Freelance markt index zakt naar 89: opdrachtgevers voorzichtig

Utrecht – De freelance markt index daalt in het derde kwartaal naar 89 punten, het laagste niveau sinds begin 2025. Opdrachtgevers verwachten de komende maanden minder freelancers in te huren en zetten externe professionals steeds korter en gerichter in. Onzekerheid over zzp-wetgeving blijft invloed houden op de manier waarop organisaties werken met zelfstandigen.

Zzp-markt onder druk: wat zeggen de cijfers?

De index combineert CBS- en ABU-data met kwartaalonderzoek onder minimaal 125 opdrachtgevers van Freelance.nl, waarbij een score van 100 een stabiele markt aangeeft. De terugval volgt op een score van 95 in Q1 en 99 in Q2, wat wijst op een versnellende afname van vraag naar freelancers. Opdrachtgevers verwachten de komende maanden minder externe professionals in te huren en zetten hen korter en gerichter in, terwijl onzekerheid over zzp-wetgeving blijft meespelen in hun inhuurbeslissingen.

Voor zelfstandigen en zzp-ondernemers betekent deze daling dat de concurrentie om opdrachten toeneemt en tarieven onder druk kunnen komen te staan. Bedrijven die freelancers inzetten, moeten rekening houden met kortere contracten en meer selectiviteit van opdrachtgevers, wat vraagt om sterke positionering en specialisatie. Het is raadzaam om nu relaties met vaste opdrachtgevers te verstevigen en je diensten scherp in te stellen op actuele marktbehoefte.

Freelance markt index zakt onder verwachting

De Freelance Markt Index combineert cijfers van het CBS en de ABU met kwartaalonderzoek onder minimaal 125 opdrachtgevers van Freelance.nl. Een indexscore van 100 staat voor een stabiele markt. Scores onder de 100 wijzen op krimp. Na een score van 95 in het eerste kwartaal kwam de index met 99 in het tweede kwartaal dicht bij stabiliteit. De terugval naar 89 betekent dat de verwachtingen voor de freelancemarkt opnieuw duidelijk verslechteren.

Daarnaast speelt de seizoensgebonden zomerdip een belangrijke rol. In de zomermaanden zetten organisaties doorgaans minder freelanceopdrachten uit door vakanties en een tijdelijk lagere inhuurbehoefte. Echter verklaart dit niet de volledige terugval. Het aandeel opdrachtgevers dat komend kwartaal meer freelanceopdrachten verwacht uit te zetten daalt van 29 naar 21 procent. Daar staat tegenover dat 46 procent juist minder opdrachten verwacht.

Kortere opdrachten worden de norm

Opdrachtgevers zetten freelancers steeds vaker in voor een afgebakende, tijdelijke behoefte. Bij 23 procent van de organisaties duurt een freelanceopdracht doorgaans minder dan één maand. Bovendien worden grote flexschillen minder gebruikelijk. Twee derde van de onderzochte organisaties zette in de afgelopen twaalf maanden maximaal vijf freelancers in.

Tegelijkertijd lijkt het vinden van geschikte kandidaten momenteel weinig problemen op te leveren. Zeven op de tien opdrachtgevers noemen het vinden van freelancers makkelijk of zeer makkelijk. Ervaring blijft met afstand het belangrijkste selectiecriterium, gevolgd door snelle beschikbaarheid en tarief.

Stabiel tweede kwartaal maskeert verslechtering

De verwachte daling in het derde kwartaal was in de gerealiseerde opdrachtcijfers van het tweede kwartaal nog niet zichtbaar. Uit de Freelance Markt Trends blijkt dat het totale aantal opdrachten in het tweede kwartaal vrijwel gelijk bleef. Onder dat stabiele totaal waren wel grote verschillen tussen vakgebieden zichtbaar. Groei in ICT, techniek, finance en marketing compenseerde dalingen in onder meer data analytics, overheid en communicatie.

Met name ICT groeide opnieuw en vertegenwoordigde in het tweede kwartaal ruim de helft van alle opdrachten op Freelance.nl. Ook techniek, finance en marketing lieten groei zien. De cijfers over het tweede kwartaal vormen daarmee een duidelijk contrast met de verslechterde verwachtingen voor het derde kwartaal.

