De Nederlandse veehouderij heeft in 2025 het stikstofplafond gehaald. De uitscheiding van stikstof in dierlijke mest daalde met 2 procent naar 440 miljoen kilogram, precies gelijk aan de toegestane norm. De fosfaatuitstoot nam ook af, maar bleef met 142 miljoen kilogram nog 5 procent boven het plafond van 135 miljoen kilogram.
Veehouderij bereikt stikstofnorm, fosfaat blijft probleem
De Nederlandse veehouderij heeft in 2025 voor het eerst het aangescherpte stikstofplafond gehaald met een uitscheiding van 440 miljoen kilogram, precies gelijk aan de toegestane norm. Dit betekent een daling van 2 procent ten opzichte van 2024. De fosfaatuitstoot daalde weliswaar met 8 procent, maar bleef met 142 miljoen kilogram nog steeds 5 procent boven het plafond van 135 miljoen kilogram. Het Centraal Bureau voor de Statistiek meldde deze voorlopige cijfers op 29 juni.
Voor veehouders en agrarische bedrijven betekent het bereiken van het stikstofplafond dat de huidige bedrijfsvoering aansluit bij de wettelijke eisen, maar de fosfaatuitstoot vraagt om verdere aanpassingen. Bedrijven die mest verwerken of diervoeding samenstellen, moeten rekening houden met toekomstige verscherpingen, vooral op het gebied van fosfaatbeheer. Dit kan investeringen in mestverwerking of voedingsoptimalisatie noodzakelijk maken.
Het Centraal Bureau voor de Statistiek meldde deze voorlopige cijfers op 29 juni. Volgens de organisatie daalde de uitscheiding van zowel stikstof als fosfaat in alle sectoren van de veeteelt. De aangescherpte productieplafonds gelden sinds 2025 en vereisten een daling van 2 procent voor stikstof en 8 procent voor fosfaat ten opzichte van 2024.
Melkveehouderij realiseert stikstofplafond met kleinere veestapel
De stikstofuitscheiding van rundvee daalde met 2 procent naar 292 miljoen kilogram. Melkkoeien en bijbehorend jongvee produceerden samen 260 miljoen kilogram stikstof, eveneens 2 procent minder dan een jaar eerder. Sinds de afschaffing van het melkquotum in 2015 groeide de melkveestapel aanvankelijk, waardoor de mestproductie steeg.
Vanaf 2017 zorgden maatregelen om de melkveestapel te verkleinen voor een omslag. Daarnaast droeg een lager stikstofgehalte in het veevoer bij aan de daling. Hierdoor nam de stikstofuitscheiding door de veestapel sinds 2017 af met 14 procent, een vermindering van 72 miljoen kilogram.
Varkens en pluimvee dragen bij aan daling
Ook de varkens- en pluimveesector realiseerden lagere uitstoot. De stikstofuitscheiding van varkens daalde met 3 procent ten opzichte van 2024. Bij pluimvee ging het om een afname van 1 procent. Deze dalingen komen voornamelijk doordat er in beide sectoren minder dieren worden gehouden.
Overig vee, zoals vleesrundvee, paarden, pony’s, schapen en geiten, scheidde 53 miljoen kilogram stikstof uit. Dit is lager dan in 2024. Tegelijkertijd blijft de fosfaatuitstoot een uitdaging voor de sector.
Fosfaat blijft boven toegestane norm
De fosfaatuitscheiding van de hele veestapel is sinds 2015 afgenomen met 21 procent. Toch bleef de uitstoot in 2025 met 142 miljoen kilogram nog 5 procent boven het plafond. De melkveesector zorgde met 75 miljoen kilogram voor 53 procent van de totale fosfaatuitscheiding, een daling van 3 procent ten opzichte van 2024.
De varkenssector realiseerde een daling van 7 procent in fosfaatuitscheiding. Bij pluimvee ging het om een afname van 4 procent. Varkens en pluimvee produceerden samen 50 miljoen kilogram fosfaat. Overig vee scheidde 16 miljoen kilogram fosfaat uit, eveneens minder dan in 2024.
De cijfers tonen aan dat de sector het stikstofplafond heeft bereikt door een combinatie van minder dieren en aangepast voer. Voor fosfaat is echter nog een extra inspanning van 5 procent nodig om aan de Europese norm te voldoen.
Kernfeiten
- Stikstofuitscheiding daalde naar 440 miljoen kilogram, exact gelijk aan het plafond van 2025
- Fosfaatuitstoot bedraagt 142 miljoen kilogram, nog 5 procent boven het plafond van 135 miljoen kilogram
- Daling stikstof en fosfaat vond plaats in alle sectoren van de veeteelt
Veelgestelde vragen
Wat betekent het stikstofplafond voor mijn veehouderijbedrijf?
Het bereiken van het stikstofplafond geeft aan dat de sector als geheel aan de norm voldoet. Voor individuele bedrijven betekent dit dat verdere reducties van stikstofuitstoot minder urgent zijn, maar bedrijven moeten wel blijven voldoen aan hun eigen bedrijfsspecifieke normen. Controleer uw mestmanagement en voedingssamenstelling om toekomstige verscherpingen voor te zijn.
Hoe beïnvloedt het fosfaatplafond mijn bedrijfsvoering?
Omdat de fosfaatuitstoot nog 5 procent boven het plafond ligt, zullen verdere maatregelen nodig zijn. Dit kan betekenen dat mestverwerking, voedingsoptimalisatie of andere bedrijfsaanpassingen noodzakelijk worden. Bedrijven die nu al investeren in fosfaatreductie, hebben een voordeel bij toekomstige regelgeving.
Welke sectoren van de veeteelt hebben bijgedragen aan de daling?
De daling van stikstof en fosfaat vond plaats in alle sectoren van de veeteelt, inclusief melkveehouderij, varkenshouderij en pluimveehouderij. Dit wijst erop dat de sector breed maatregelen heeft genomen, bijvoorbeeld door veestapelverkleining, voedingsaanpassingen en mestverwerking.
Wat zijn de volgende stappen voor ondernemers in de veehouderij?
Volg de ontwikkelingen rond het fosfaatplafond nauwlettend, omdat dit waarschijnlijk verder zal worden aangescherpt. Onderzoek nu al mogelijkheden voor mestverwerking, voedingsoptimalisatie of andere emissiereducerende maatregelen. Raadpleeg uw bedrijfsadviseur of brancheorganisatie voor specifieke aanbevelingen voor uw bedrijfstype.