Het aantal werkenden tussen 15 jaar en de AOW-leeftijd blijft voor het tweede achtereenvolgende jaar vrijwel gelijk. Tegelijkertijd groeit het overige deel van de bevolking en werken mensen gemiddeld minder uren per week. Dit blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek over het tweede kwartaal van 2026.
Arbeidsmarkt bereikt keerpunt na jaren groei
De stagnatie in het aantal werkenden markeert een breuk met een decennium van voortdurende groei. Volgens NRC (17 september) is dit een gevolg van vergrijzing: terwijl de groep werkenden stagneert, groeit het aantal niet-werkenden en ouderen. De trend speelt zich af tegen de achtergrond van dalende arbeidsdeelname bij 45- tot 55-jarigen en afvlakkende groei bij 55-plussers, ondanks de verhoogde AOW-leeftijd.
Voor ondernemers betekent dit een verschuiving in arbeidsaanbod en personeelsplanning. Met een stagnerende pool van werkenden en gemiddeld minder gewerkte uren per persoon, kunnen bedrijven minder rekenen op groei van het personeelsbestand via natuurlijke arbeidsmarktexpansie. Dit vraagt om strategieën gericht op retentie, productiviteit en mogelijk flexibilisering van arbeidspatronen, vooral gezien de daling van werkuren bij mannen.
Werkenden tot AOW-leeftijd niet meer toegenomen
In het tweede kwartaal van 2026 telde Nederland 9,6 miljoen werkenden van 15 jaar tot de AOW-leeftijd. Dat aantal veranderde de afgelopen twee jaar nauwelijks, terwijl het in de jaren ervoor bijna voortdurend toenam. Het overige deel van de bevolking groeide daarentegen naar ruim 8,5 miljoen in 2026. Deze groep bestaat uit personen jonger dan 15 jaar, personen vanaf de AOW-leeftijd en niet-werkenden van 15 jaar tot de AOW-leeftijd.
In 2014 was het werkzame deel van de bevolking nog bijna een half miljoen mensen kleiner dan het overige deel. Sindsdien nam het aantal werkenden toe van bijna 8,2 miljoen in het tweede kwartaal van 2014 tot ruim 9,6 miljoen in het tweede kwartaal van 2024. Het overige deel van de bevolking kromp in die periode van bijna 8,7 miljoen naar bijna 8,4 miljoen. In de afgelopen twee jaar stopte die trend.
Groei bij 55-plussers vlakt af
Zowel het totale aantal mensen van 55 jaar tot de AOW-leeftijd als hun arbeidsparticipatie stijgt de laatste drie jaar minder sterk. De arbeidsparticipatie nam voorheen onder andere sneller toe door verhoging van de AOW-leeftijd. In 2013 werd deze verhoogd naar 65 jaar plus een maand, inmiddels ligt de AOW-leeftijd op 67 jaar. Daardoor steeg het aantal werkende 65- en 66-jarigen sinds 2013 het sterkst.
Bij 25- tot 45-jarigen was er ook meerdere jaren een toename, maar ook deze vlakt af. Bij 45- tot 55-jarigen daalt het aantal werkenden al negen jaar. De afgelopen drie jaar versnelde de daling doordat ook het percentage werkenden in deze groep afneemt. Onder de AOW-ers is er een klein maar groeiend aandeel dat betaald werk heeft. In het tweede kwartaal van 2026 gold dat voor 9,5 procent, tegenover 7,2 procent in het tweede kwartaal van 2014.
Mannen werken gemiddeld minder uren
Terwijl het aantal werkenden niet meer toeneemt, neemt de gemiddelde arbeidsduur van werkenden licht af. Dat speelt vooral bij mannen van 25 jaar tot de AOW-leeftijd. Zij werkten vier jaar geleden gemiddeld nog 39,4 uur per week en in het tweede kwartaal van 2026 38,6 uur per week. Bij vrouwen van 25 jaar tot de AOW-leeftijd is er sprake van een lichte toename van de gemiddelde arbeidsduur, van 29,8 uur naar 30,2 uur per week.
Het totale aantal gewerkte uren van de Nederlandse bevolking kan worden omgerekend naar voltijdbanen, de zogeheten voltijdequivalenten. Het aantal voltijdequivalenten ten opzichte van het overige deel van de bevolking daalt licht doordat het aantal werkenden zo goed als gelijk blijft en zij gemiddeld iets minder uren werken, terwijl de rest van de bevolking groeit. Voor het tweede kwartaal van 2026 komt dat neer op 90 voltijdequivalenten per 100 mensen in de overige bevolking. In het tweede kwartaal van 2024 waren dat nog 92 voltijdequivalenten per 100 in de overige bevolking.
Kernfeiten
- Het aantal werkenden tussen 15 en AOW-leeftijd stagneerde voor het tweede jaar op rij op 9,6 miljoen (Q2 2026)
- Mannen van 25 tot AOW-leeftijd werkten gemiddeld 38,6 uur per week in Q2 2026, tegen 39,4 uur vier jaar eerder
- Het aantal voltijdequivalenten per 100 niet-werkenden in de overige bevolking daalde van 92 naar 90 in twee jaar tijd
Veelgestelde vragen
Wat betekent de stagnatie van werkenden voor mijn personeelsplanning?
Met een niet-groeiende pool van beschikbare werkenden moet je bedrijf zich minder op externe groei richten en meer op behoud en ontwikkeling van bestaand personeel. De daling van gemiddelde werkuren suggereert dat werknemers minder beschikbaar zijn voor uitbreiding van hun taken.
Hoe beïnvloedt de daling van werkuren ondernemers?
Omdat werknemers gemiddeld minder uren werken (vooral mannen), moet je bedrijf rekening houden met lagere totale arbeidscapaciteit per werknemer. Dit kan betekenen dat dezelfde hoeveelheid werk verdeeld moet worden over meer mensen of dat processen efficiënter moeten worden ingericht.
Welke acties zijn relevant voor ondernemers nu?
Focus op retentie van bestaand personeel, investering in productiviteit per werknemer, en flexibilisering van arbeidspatronen. Overweeg ook of arbeidsmigratie een optie is, gezien de beperkte groei van het binnenlandse arbeidsaanbod.