Het Centraal Planbureau verwacht dat de koopkracht van Nederlandse huishoudens in 2027 met 0,1 procent daalt, ondanks de lastenverlichting uit de miljoenennota. De mediane koopkracht komt wel 0,2 procentpunt hoger uit dan eerder werd geraamd. Het overheidstekort loopt op tot 2,2 procent van het bruto binnenlands product.
Lastenverlichting onvoldoende tegen koopkrachtdaling
Het CPB-rapport volgt op eerdere waarschuwingen dat lagere inkomens kwetsbaar zijn voor economische schokken. Hoewel de regering met de miljoenennota inkomenssteun probeert in te zetten via arbeidskorting en belastingverlaging, blijkt dit onvoldoende om de gemiddelde koopkrachtdaling tegen te gaan. De mediane koopkracht (het middelste inkomen) stijgt wel licht, wat aangeeft dat de lastenverlichting vooral hoger inkomens bereikt.
Voor ondernemers betekent een dalende gemiddelde koopkracht minder consumptieve bestedingen van huishoudens, terwijl werkloosheid licht stijgt naar 4,0 procent. Bedrijven in retail en diensten moeten rekening houden met voorzichtiger uitgavengedrag van klanten. Tegelijkertijd biedt de stabiele economische groei van 1,2 procent enig houvast voor bedrijfsplanning in 2027.
Lastenverlichting dempt koopkrachtdaling
De regering verhoogt de arbeidskorting en verlaagt het belastingtarief in de eerste schijf. Daardoor vermindert de geplande lastenverzwaring uit het coalitieakkoord enigszins. Ook de lagere inflatie draagt bij aan een gunstiger koopkrachtbeeld. Tegelijkertijd stijgen de zorgpremies omdat de verhoging van het eigen risico een jaar wordt uitgesteld.
Het aandeel mensen in armoede blijft naar verwachting gelijk aan 2026, op 2,6 procent. Dat is 0,1 procentpunt lager dan het CPB in augustus voorspelde. De inflatie komt uit op 2,7 procent, vooral door de verlengde accijnskorting op diesel.
Economische groei blijft stabiel
De economische groei blijft vrijwel ongewijzigd ten opzichte van de augustusraming. Het bruto binnenlands product groeit in 2027 naar verwachting met 1,2 procent. De werkloosheid stijgt licht naar 4,0 procent van de beroepsbevolking. De maatregelen uit de miljoenennota hebben nauwelijks effect op de economische groei.
Overheidsuitgaven groeien te hard
Het overheidssaldo komt in 2027 uit op min 2,2 procent van het bbp. Daarmee komt het saldo 0,1 procentpunt lager uit dan in de augustusraming. De uitgaven aan zorg stijgen door het uitstellen van de verhoging van het eigen risico. De lasten nemen maar beperkt toe door de lastenverlichting.
De overheidsuitgaven groeien harder dan het groeipad dat met Europa is afgesproken toestaat. De netto gecorrigeerde nominale uitgavengroei bedraagt 4,7 procent, terwijl het Europese groeipad voor dat jaar 3,5 procent is. De extra uitgaven worden maar gedeeltelijk gecompenseerd door hogere beleidsmatige inkomsten.
Tegelijkertijd blijven de geraamde uitgaven in 2027 7,2 miljard euro onder het nationale uitgavenkader. Dat komt vooral doordat het CPB verwacht dat 5,6 miljard euro van de begrote uitgaven niet wordt besteed. Zowel de geopolitieke situatie als de minderheidsstatus van het kabinet zorgen voor verhoogde onzekerheid rondom de raming.
Kernfeiten
- Koopkracht daalt gemiddeld 0,1 procent in 2027 ondanks lastenverlichting
- Mediane koopkracht stijgt 0,2 procentpunt, wat wijst op ongelijke verdeling van steun
- Werkloosheid stijgt naar 4,0 procent van de beroepsbevolking
- Overheidstekort loopt op tot 2,2 procent van het bbp
Veelgestelde vragen
Wat betekent een dalende koopkracht voor mijn bedrijf?
Huishoudens hebben minder geld te besteden, wat vooral retailers en dienstverleners treft. Hoewel de economie met 1,2 procent groeit, zullen consumenten voorzichtiger zijn met uitgaven. Dit vraagt om aanpassingen in prijsstelling en aanbod.
Hoe beinvloedt de stijgende werkloosheid mijn personeelsplanning?
De werkloosheid stijgt naar 4,0 procent, wat betekent dat meer arbeidskrachten beschikbaar zijn. Dit kan voordelig zijn voor wervingsprocessen, maar wijst ook op zwakkere arbeidsmarktcondities die voorzichtigheid bij personeelsuitbreiding rechtvaardigen.
Welke sectoren worden hardst geraakt door de koopkrachtdaling?
Het CPB verwacht dat het aandeel mensen in armoede gelijk blijft op 2,6 procent. Dit betekent dat vooral huishoudens met lage inkomens en gepensioneerden kwetsbaar zijn, wat gevolgen heeft voor bedrijven in voeding, wonen en basisvoorzieningen.
Moet ik mijn bedrijfsplanning aanpassen vanwege deze raming?
De stabiele economische groei van 1,2 procent biedt basis voor voorzichtige groei, maar de dalende gemiddelde koopkracht vraagt om realistische verwachtingen over consumentenbestedingen. Volg de daadwerkelijke ontwikkelingen in 2027 nauwlettend en pas uw strategie flexibel aan.
Lees ook
- Vier op de tien huishoudens komt moeilijk rond in 2026
- CPB: lagere inkomens kwetsbaar door stijgende gasprijzen
- Lonen stijgen 38 procent sinds 2018 en houden gelijke tred met inflatie
- CPB verwacht economische groei ondanks hogere energieprijzen
- Minimumloon Nederland: 610 duizend banen betaald tegen laagste tarief