Het gebruik van kunstmatige intelligentie op de werkvloer roept gemengde gevoelens op bij de Nederlandse beroepsbevolking. Uit een onderzoek van IT-dienstverlener Fellowmind onder ruim elfhonderd werknemers blijkt dat een aanzienlijk deel van de werkenden worstelt met de ethiek van deze technologie. Maar liefst 21 procent van de ondervraagden geeft aan dat het inzetten van AI voor werkzaamheden voelt als valsspelen. Dit sentiment zorgt ervoor dat de adoptie van de technologie niet overal even soepel verloopt.
Hoewel de mogelijkheden van AI groeien, gebruikt 38 procent van de Nederlandse werknemers momenteel nog helemaal geen vorm van deze technologie. Voor de groep die de stap wel heeft gezet, blijft openheid een lastig punt. Een op de tien gebruikers kiest er namelijk voor om het gebruik van slimme software geheim te houden voor hun leidinggevende. Dit wijst op een gebrek aan duidelijke afspraken en een mogelijke angst voor negatieve beoordelingen over de eigen productiviteit.
Efficiëntie voert de boventoon bij AI-gebruik
Ondernemers zien dat werknemers de technologie vooral omarmen om werkprocessen slimmer in te richten. De focus ligt hierbij sterk op operationele zaken waarbij de computer objectieve ondersteuning biedt. Zo vertrouwt 64 procent van de gebruikers op AI voor een efficiëntere inrichting van de dagelijkse werkzaamheden. Daarnaast zet bijna de helft van de respondenten de technologie in voor agendabeheer en het stellen van prioriteiten binnen hun takenpakket.
Zodra werkzaamheden een persoonlijk of emotioneel karakter krijgen, neemt het vertrouwen in de technologie echter snel af. Slechts 23 procent van de werknemers vindt AI geschikt voor het signaleren van burn-outklachten bij zichzelf of collega’s. Ook het ontvangen van feedback op de persoonlijke manier van werken wordt door slechts 17 procent aan een algoritme toevertrouwd. De menselijke factor blijft in deze gevallen de belangrijkste graadmeter voor kwaliteit en welzijn op de werkvloer.
Behoefte aan duidelijke kaders voor ondernemers
Voor werkgevers ligt er een belangrijke taak in het scheppen van duidelijkheid over de inzet van technologie. Ongeveer 39 procent van de werkenden geeft aan behoefte te hebben aan heldere kaders en grenzen. Zij willen weten welke taken zij zelf moeten blijven uitvoeren en waar de machine mag ondersteunen. Zonder deze regels blijft het gevoel van ongemak bij werknemers bestaan, wat de effectieve implementatie van innovaties in de weg kan staan.
Martien Merks, de topman van Fellowmind Nederland, trekt een vergelijking met de introductie van de rekenmachine in het verleden. Volgens hem geeft elke nieuwe technologie die werk verlicht aanvankelijk het gevoel dat men een kortere route neemt. Hij benadrukt dat het geen valsspelen is, maar een verschuiving in de manier waarop waarde wordt toegevoegd aan een organisatie. Het maken van goede afspraken zorgt ervoor dat er meer ruimte ontstaat voor werkzaamheden waar het menselijke aspect juist het verschil maakt.