IJmuiden – De banengroei in Zuid-Kennemerland en IJmond valt tijdelijk stil als de energieprijzen langdurig hoog blijven. Dat blijkt uit de arbeidsmarktprognose 2026-2028 van UWV. De regio krijgt te maken met een veranderende arbeidsmarkt die minder groeikansen biedt dan voorheen.
Energieprijzen bepalen banengroei Zuid-Kennemerland
De arbeidsmarktprognose 2026-2028 van UWV schetst een tweeledige toekomst voor Zuid-Kennemerland en IJmond. Wanneer energieprijzen snel dalen naar het niveau van februari 2026, groeit de werkgelegenheid met 2.800 banen (1,3 procent). Maar bij langdurig hoge energieprijzen stagneert de banengroei vrijwel volledig. De regio krijgt te maken met een veranderende arbeidsmarkt waarin industrie en detailhandel onder druk staan.
Voor ondernemers in Zuid-Kennemerland en IJmond is energiezekerheid cruciaal voor bedrijfsplanning. Bedrijven in energie-intensieve sectoren moeten nu al scenario’s doorrekenen: blijven hoge energieprijzen, dan stagneert lokale werkgelegenheid en daalt vraag naar diensten. Dit vraagt om voorzichtige investeringen en aandacht voor kostenbesparing.
De arbeidsmarktprognose schetst twee scenario’s voor de komende jaren. Wanneer de energieprijzen snel dalen naar het niveau van februari 2026, groeit de werkgelegenheid in Zuid-Kennemerland en IJmond met 2.800 banen. Dit komt neer op een stijging van 1,3 procent in de periode tot en met 2028. Echter, bij langdurig hoge energieprijzen stagneert de banengroei vrijwel volledig.
Industrie en detailhandel Zuid-Kennemerland onder druk
De regionale economie krijgt te maken met uiteenlopende ontwikkelingen per sector. De detailhandel, sterk vertegenwoordigd in Zuid-Kennemerland en IJmond, ziet het aantal banen dalen. Ook de industrie, met Tata Steel als grote werkgever, krimpt licht met 0,2 procent. Daarnaast neemt de werkgelegenheid af in de groothandel, transport, financiële dienstverlening en landbouw.
Tegelijkertijd ontstaan nieuwe kansen in andere sectoren. Groei doet zich vooral voor in de zorg en welzijn, specialistische zakelijke diensten en horeca. Volgens arbeidsmarktdeskundige Bedia Can van UWV profiteert de regio meer van deze groeisectoren dan veel andere arbeidsmarktregio’s. Ook de ICT en het openbaar bestuur laten groei zien, maar deze sectoren zijn minder sterk vertegenwoordigd in het gebied.
Geopolitieke spanningen raken arbeidsmarkt IJmond
De economische onzekerheid vindt zijn oorsprong in meerdere internationale ontwikkelingen. Geopolitieke spanningen, handelstarieven vanuit de Verenigde Staten en de oorlogen in het Midden-Oosten en Oekraïne leiden tot prijsstijgingen en dalende consumptie. Daardoor neemt de vraag naar arbeid af. Nederland blijft afhankelijk van andere landen voor grondstoffen en digitale technologieën, wat de kwetsbaarheid vergroot.
Vooral de sectoren vervoer, industrie en uitzendbranche worden hard geraakt door de hogere energieprijzen. Structurele ontwikkelingen zoals de opkomst van kunstmatige intelligentie en de vergrijzing zorgen daarnaast voor verschuivingen op de arbeidsmarkt. Deze trends creëren meer banen in onder meer de zorg en ICT, maar compenseren de krimp in andere sectoren niet volledig.
Zelfstandigen keren terug naar loondienst
De komende jaren vindt een opvallende verschuiving plaats van zelfstandig ondernemerschap naar werknemerschap. De volledige hervatting van handhaving op schijnzelfstandigheid vanaf 1 januari 2025 door de Belastingdienst heeft een ontmoedigend effect op zzp’ers. Het aandeel zelfstandigen op de arbeidsmarkt is gedaald. Het grootste deel is aan het werk gegaan als werknemer, maar een deel verdween van de arbeidsmarkt.
In Zuid-Kennemerland en IJmond neemt het aantal zelfstandigen naar verwachting af met 400 in de periode 2025-2028. Het totaal komt daarmee uit op 56.300 zelfstandigen. In de buurregio Noord-Holland Noord daalt het aantal met 1.000 naar 97.000, terwijl Zaanstreek en Waterland een afname van 500 zelfstandigen verwacht naar 51.600.
Ontwikkeling werkloosheidsuitkeringen
In mei 2026 verstrekte UWV in de arbeidsmarktregio Noord-Holland Noord 6.079 WW-uitkeringen. Dit is 1,9 procent minder dan de maand ervoor. Ten opzichte van mei 2025 steeg het aantal WW-uitkeringen echter met 5,2 procent. Landelijk daalde het aantal WW-uitkeringen de afgelopen maand met 1,8 procent.
UWV benadrukt het belang van leren en ontwikkelen om aan te sluiten op de veranderende arbeidsmarkt. De arbeidsmarkt blijft op lange termijn krap en vraagt om wendbaarheid. Er is een goed opgeleide beroepsbevolking nodig die duurzaam aan het werk is en flexibel kan omgaan met veranderingen. Werkgevers, werknemers en de overheid moeten daarom investeren in de ontwikkeling van werknemers, zodat hun kennis en vaardigheden blijven aansluiten bij de snel veranderende eisen van de arbeidsmarkt.
De volledige arbeidsmarktprognose is te vinden in de UWV publicatie Arbeidsmarktprognose 2026-2028.
Kernfeiten
- Bij daling energieprijzen groeit werkgelegenheid Zuid-Kennemerland met 2.800 banen tot 2028
- Bij langdurig hoge energieprijzen stagneert banengroei vrijwel volledig
- Industrie en detailhandel zijn de meest kwetsbare sectoren in de regio
Veelgestelde vragen
Wat betekent deze arbeidsmarktprognose voor mijn bedrijf in Zuid-Kennemerland?
De prognose toont twee scenario’s: groei of stagnatie, afhankelijk van energieprijzen. Bedrijven in industrie en detailhandel moeten beide scenario’s doorrekenen en hun personeelsplanning flexibel houden. Zorg dat je kostenbesparing en efficiëntie prioriteit geeft.
Hoe beïnvloeden hoge energieprijzen de arbeidsmarkt in IJmond?
Hoge energieprijzen remmen bedrijfsgroei af, wat leidt tot minder banengroei en lagere vraag naar nieuwe werknemers. Dit kan betekenen dat je moeilijker personeel aantrekt en dat bestaande medewerkers onder druk staan. Monitor energiekosten nauw en zoek naar efficiëntiewinsten.
Welke sectoren in de regio worden het hardst geraakt?
Industrie en detailhandel ondervinden de grootste druk van hoge energieprijzen. Deze sectoren zijn energie-intensief en hebben minder ruimte voor prijsstijgingen. Ondernemers in deze branches moeten alert blijven op marktveranderingen.
Wat kunnen ondernemers nu doen om voorbereiding te treffen?
Maak twee scenario’s: één voor dalende energieprijzen (groei-scenario) en één voor blijvend hoge prijzen (stagnatie-scenario). Zorg dat je personeelsplanning flexibel is en investeer in energiebesparing. Volg de UWV-prognose en lokale energiemarkt nauw.