In Harskamp dreigt 1,5 miljoen kilo vastkokende tafelaardappelen verspild te worden na het faillissement van verwerker CêlaVíta. Akkerbouwer Richard Hardeman zit door de verzadigde aardappelmarkt met een enorm overschot aan perfect eetbare aardappelen. Voedselcollectief No Waste Army start daarom samen met Boerschappen een landelijke reddingsactie om voedselverspilling te voorkomen.
Consumenten kunnen aardappelen redden
Via de actiesite kunnen consumenten bijdragen aan het redden van de aardappelen. Iedereen kan online een bestelling plaatsen en op 27 en 28 februari langskomen bij de boer om zelf een zak van 15 kilo te scheppen. Voor wie niet kan langskomen, is er een stamppotbox tegen verspilling die landelijk thuisbezorgd wordt door Boerschappen. Deze box kan ook worden gedoneerd aan de Voedselbank, zodat voedzaam voedsel terechtkomt bij mensen die het nodig hebben. Daarnaast kunnen grote afnemers zich bij No Waste Army aanmelden om grotere volumes af te nemen.
Van vaste afnemer naar vrije markt
Richard leverde al ruim tien jaar aardappelen aan CêlaVíta. Toen het bedrijf in augustus 2025 failliet ging, werden de lopende contracten met boeren abrupt beëindigd. “Van de ene op de andere dag waren mijn aardappelen ‘vrij'”, zegt Richard. “Maar in een markt die al overvol is, betekent dat in de praktijk dat er geen plek voor is.” De Hansa aardappelen van Richard zijn tafelaardappelen die minder zetmeel bevatten en daardoor minder geschikt zijn voor industriële verwerking.
Overschot door goede oogst
Ook hebben aardappelfabrieken al voldoende aanbod. De uitzonderlijk goede aardappeloogst van 2025 zorgde in Nederland voor een overschot van circa 100 miljoen kilo. Zonder nieuwe afnemers dreigen de aardappelen te eindigen in de biovergister of te worden uitgereden op het land. Richard kan dan de kosten van zijn oogst niet dekken.
Keuze voor korte keten
Voor Richard is deze situatie een kantelpunt. Door het wegvallen van de contracten ziet hij zich genoodzaakt zijn landbouwareaal terug te brengen van 200 naar 20 hectare. Hij kiest daarom nu bewust voor een andere koers. “Een probleem als dit oplossen begint bij jezelf”, zegt hij. “Ik ga alleen nog produceren voor onze eigen landwinkel De Groenerie en voor directe klanten. Zo houd ik in de toekomst mijn afzet in eigen hand.”
Directe verkoop voorkomt verspilling
Bij De Groenerie, een boerderij met horeca, speeltuin en landwinkel in Harskamp, worden de aardappelen in de toekomst niet alleen vers verkocht. Ze worden straks ook verwerkt tot verse friet in samenwerking met deelnemers van de dagbesteding. “Als we directe afstemming hebben met onze klanten is de kans ook veel kleiner dat om het minste of geringste een aardappel afgekeurd wordt”, aldus Richard. “Dat voorkomt verspilling en zorgt voor een eerlijke prijs.” Dit verhaal illustreert de kwetsbaarheid van boeren die afhankelijk zijn van enkele grote afnemers. Het faillissement van CêlaVíta toont aan hoe snel akkerbouwers in de problemen kunnen komen wanneer contracten wegvallen. Voor ondernemers in de voedselketen benadrukt dit het belang van het spreiden van risico’s en het opbouwen van directe klantrelaties.