Houtbouw in Nederland wacht op opdrachtgevers

Driebergen – Bouwen met hout kan sneller en duurzamer, maar de houtbouw in Nederland wacht nog op de hele keten. Dat bleek op 29 oktober tijdens de jaarbijeenkomst van PEFC Nederland. De fabriek van BAM Wonen kan zo’n 1.000 houten woningen per jaar maken en levert er nu ongeveer 350. Aan de vraag van kopers ligt dat niet, want opdrachtgevers aarzelen nog.

Fabriek van BAM Wonen draait onder capaciteit

BAM Wonen ontwikkelde FLOW, een industrieel houten woningconcept voor grondgebonden woningen. Monteurs zetten een woning in één dag in elkaar. De bouwtijd daalt van ongeveer negen naar drie maanden, en de CO₂-uitstoot ligt minimaal de helft lager dan bij de betonnen variant. Inmiddels bouwt BAM Wonen zo’n 60 procent van de FLOW-woningen in hout. “We zien dat het nog moeilijk is om opdrachtgevers binnen te halen”, zegt Thoby Würdemann van BAM Wonen. Een houten woning is in eerste instantie duurder. Een kortere bouwtijd en de restwaarde van herbruikbare onderdelen verkleinen dat verschil, en elke extra woning uit de fabriek maakt de volgende goedkoper.

Waarom opdrachtgevers aarzelen

Bob van der Zande, programmaleider Houtbouw bij de Metropoolregio Amsterdam (MRA), ziet dat het gesprek is veranderd. Het gaat niet meer om de vraag óf er met hout gebouwd moet worden, maar om hoe dat op grote schaal kan. In de MRA werken 30 gemeenten, twee provincies en 35 vastgoedpartners aan een doel van 20 procent houtbouw vanaf 2030. Toch blijven bouwkosten en de businesscase de grootste drempel. Grote beleggers wijzen op de meerkosten. Woningcorporaties bouwen vaak eerst één project en kijken dan een paar jaar hoe het bevalt. Volgens Van der Zande komen marktpartijen pas echt in beweging als gemeenten en provincies duidelijk voor houtbouw kiezen.

Verzekeraars zien een ander risicoprofiel

Roy Aarts, Chief Underwriting Officer bij HDI Global Nederland, legde uit dat de meeste bouw- en opstalverzekeringen nog zijn ingericht op beton en kalkzandsteen. Het aantal houtbouwprojecten groeide de afgelopen jaren snel. Verzekeraars zagen daarbij dat ontwerpen voor beton soms één op één werden omgezet naar hout, wat tot schades leidde, vooral door vocht. Houtbouw is volgens Aarts niet onverzekerbaar. Schades komen niet vaker voor, maar ze vallen groter uit als iemand vocht laat ontdekt. Hij pleit ervoor verzekeraars al bij het ontwerp te betrekken, met ervaren partijen te werken en vooraf over herstel na te denken, bijvoorbeeld door leidingen bereikbaar te houden. Daarnaast vraagt hij om één helder kader, omdat naast het Besluit bouwwerken leefomgeving nu meerdere handreikingen bestaan, zoals Vertrouwd Hout, die net van elkaar verschillen.

Eén certificaat voor het hele bouwproject

Sinds deze zomer geldt een nieuwe internationale standaard voor PEFC Project Sourcing-certificering. In Nederland staat inmiddels het eerste project dat volgens die standaard is opgeleverd. Een bouwproject kan nu als geheel een certificaat krijgen. Minimaal 70 procent van het hout moet PEFC-gecertificeerd zijn; de rest mag uit andere systemen komen, zoals FSC. Zo kan een project aantonen dat al het hout uit duurzaam beheerde bossen komt, ook als de CLT-constructie PEFC draagt en de kozijnen FSC. De markt wilde dat mengen van beide keurmerken al jarenlang.

Houtbouw in Nederland begint bij het bos

Een groeiende vraag naar hout vraagt ook iets van de bossen. Bosecoloog Jan den Ouden van Wageningen University & Research wees op het belang van gemengde, toekomstbestendige bossen die tegen hitte en droogte kunnen. Opschaling begint dus niet op de bouwplaats, maar bij duurzaam bosbeheer en de aantoonbare herkomst van het hout. “Houtbouw loopt niet vast op de techniek, die is er al”, zegt Marten de Groot, National Secretary bij PEFC Nederland. “Wat nog ontbreekt, is dat alle schakels tegelijk in beweging komen: opdrachtgevers die durven te kiezen, bouwers en verzekeraars die risico’s samen beheersen, en heldere afspraken over regels en herkomst.”

Kernfeiten

De fabriek van BAM Wonen kan zo’n 1.000 houten woningen per jaar maken en levert er nu ongeveer 350.
Bij het houten woningconcept FLOW daalt de bouwtijd van ongeveer negen naar drie maanden, en de CO₂-uitstoot ligt minimaal de helft lager dan bij de betonnen variant.
Inmiddels bouwt BAM Wonen zo’n 60 procent van de FLOW-woningen in hout.
De Metropoolregio Amsterdam mikt op 20 procent houtbouw vanaf 2030, met 30 gemeenten, twee provincies en 35 vastgoedpartners.
Bij PEFC Project Sourcing-certificering moet minimaal 70 procent van het hout PEFC-gecertificeerd zijn; de rest mag uit andere systemen zoals FSC komen.

Veelgestelde vragen

Hoeveel houten woningen kan de fabriek van BAM Wonen per jaar maken?

De fabriek van BAM Wonen kan zo’n 1.000 houten woningen per jaar maken. Nu levert zij er ongeveer 350, omdat opdrachtgevers nog aarzelen.

Hoeveel hout moet PEFC-gecertificeerd zijn bij PEFC Project Sourcing?

Bij PEFC Project Sourcing-certificering moet minimaal 70 procent van het hout PEFC-gecertificeerd zijn. De rest mag uit andere boscertificeringssystemen komen, zoals FSC.

Wat is het doel voor houtbouw in de Metropoolregio Amsterdam?

De Metropoolregio Amsterdam werkt aan een doel van 20 procent houtbouw vanaf 2030. Daaraan werken 30 gemeenten, twee provincies en 35 vastgoedpartners mee.

Is houtbouw verzekerbaar?

Volgens Roy Aarts van HDI Global Nederland is houtbouw niet onverzekerbaar. Schades komen niet vaker voor, maar ze vallen groter uit als vocht laat wordt ontdekt.

Houtbouw in Nederland wacht op opdrachtgevers, niet op techniek