een boete krijgen van de Nederlandse Arbeidsinspectie, die vanaf 1 januari 2028 controleert. Ook inleners lopen risico op een boete als zij werken met een uitlener die geen toelating heeft.
Waar kunnen zelfstandigen controleren of de Wtta voor hen geldt?
Zelfstandigen kunnen dit controleren met de beslisboom op toelatinguitleenmarkt.nl. Daarmee zien zij of zij vanaf 1 januari 2027 onder de Wtta vallen.