Het ziekteverzuim onder werknemers in Nederland blijft onverminderd hoog. In het eerste kwartaal van 2026 verzuimde 5,8 procent van de werknemers wegens ziekte, evenveel als een jaar eerder. Dit percentage ligt aanzienlijk hoger dan het langjarig gemiddelde van 5,0 procent sinds 1996. Voor werkgevers betekent dit dat van elke duizend te werken dagen 58 dagen verloren gaan aan ziekte. Het Centraal Bureau voor de Statistiek meldt dat vooral griep, verkoudheid en andere virusinfecties de belangrijkste oorzaken zijn van het hoge verzuim.
Ziekteverzuim blijft op recordniveau in Nederland
Voor ondernemers in zorg, horeca, onderwijs en logistiek betekent dit verzuimpercentage van 5,8 procent dat van elke duizend te werken dagen 58 dagen verloren gaan aan ziekte. Bedrijven die nu anticiperen op structureel hoger verzuim — door personeelsplanning aan te passen, preventieve gezondheidsprogramma’s in te voeren, of werkdruk bewust te reguleren — kunnen risico’s beter beheersen en hun bedrijfsvoering stabiliseren.
Kleine bedrijven zien ziekteverzuim stijgen
Opvallend is dat het ziekteverzuim bij kleine bedrijven met minder dan tien werknemers is toegenomen. In het eerste kwartaal van 2026 bedroeg het verzuim 2,8 procent, tegen 2,6 procent een jaar eerder. Ondanks deze stijging blijft het verzuimpercentage bij kleine ondernemingen wel het laagst van alle bedrijfsgrootten. Bij middelgrote bedrijven met 10 tot 100 werknemers bleef het verzuim stabiel op 5,0 procent. Grote bedrijven met 100 of meer werknemers noteerden eveneens een gelijk percentage van 6,8 procent vergeleken met 2025.
Zorgmedewerkers lopen voorop in ziekteverzuim Nederland
De gezondheids- en welzijnszorg kampt met het hoogste ziekteverzuim van alle sectoren. In deze branche verzuimde 8,2 procent van de werknemers, een lichte stijging ten opzichte van het jaar ervoor. Binnen de zorgsector is het verzuim het hoogst in de verpleging, verzorging en thuiszorg, waar maar liefst 9,9 procent van de medewerkers afwezig was wegens ziekte. Ook het sociaal werk laat een forse toename zien, het verzuim steeg daar van 7,7 procent naar 8,3 procent. Daarentegen daalde het verzuim in de geestelijke gezondheidszorg en in ziekenhuizen licht.
Overige dienstverlening kent sterkste toename
De overige dienstverlening laat de sterkste stijging zien van alle bedrijfstakken. Het ziekteverzuim klom van 4,7 procent in het eerste kwartaal van 2025 naar 5,2 procent in 2026. Verder kennen waterbedrijven en afvalbeheer met 7,4 procent een hoog verzuimcijfer, evenals het openbaar bestuur en overheidsdiensten met 6,8 procent. Het laagste verzuim vinden we traditioneel in de landbouw, bosbouw en visserij met slechts 3,6 procent. Ook de horeca, specialistische zakelijke diensten en de financiële sector blijven onder het landelijk gemiddelde met percentages tussen 3,4 en 4,3 procent.
Werkdruk voornaamste oorzaak werkgerelateerd verzuim
Volgens de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden van het CBS en TNO geeft 23 procent van de verzuimende werknemers aan dat hun afwezigheid geheel of gedeeltelijk het gevolg was van het werk. Dit percentage bleef vrijwel gelijk aan 2024. Werkdruk is veruit de meest genoemde oorzaak van werkgerelateerd verzuim, 28 procent van de werknemers noemt dit als reden. Daarnaast speelt besmetting op de werkvloer een rol bij 14 procent van de gevallen, en geeft 11 procent aan dat lichamelijk te zwaar werk de oorzaak was.