Detachering en payroll winnen terrein

Naast de omvang van de markt verandert ook de manier waarop externe professionals worden gecontracteerd. Bij bijna 30 procent van de ondervraagde opdrachtgevers komen naast freelanceovereenkomsten ook alternatieve contractvormen voor, zoals detachering en payroll. Bij 12 procent verloopt zelfs meer dan de helft van de externe opdrachten via een alternatieve constructie.

Wanneer opdrachtgevers een verschuiving zien, gaat die vooral richting detachering. Onzekerheid rondom de handhaving op schijnzelfstandigheid speelt daarbij een duidelijke rol. Bijna 45 procent geeft aan dat deze handhaving meespeelt bij de keuze voor een andere contractvorm. Tegelijk verwacht bijna 69 procent van de opdrachtgevers dat de inhuur van zzp’ers weer zal toenemen wanneer er meer duidelijkheid komt over de regels rondom zzp-inhuur.

Meer zelfstandigen, minder gewerkte uren

Ook buiten de opdrachtenmarkt blijft het beeld tegenstrijdig. Volgens cijfers van de Kamer van Koophandel groeide het aantal zzp’ers in het tweede kwartaal van 2026 naar 1.805.194. Tegelijkertijd daalde het aantal door zelfstandigen gewerkte uren volgens het CBS naar 750 miljoen, 33 miljoen uur minder dan een jaar eerder.

De cijfers wijzen daarmee niet op het verdwijnen van freelancewerk, maar op een markt waarin opdrachtgevers terughoudender zijn geworden en externe capaciteit steeds gerichter inzetten. De volledige Freelance Markt Index voor het derde kwartaal van 2026 is beschikbaar via Freelance.nl.

Kernfeiten

Freelance Markt Index daalt naar 89 punten in Q3 2025, het laagste niveau sinds begin 2025
Index stond in Q1 2025 op 95 en in Q2 2025 op 99, wat een versnellende daling aangeeft
Opdrachtgevers verwachten minder freelancers in te huren en zetten hen korter en gerichter in
Onzekerheid over zzp-wetgeving blijft invloed houden op inhuurbeslissingen van organisaties

Veelgestelde vragen

Wat betekent de daling van de Freelance Markt Index voor mijn zzp-bedrijf?

Een index onder de 100 wijst op krimp in de markt. Bij een score van 89 moeten zzp’ers rekenen op minder beschikbare opdrachten, kortere contracten en mogelijk meer concurrentie om werk. Dit vraagt om actieve relatiebouw en duidelijke positionering van je diensten.

Hoe beïnvloedt de zzp-wetgeving onzekerheid de vraag naar freelancers?

Opdrachtgevers aarzelen om langdurig in freelancers te investeren vanwege onduidelijkheid over toekomstige regelgeving. Dit leidt tot voorkeur voor korte, gerichte inzet van externe professionals in plaats van structurele samenwerking. Als zzp’er is het belangrijk om flexibel in te spelen op deze voorzichtige houding van opdrachtgevers.

Wat zijn de gevolgen van deze marktafkoeling voor mijn inkomsten?

Met minder vraag naar freelancers en kortere contracten kan je inkomstenstroom onzekerder worden. Opdrachtgevers worden selectiever, wat betekent dat alleen zzp’ers met sterke specialisatie en proven track record gemakkelijk werk vinden. Diversificatie van je klantenkring en het opbouwen van langetermijnrelaties worden steeds belangrijker.

Welke acties zijn nu relevant voor zzp’ers en bedrijven die freelancers inhuren?

Voor zzp’ers: versterk je netwerk, investeer in specialisatie en zichtbaarheid. Voor opdrachtgevers: definieer duidelijk welke taken extern kunnen worden uitbesteed en welke freelancers het beste passen. Beide partijen profiteren van heldere communicatie over verwachtingen en contractduur.

Freelancemarkt koelt af: index zakt naar laagste stand in anderhalf jaar