Samenwerking binnen Nederlandse organisaties staat onder druk en neemt juist af wanneer deze het hardst nodig is. Dat blijkt uit de tweede Nationale Monitor Alliantiecompetenties 2025 van AlliantiePartners, waarin opnieuw is gemeten hoe goed organisaties in Nederland samenwerken. Volgens de onderzoekers laat de terugval bij oplopende druk zien dat veel organisaties onvoldoende zijn voorbereid op effectief samenwerken. Gerichte training in samenwerkingsvaardigheden is daarom geen luxe, maar een noodzaak.
323 organisaties onderzocht
Aan het onderzoek deden 323 organisaties mee uit de profitsector, publieke sector en maatschappelijke sector. De monitor brengt het volwassenheidsniveau van samenwerking in kaart en laat zien hoe organisaties zich ontwikkelen ten opzichte van de benchmark uit 2024. De onderzoekers verzamelden de gegevens met behulp van een wetenschappelijk onderbouwde vragenlijst. Daaruit blijkt dat samenwerking kwetsbaar blijft wanneer omstandigheden complexer worden, een patroon dat in meerdere sectoren zichtbaar is.
Vijftien competenties als graadmeter
Om de volwassenheid van organisaties te bepalen, zijn er vijftien competenties onderzocht. De Monitor laat zien hoe samenwerkingsarchetypen zich ontwikkelen, welke verschillen bestaan tussen organisatievormen en welke factoren bijdragen aan succesvolle allianties en ecosystemen. Jorrit Hoekstra, associate partner bij AlliantiePartners, licht toe: “Effectieve samenwerking vraagt om meer dan goede intenties. Het doelgericht ontwikkelen van de juiste competenties is noodzakelijk om organisaties wendbaar en effectief te laten samenwerken.”
Verdiepend onderzoek naar nabijheid
De editie van 2025 bevat een verdiepend onderzoek naar verschillen in samenwerkingscompetenties tussen bedrijven en publieke- en maatschappelijke organisaties. Daarnaast is gekeken naar de invloed van verschillende vormen van nabijheid op samenwerking, waaronder fysieke, organisatorische, sociale, cognitieve en institutionele nabijheid. De onderzoekers stellen dat de resultaten relevant zijn voor organisaties die samenwerken aan maatschappelijke en economische vraagstukken, waarbij samenwerking steeds vaker een randvoorwaarde is. Het volledige onderzoek is te downloaden via alliantiepartners.nl.
Relevantie voor Nederlandse ondernemers
De uitkomsten van de monitor zijn direct relevant voor Nederlandse ondernemers die steeds vaker afhankelijk zijn van partnerships en samenwerkingsverbanden. In een tijd waarin complexe maatschappelijke en economische uitdagingen alleen gezamenlijk kunnen worden opgelost, wordt samenwerking een cruciale succesfactor. Organisaties die investeren in het ontwikkelen van samenwerkingscompetenties hebben een strategisch voordeel bij het navigeren door veranderende marktomstandigheden en het realiseren van duurzame groei.