Belangrijkste klachten bij ziekteverzuim
Over heel 2025 was griep, verkoudheid of een andere virusinfectie voor 55 procent van de verzuimende werknemers de belangrijkste reden voor hun meest recente afwezigheid. Psychische klachten, overspannenheid of burn-out werden door 9,0 procent genoemd als hoofdoorzaak. Andere veel voorkomende klachten zijn hoofdpijn (4,9 procent), buik-, maag- of darmklachten (4,7 procent) en rug- of gewrichtsklachten. Het aandeel werkgerelateerd verzuim is het hoogst in de gezondheids- en welzijnszorg met 28 procent, gevolgd door onderwijs en vervoer en opslag met beide 27 procent.
Impact voor werkgevers en ondernemers
Het hardnekkig hoge ziekteverzuim heeft directe financiële gevolgen voor werkgevers. Zij moeten niet alleen het loon doorbetalen tijdens ziekte, maar ook kosten maken voor vervanging en re-integratie. Voor kleine ondernemers is de toename van het verzuim extra zorgelijk, omdat het uitvallen van één medewerker in een klein team relatief grote gevolgen heeft voor de bedrijfsvoering. Met name in de zorgsector, waar het verzuim al jaren structureel hoog ligt, leidt dit tot extra werkdruk voor de achterblijvers en wachtlijsten voor cliënten.
Het CBS publiceert de ziekteverzuimcijfers per kwartaal. Omdat verzuim een seizoenseffect kent met meer afwezigheid in de winter, vergelijkt het bureau de cijfers steeds met dezelfde kwartalen in voorgaande jaren. Over heel 2025 bedroeg het verzuim 5,4 procent, hoger dan het jaar ervoor. Dit was de eerste toename in jaren na een periode van dalend verzuim. Meer informatie is beschikbaar via StatLine van het CBS.
Kernfeiten
- Ziekteverzuim in Q1 2026: 5,8 procent, gelijk aan vorig jaar maar 0,8 procentpunt hoger dan het langjarig gemiddelde van 5,0 procent sinds 1996
- Van elke duizend te werken dagen gaan 58 dagen verloren aan ziekte
- Kleine bedrijven (< 10 werknemers) zien verzuim stijgen naar 2,8 procent in Q1 2026, tegen 2,6 procent een jaar eerder
- Griep, verkoudheid en virusinfecties zijn de belangrijkste oorzaken van het hoge verzuim
Veelgestelde vragen
Wat betekent 5,8 procent ziekteverzuim voor mijn bedrijf?
Dit betekent dat je van elke duizend te werken dagen 58 dagen verliest aan ziekte. Voor een klein team van 10 mensen betekent dit bijvoorbeeld dat er vrijwel altijd iemand afwezig is. Dit vraagt om betere personeelsplanning en mogelijk extra formatiecapaciteit om continuïteit te waarborgen.
Hoe beïnvloedt het hoge verzuim kleine bedrijven anders dan grote?
Kleine bedrijven worden harder geraakt omdat zij minder flexibiliteit hebben om verzuim op te vangen. Bij een bedrijf met 8 werknemers weegt één ziekmeldingdag relatief zwaarder dan bij een bedrijf met 100 medewerkers. De stijging naar 2,8 procent verzuim bij kleine bedrijven illustreert deze extra druk.
Wat zijn de gevolgen van structureel hoog verzuim voor mijn bedrijfsvoering?
Chronisch hoog verzuim vergt meer aandacht voor interne communicatie, workload-spreiding en mogelijk terugkerende wervingskosten. Daarnaast kunnen langdurige afwezigheden (griep, virusinfecties) voorkomen worden door preventieve maatregelen zoals ergonomie, werkdrukbespreking en gezondheidsbeleid.
Welke acties zijn nu relevant voor ondernemers?
Zorg dat je personeelsplanning rekening houdt met minimaal 5,8 procent verzuim, niet met het oude gemiddelde van 5,0 procent. Evalueer je werkdruk, ventilatie en gezondheidsbeleid. Overweeg ook of werknemers die thuis blijven met lichte klachten toch kunnen thuiswerken — dit vermindert verzuim zonder omzetimpact.