Den Haag – De transportsector productiviteit in Nederland stagneert al tien jaar, terwijl de rest van de economie wel groeide. Het Centraal Bureau voor de Statistiek meldt dat de arbeidsproductiviteit sinds 2014 volledig stil staat. Voor ondernemers in logistiek en vervoer betekent dit een forse omslag, aangezien de sector tussen 1995 en 2014 nog bovengemiddeld presteerde. Ondanks deze stagnatie behoort Nederland internationaal nog steeds tot de meest productieve landen in transport.
Oorzaken achter stagnerende transportsector productiviteit
Verschillende factoren verklaren de uitblijvende productiviteitsgroei in de transportsector. De post- en koerierssector ondergaat een fundamentele transformatie door de verschuiving van briefpost naar pakketbezorging. Daarnaast zorgt deze verandering voor meer arbeidsintensieve processen. Tegelijkertijd belemmert de vertraagde groei van internationale handel de efficiëntie in de gehele logistieke keten. Ook speelt de bezettingsgraad een cruciale rol bij de productiviteitsstagnatie. Bedrijven zetten meer personeel en uren in voor hetzelfde resultaat. Bovendien heeft de coronapandemie de werkprocessen blijvend beïnvloed, vooral in de luchtvaartsector.
Luchtvaart herstelt moeizaam na coronacrisis
De luchtvaartsector vormt momenteel een specifiek knelpunt in de productiviteitscijfers. Het aantal gewerkte uren ligt inmiddels weer boven het pre-pandemieniveau. Echter blijft de toegevoegde waarde achter bij het herstel van de werkgelegenheid. Dit betekent dat luchtvaartbedrijven relatief veel personeel inzetten voor een lagere economische opbrengst. Waar de luchtvaart voor 2014 nog een belangrijke aanjager van productiviteit was, drukt deze sector nu het gemiddelde van transport omlaag. Verder kampen luchtvaartmaatschappijen met structurele uitdagingen die de efficiëntie belemmeren. Met name de combinatie van hogere personeelskosten en lagere omzet per uur vormt een uitdaging.
Structuurverschuiving naar productievere branches
Binnen de transportsector vindt wel een positieve structuurverschuiving plaats naar productievere activiteiten. Sinds 2014 ontstonden veel nieuwe banen in opslag en algemene dienstverlening voor vervoer. Distributiecentra en havenbedrijven trekken relatief veel werknemers aan. Zo blijkt uit CBS-cijfers dat deze branches de totale productiviteitsval hebben afgeremd. Ondertussen investeren bedrijven in deze subsectoren ook meer in automatisering en digitalisering. Daarnaast profiteren zij van schaalvoordelen door de groeiende e-commerce. Tot slot zorgt de verschuiving naar hogere toegevoegde waarde activiteiten voor stabilisatie van de sectorproductiviteit.
Nederland behoudt sterke internationale positie
Ondanks de stagnatie sinds 2014 presteert de Nederlandse transportsector nog altijd uitstekend in Europees perspectief. De toegevoegde waarde per gewerkt uur bedraagt gemiddeld 66 euro in Nederland. Alleen België scoort met 74 euro per uur nog hoger dan Nederland. Verder liggen landen als Spanje en Polen aanzienlijk lager qua productiviteit. Volgens CBS-onderzoek werken Nederlandse logistieke ondernemers dus nog steeds zeer efficiënt vergeleken met Europese collega’s. Daarbij blijft de sector van groot belang voor de Nederlandse economie als geheel. Ook de strategische ligging van Nederland als distributieland versterkt deze positie verder.
Kernfeiten
- Arbeidsproductiviteit in transportsector stagneert sinds 2014 volledig
- Tussen 1995 en 2014 presteerde de sector nog bovengemiddeld
- Nederland behoort internationaal nog steeds tot meest productieve landen in transport
Veelgestelde vragen
Waarom stagneert de productiviteit in mijn transportbedrijf terwijl andere sectoren groeien?
De post- en koerierssector ondergaat een fundamentele transformatie door de verschuiving van briefpost naar pakketbezorging, wat direct van invloed is op hoe bedrijven hun processen inrichten. Veel traditionele efficiëntiebronnen zijn al uitgeput, waardoor bedrijven nu moeten innoveren in plaats van schalen.
Welke kansen heeft Den Haag voor logistieke bedrijven ondanks deze stagnatie?
De gemeente werkt aan schone stadslogistiek en voert gesprekken met transportorganisaties over bereikbaarheid. Bedrijven die zich aanpassen aan deze lokale initiatieven en duurzame oplossingen implementeren, kunnen zich onderscheiden van concurrenten.